Εκπαιδευτική Ανεπάρκεια (Μέρος Ι)

Σήμερα θα γκρινιάξω. Και θα γκρινιάξω σήμερα επειδή ξύπνησα με καλή διάθεση και νιώθω έτοιμος να πω δυο-τρία πράγματα που με ενοχλούν στη δουλειά μου χωρίς να γίνω μίζερος. Οι παρακάτω σκέψεις δεν είναι μόνο πρόσφατες και συνήθως παλεύουν να βγουν προς τα έξω ως άμυνα κάθε φορά που κάποιος τα βάζει με περισσή ευκολία με τους ίδιους τους καθηγητές για την ανεπάρκεια του ελληνικού σχολείου. Ομολογώ ότι τώρα τελευταία μετά την πρωτοφανή σχετική συζήτηση του φετινού φθινοπώρου-χειμώνα λόγω των απεργιών και του άρθρου 16 δεν με έχει τσιγκλίσει κανείς ιδιαίτερα για το θέμα αυτό. Η πρόσφατη μετάθεσή μου όμως, τα συνεπακόλουθά της και ο χρόνος που έχω στη διάθεσή μου τώρα το καλοκαίρι, αποτέλεσαν νέα τροφή για αυτές τις σκέψεις.

Πριν ξεκινήσω μερικές πιο προσωπικές αναφορές θα ήθελα να να υπογραμμίσω κάποιες θέσεις που (θα έπρεπε να) λειτουργούν αξιωματικά σε κάθε συζήτηση γύρω από την εκπαίδευση:

  1. Η εκπαίδευση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά αγαθά και είναι υποχρέωση κάθε κράτους να παρέχει την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση στους πολίτες του επιδιώκοντας τη διαρκή βελτίωσή της, ενώ κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να έχει πρόσβαση σε μια τέτοια εκπαίδευση -τόσο ο ίδιος όσο και τα παιδιά του.
  2. Όπως έχουμε την απαίτηση από το κράτος να εξασφαλίσει ώστε οι γιατροί, οι πολιτικοί μηχανικοί και όλοι όσοι πρόκειται να εργαστούν σε νευραλγικούς κοινωνικούς τομείς να είναι επαρκώς καταρτισμένοι γνωστικά, το ίδιο θα πρέπει να απαιτούμε και για τους εκπαιδευτικούς. Με άλλα λόγια, για να ζητήσουμε ευθύνες από κάποιον επειδή δεν έκανε τη δουλειά του όπως θα έπρεπε να την κάνει, θα πρέπει πρώτα να έχουμε προσπαθήσει να του μάθουμε τι θα έπρεπε να κάνει και πώς θα έπρεπε να το κάνει.
  3. Για να γίνει μια δουλειά σωστά θα πρέπει να ξεκινήσει έγκαιρα και με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες.

Ας περάσω τώρα στην προσωπική μου περιπέτεια στο χώρο της εκπαίδευσης, χωρίς να διεκδικώ δάφνες μοναδικότητας ή πρωτοτυπίας. Χιλιάδες άλλοι συνάδελφοί μου έχουν ακολουθήσει, ακολουθούν και δυστυχώς θα ακολουθήσουν παρόμοια και δυσχερέστερη πορεία. Σπούδασα φιλόλογος με ειδίκευση στη μεσαιωνική και νεοελληνική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Στα 5 χρόνια που φοιτούσα εκεί (οκ -4 είναι το κανονικό, αλλά μας φάγαν οι γυναίκες και τα ξενύχτια) δεν προσφέρθηκε ούτε σε μένα ούτε στους συμφοιτητές μου ΚΑΝΕΝΑ μάθημα διδακτικής στην τάξη κάποιου από τα γνωστικά αντικείμενα που υποτίθεται ότι θα μπορούσα να διδάξω ως απόφοιτος του συγκεκριμένου τμήματος. Μοναδική εξαίρεση μια διδακτική αρχαίων ελληνικών που έκανε ο Κακριδής για ένα-δυο εξάμηνα, την οποία όμως δε μπορούσα ούτε να δηλώσω λόγω του ότι προσφερόταν σε μικρότερο εξάμηνο ούτε να παρακολουθήσω επειδή συνέπιπτε με κάποιο υποχρεωτικό σεμινάριο. Όσο για την περίφημη παιδαγωγική κατάρτιση που καταγράφεται αυτοδικαίως στο πτυχίο των λεγόμενων «καθηγητικών» σχολών, στη δική μου περίπτωση συνίστατο σε ένα μάθημα για το παιδικό λογοτεχνικό βιβλίο, ένα για τη γυναίκα στην ελληνική εκπαίδευση και ένα για την εκπαίδευση την εποχή της τουρκοκρατίας. Αυτά. Και φυσικά οι καθηγητές μας -ιδιαίτερα αυτοί της κλασικής φιλολογίας- διατράνωναν διαρκώς ότι «εδώ δεν θα σας κάνουμε καθηγητές για το σχολείο, αλλά επιστήμονες φιλολόγους». Για πρακτική εξάσκηση σε κάποια σχολική αίθουσα ούτε λόγος φυσικά (φανταστείτε έναν γιατρό που δεν έχει κάνει ούτε μια ώρα κλινική πριν να πάρει το πτυχίο του ή κάποιον απόφοιτο του Πολυτεχνείου χωρίς μια ώρα εργαστηρίου, για να καταλάβετε γιατί πράγμα μιλάμε).

