Μέσα στη Νύχτα

“mou lipoun,tin mama mou,tous filous mou,mpampa mou,oi oikogenia mou,patrida mou…ola mo leipoun”

Δεν ξέρω αν κάνω καλά που ανεβάζω αυτές τις φράσεις που διάβασα πριν λίγο στο Facebook, στο status μιας μετανάστριας (ή μετανάστιδας -η ξενιτιά την ίδια γεύση έχει γι’ αυτήν όπως και να την αποκαλέσεις) από τη ΝΑ Ασία. Νιώθω ότι παραβιάζω λιγάκι τον προσωπικό της καημό, αλλά αυτός ο συνδυασμός greeklish, νοσταλγίας, σπαστών ελληνικών, αυθόρμητης ιεράρχησης όσων της λείπουν είναι από τα πιο πικρά πράγματα που έχω διαβάσει για τον ξενιτεμό…

Πριν από μήνες είχαμε κάνει την αρχή στο υπόγειο της Facta non Verba. Αύριο επαναλαμβάνουμε το εγχείρημα μας στο Δημοτικό θέατρο Πολίχνης σε μια παράσταση που δυστυχώς είναι ακόμα πιο επίκαιρη καθώς θυμίζει ότι η εξουσία είναι παντού και πάντα η ίδια, όπως ίδια είναι και η δίψα για ελευθερία, δημιουργία και αξιοπρέπεια… Όποιος μπορεί να έρθει είναι ευπρόσδεκτος. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

Μετά τις επίμονες παρακλήσεις χιλιάδων αναγνωστών μου, στρώνομαι επιτέλους -μετά από τρεις βδομάδες σχεδόν- να ξαναγράψω κάτι εδώ. Δεν έφταιγε ούτε ότι δεν είχα τίποτα να πω (αντιθέτως, κάθε μέρα σκεφτόμουν δύο και τρία ποστ) ούτε ότι δεν είχα χρόνο. Μάλλον βαριόμουν.

Τώρα όμως θα γράψω επιτέλους για την Έζα από το Ιράν, που δουλεύει συνήθως νύχτα στο κυλικείο ενός νοσοκομείου, τον Μπετρίν από την Αλβανία που ξυπνάει τα άγρια χαράματα για να δουλέψει ένα δεκάωρο στο Λαγκαδά, τη Λένκα από το Σαράγεβο που έχει ζήσει τον εμφύλιο και στον διηγείται με μια τρομαχτική ηρεμία, τον Παχάγκ από την Αρμενία που έχει μάθει τόσα ελληνικά σε λίγους μήνες, τον Κλάιντι, την Σάνια, τη Μαρίνα, τον Νίκο, τον Αρίφ, τη Στέλλα, τους Γιάννηδες, τον Αλέξη, όλοι τους μετανάστες ή παλιννοστούντες ο καθένας με τα δικά του, πολύ διαφορετικά από τα δικά μας, προβλήματα. Τι τους ενώνει; Το θέατρο! Είναι όλοι τους μέλη μιας ερασιτεχνικής θεατρικής ομάδας μεταναστών στην οποία βρέθηκα πριν από ένα μήνα να συμμετέχω κι εγώ αντικαθιστώντας ένα μέλος που αναγκάστηκε να πάει στο Άγιο Όρος -όχι για να καλογερέψει, αλλά για να δουλέψει.

Τι κι αν στις περισσότερες πρόβες κάποιοι λείπουν; Τι κι αν αρκετοί από τους ηθοποιούς δεν ξέρουν καλά-καλά τα ελληνικά; Τι κι αν έχουμε αναγκαστεί να μικρύνουμε και να αλλάξουμε σε κάποια σημεία το θεατρικό που ανεβάζουμε; Πόσο μπορεί να ενδιαφέρει αν αυτό που ετοιμάζουμε είναι πολύ ερασιτεχνικό ή ίσως ακόμα και κακό θέατρο; Και τι έγινε που θα ανεβάσουμε την παράσταση μπροστά σε φίλους και γνωστούς μόνο;

Είναι κάτι στιγμές που τους παρατηρώ όλους τους, από την προνομιακή μου θέση του οικονομικά αποκατεστημένου αυτόχθονος, να προσπαθούν να ακολουθήσουν τις οδηγίες της σκηνοθέτιδος, να θυμηθούν τα λόγια τους, να νικήσουν την κούραση (κυρίως αυτό), και όλα αυτά μέσα σε έναν κυκεώνα τριών-τεσσάρων γλωσσών, της απαραίτητης πλάκας, ψιλοσυζητήσεων για τα τελευταία νέα του καθενός. Βλέπω τα μάτια τους να λάμπουν από την επιθυμία να παίξουν καλά, να “φτιάξουν” το ρόλο τους, να πετύχει η παράσταση. Και πάνω απ’ όλα τους νιώθω να έρχονται, να ερχόμαστε όλο και πιο κοντά, να γινόμαστε όλο και πιο πολύ ομάδα.

Η παράσταση είναι σε δύο εβδομάδες. Μέχρι τότε κρατάω τη συγκίνησή όλων μας σε μια μαγική στιγμή μιας πρόβας, όταν ο κατάδικος Σάιντγουέι (Μπεντρίν) δίνει στην καταδικασμένη σε απαγχονισμό Λιζ Μόρντεν (Στέλλα) τη βεντάλια της στη φυλακή. “-Η βεντάλια σας, κυρία Μόρντεν”…

ΥΓ. Για ευνόητους λόγους, τα ονόματα των μεταναστών είναι ελαφρώς παραλλαγμένα…