Τελειώνω λοιπόν το Πανεπιστήμιο και όπως κάθε απόφοιτος των τμημάτων της Φιλοσοφικής στην Ελλάδα (τα οποία με πρόχειρους υπολογισμούς είναι γύρω στα 20) κατέχω ένα πτυχίο που μου δίνει το δικαίωμα να διεκδικήσω μια θέση φιλολόγου στη μέση εκπαίδευση όπου θα διδάσκω ανεξαρτήτως του τμήματος και της ειδίκευσής μου Νεοελληνική Γλώσσα, Έκθεση-Έκφραση, Αρχαία Ελληνικά, Λογοτεχνία, Ιστορία, Λατινικά,Φιλοσοφία, και, με δεύτερη ανάθεση, Αγωγή του Πολίτη, Εισαγωγή στο Δίκαιο και τους Θεσμούς, Κοινωνιολογία, Ιστορία Τέχνης κα. Δηλαδή, για να ανακεφαλαιώσω, ως υποψήφιος εκπαιδευτικός είμαι ανεπαρκής όχι μόνο από πλευράς παιδαγωγικής και διδακτικής μεθοδολογίας αλλά και γνωστικά. Δεν ξέρω ούτε το πώς ούτε το τι θα διδάξω.

Ως γνωστόν, μέχρι το ’98 όλοι οι απόφοιτοι των τμημάτων της Φιλοσοφικής ανά την Ελλάδα έμπαιναν στην περίφημη επετηρίδα και περίμεναν μέχρι να έρθει η σειρά τους ώστε να προσληφθούν, κάνοντας οι περισσότεροι και ένα ιδιαίτερο είδος «αγροτικού» καθώς δούλευαν -ιδίως αν είχαν και κανένα μέσο- ως «νομαρχιακοί», αναπληρωτές δηλαδή.

Από το ’98 καθιερώθηκε ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ για τους εκπαιδευτικούς, ο οποίος χαιρετίστηκε από ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας ως ένα βήμα αξιοκρατίας, αφού όπως και να το κάνουμε ένα διαγωνισμός επιλέγει πάντα τους καλύτερους. Αμ δε! Ο τραγέλαφος συνεχίστηκε. Οι διαγωνισμοί αυτοί που διεξάγονται κάθε δύο χρόνια καλούν τους υποψηφίους να εξεταστούν σε μεγάλο βαθμό σε πράγματα που δεν έχουν διδαχθεί, κάτι που τους μετατρέπει σε μια επιλογή όχι του έστω και παιδαγωγικά αμφισβητήσιμου «καλύτερου», αλλά αυτού που έχει την (οικονομική και πρακτική) δυνατότητα να αφιερώσει πολύ περισσότερο χρόνο στην προετοιμασία του.

Εγώ για παράδειγμα συμμετείχα στο διαγωνισμό που διεξήχθη στα τέλη του 2002. Τον Αύγουστο είχα απολυθεί από το Πολεμικό Ναυτικό και είχα συμφωνήσει με τους γονείς με τος οποίους έμενα τότε να μην ψάξω για σοβαρή δουλειά πέρα από κάποια ιδιαίτερα για χαρτζιλίκι, ώστε να διαβάσω για το διαγωνισμό, και εκείνοι θα βοηθούσαν οικονομικά. Θυμάμαι ότι μέχρι εκείνον τον διαγωνισμό επιλέγαμε να εξεταστούμε σε δύο από τα τρία γνωστικά αντικείμενα, Αρχαία, Λογοτεχνία και Ιστορία, σε δύο από αυτά σε επίπεδο διδακτικής και σε 40 ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που είχαν να κάνουν με παιδαγωγικά θέματα. Προσωπικά επέλεξα και στο γνωστικό και στη διδακτική Λογοτεχνία (που ήταν η ειδίκευσή μου) και Ιστορία, επειδή παρότι δεν είχα πάρει πολλά μαθήματα Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο μου αρέσει πολύ και θεώρησα ότι μπορούσα να διαβάσω ευκολότερα τα 5 σχολικά βιβλία που ήταν η ύλη της, αντί για τα Αρχαία που ήταν πιο κοντά στο πτυχίο μου. Το ερωτηματικό ήταν τα παιδαγωγικά που για μένα -σε θεωρητικό επίπεδο τουλάχιστον- ήταν terra incognita. Τελικά αγόρασα ένα βιβλίο με παιδαγωγικά θέματα που προοριζόταν για υποψήφιους του συγκεκριμένου διαγωνισμού, πλακώθηκα στο χαλαρό διάβασμα της Ιστορίας και λιγότερο της Λογοτεχνίας, πήγα, έδωσα και πέρασα.

Ήμουν πλέον και με τη βούλα επαρκής (χαχαχα) για να διδάξω στην ελληνική εκπαίδευση, πράγμα που συνέβη ενάμιση χρόνο μετά, όντας στους διοριστέους της μεθεπόμενης χρονιάς. Καλούμαστε λοιπόν, αν δεν κάνω λάθος, τον Αύγουστο του 2004 για να καταθέσουμε την αίτηση διορισμού μαζί με τις περιοχές προτίμησής μας. Τα αποτελέσματα βγαίνουν τέλη του μηνός και μου κληρώνει η Β΄Δράμας, δηλαδή θα πήγαινα σε κάποιο Γυμνάσιο, Λύκειο ή ΤΕΕ των χωριών και των κωμοπόλεων γύρω από την πόλη της Δράμας, όπου θα με έστελναν αφού αναλάμβανα τα καθήκοντά μου στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δράμας. Το τι συνέβη όμως από τη στιγμή αυτή μέχρι σήμερα και το πώς φρόντισε και φροντίζει το ελληνικό κράτος για να είμαι όσο το δυνατόν καλύτερος στη δουλειά μου θα τα διηγηθώ στο επόμενο κείμενο.

—————-
Now playing: Γιάννης Πουλόπουλος – Θέλω να μ’ Αγαπάς
via FoxyTunes

Advertisements

3 thoughts on “Εκπαιδευτική Ανεπάρκεια (Μέρος Ι)

  1. Και άντε οι φιλόγογοι στους οποίους αναφέρεσαι, τουλάχιστον έχουν διδαχθεί επαρκώς αρχαία ελληνικά, λατινικά και γενικότερα βρίσκονται πιο κοντά στο αντικείμενο. Δεν πρέπει να πούμε και για τους αποφοίτους σχολών όπως της αρχαιολογίας, της Φ(ιλοσοφικής)-Π(αιδαγωγικής) & Ψ(υχολογίας) που πρέπει να συναγωνιστούν στον ΑΣΕΠ τους φιλογόγους σε αντικείμενο λιγότερο γνωστό σε αυτούς; Δεν μπορώ να καταλάβω το σκεπτικό τους να βάζουν όλους στο ίδιο τσουβάλι και επιπλέον να μη μεριμνούν για την περαιτέρω εξειδίκευσή τους.
    Περάσατε κύριε στον ΑΣΕΠ; Για περάστε να σας πούμε και κανά δυο λογάκια για το πώς θα τα βγάλετε πέρα. Ελάτε να σας κάνουμε μια εκπαίδευση να ανοίξουν τα ρημάδια τα μυαλά σας.
    Και όσο θυμάμαι τι γιουχάρισμα έτρωγαν οι καθηγητές μας για την έλλειψη γνώσης και παιδαγωγικής ψυχολογίας…που να συγκεντρωθείς στο μάθημα…και σε περίοδο έντονων αναζητήσεων και επαναστάσεων….

  2. Από τη στιγμή που τριχοτομήθηκε η Φιλοσοφική Σχολή σε τρία τμήματα, θα έπρεπε για ευνόητους λόγους να τριχοτομηθεί και η επετηρίδα. Αντί να συμβεί αυτό, όλοι οι απόφοιτοι των τμημάτων της Φιλοσοφικής Σχολής θεωρούνταν φιλόλογοι κι έμπαιναν στην ίδια επετηρίδα. Έτσι έχουμε περιστατικά όπως π.χ. καθηγητή αρχαίων που έλεγε με σιγουριά στους μαθητές ότι τα Ευαγγέλια περιέχουν πολλά λάθη κι έφερνε ως παράδειγμα τη ρήση «πάτερ άφες αυτοίς ου γαρ οίδασι τι ποιούσι» ενώ το ορθό είναι «ίσασι». Ο κύριος αυτός δεν ήταν απόφοιτος Φιλολογίας για να γνωρίζει ότι τα Ευαγγέλια δεν γράφτηκαν στην αρχαία αλλά στην ελληνιστική κοινή κι ότι την εποχή εκείνη η κλίση του «οίδα» είχε απλοποιηθεί στον πληθυντικό κατ’ αναλογία προς τον ενικό.
    Αυτή η τακτική συνεχίζεται και σήμερα, καθώς στο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ καλείται ο απόφοιτος Φιλοσοφικής Σχολής να εξεταστεί σε μαθήματα που δεν διδάχτηκε.
    Ως προς το θέμα της παιδαγωγικής επάρκειας άλλος τραγέλαφος. Πρόσφατα διάβασα για αποφοίτους Κοινωνιολογίας που αρίστευσαν στον ΑΣΕΠ αλλά δεν διορίζονται επειδή η σχολή τους δεν θεωρείται «καθηγητική». Γέλασα πικρά γιατί στο πανεπιστήμιο παρακολούθησα ένα και μοναδικό μάθημα παιδαγωγικής κι αυτό αφορούσε στη σύνταξη αναλυτικών προγραμμάτων! Μέχρι πρόσφατα διορίζονταν καθηγητές Πληροφορικής απόφοιτοι καθηγητικών σχολών (θεολόγοι, φιλόλογοι, γυμναστές…) που παρακολούθησαν κάποιες ώρες χρήσης Η/Υ, ενώ οι απόφοιτοι Πληροφορικής δεν μπορούσαν να διοριστούν (δεν ξέρω σήμερα ακόμη αν μπορούν)!
    Συμπέρασμα: δεν καταλαβαίνω αν οι ιθύνοντες έχουν βάλει στοίχημα να τα κάνουν μπάχαλο ή αν στερούνται τόσο πολύ του κοινού νου.

  3. tsirty μου, η άποψή μου είναι ότι οι απόφοιτοι κάθε τμήματος της Φιλοσοφικής είναι περισσότερο εξοικειωμένοι (λέμε τώρα) με κάποιο από τα γνωστικά αντικείμενα που καλούνται να διδάξουν ή (στην περίπτωση των αποφοίτων του Φ.Π.[Ψ.] ) με τη διαδακτική και παιδαγωγική μεθοδολογία, ταυτόχρονα όμως έχουν όλοι τους τεράστια κενά σε άλλους τομείς.
    Σχετικά με την επιμόρφωση θα γράψω στο επόμενο κείμενο.

    Αταίριαστε, τα όσα λες για την τριχοτόμηση της Φιλοσοφικής τα υπαινίχθηκα κι εγώ, απλά το παρόν και το επόμενο κείμενο δεν προσπαθούν άμεσα να προτείνουν λύσεις, αλλά περισσότερο να καταγράψουν την κατάσταση που επικρατεί εδώ και χρόνια. Καλό θα ήταν πάντως να αναλογιστούμε ποιοι «ευνόητοι λόγοι» δεν οδήγησαν τελικά ούτε στην τριχοτόμηση της επετηρίδας ούτε στην ορθολογική κατανομή της διδασκαλίας των διαφόρων γνωστικών αντικειμένων που κάποτε δίδασκαν συλλήβδην όλοι οι απόφοιτοι Φιλοσοφικής.
    Στην περίπτωση της Πληροφορικής η πρακτική που αναφέρεις έχει πάψει εδώ και καιρό και πλέον η τάξη αποκαταστάθηκε τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό ως προς τη γνωστική επάρκεια των καθηγητών Πληροφορικής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s