Οι Νεραντζιές, η Λολίτα και η μικρή Έθελ

Η πρόσφατη ιστορία με τη δικαστική απόφαση η οποία εξοβελίζει το βιβλίο «Ζιγκ-ζαγκ στις νεραντζιές» από τις σχολικές βιβλιοθήκες καταδεικνύει με γλαφυρό τρόπο αρκετά προβλήματα στη λειτουργία της πολιτείας μας, άλλα λιγότερο και άλλα περισσότερο προφανή.

Ας ξεκινήσω με τα πιο προφανή: εν έτει 2008 έχουμε ακόμα νοσταλγούς ενός μαύρου παρελθόντος, όπως ο Κων. Πλεύρης, οι οποίοι λειτουργώντας ως αυτόκλητοι υπερασπιστές της σεμνότητας (διάβαζε «σεμνοτυφίας») και της ηθικής (διάβαζε «ηθικολογίας») αποδίδονται σε ένα κυνήγι μαγισσών που τους κρατάει πολλά χρόνια πίσω. Σκεφτείτε ότι ο Πλεύρης -χωρίς καν να έχει παιδί σε σχολείο τώρα- έλαβε γνώση του γεγονότος ότι το βιβλίο συμπεριλαμβανόταν στις σχολικές βιβλιοθήκες, το διάβασε και πήγε στα δικαστήρια. Όχι ότι θα περιμέναμε κάτι διαφορετικό από τον συγκεκριμένο. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι επέλεξε αυτό το βιβλίο για να το στοχοποιήσει: μήπως πίστευε εκ των προτέρων ότι είχε ελπίδες ή θα προέβαινε στην κίνηση αυτή ούτως ή άλλως; Τα λίγα που ξέρω για το βιβλίο (δυστυχώς δεν το έχω διαβάσει ακόμα) δεν με βοηθούν να υποστηρίξω κάποια από τις δύο πιθανότητες.

Πολύ πιο απογοητευτικός από τον Πλεύρη είναι ο δικαστής που έβγαλε την απόφαση. Όχι μόνο ούτε κυρίως επειδή αυτή ήταν υπέρ του Πλεύρη, αλλά λόγω του απίθανου σκεπτικού με το οποίο την αιτιολόγησε. Η φρασεολογία του κειμένου της απόφασης καθώς και τα ιδεολογήματα που γεμίζουν πέντε πυκνογραμμένες σελίδες αποτελούν, όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί ο Ροΐδης, «ακροδεξιό και ηθικολογικό παραλήρημα.» Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι αυτή καθαυτή η απόφαση, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει δικαστής ο οποίος κρίνει και δικάζει με βάση ένα τέτοιο αποκλίνοντα τρόπο σκέψης.

Απαράδεκτος και επίκίνδυνος λοιπόν ο Πλεύρης, ακόμα πιο απαράδεκτος και επικίνδυνος ο συγκεκριμένος δικαστής (Δημήτρης Γαβαλάς) και καλώς οι προοδευτικοί, αριστεροί, φιλελεύθεροι αρθρογράφοι και ιστολόγοι στράφηκαν εναντίον τους. Όμως, από εδώ και πέρα ξεκινά ένα προβληματικό κομμάτι της όλης συζήτησης: σχεδόν το σύνολο όσων αντέδρασαν στην απόφαση, την καταδικάζουν επί της αρχής, οι περισσότεροι μάλιστα χωρίς να έχουν διαβάσει το βιβλίο. Το σκεπτικό τους λίγο πολύ συνοψίζεται στο εξής: «Ο ακροδεξιός Πλεύρης ζήτησε κακώς από το δικαστήριο να αποσυρθεί από τα σχολεία ένα βιβλίο. Ένας δικαστής του ιδίου φυράματος τον δικαίωσε με ένα απίθανο σκεπτικό. Αυτή η απόφαση είναι πράξη λογοκρισίας και κανένα δικαστήριο  (και εδώ που τα λέμε κανένας απολύτως) με κανέναν τρόπο δεν έχει δικαίωμα να καθορίσει αν κάποιο βιβλίο μπορεί να περιλαμβάνεται στους καταλόγους των δημόσιων σχολικών βιβλιοθηκών.»

Είναι όμως έτσι ακριβώς τα πράγματα; Πρώτα-πρώτα, δεν έχουμε να κάνουμε με λογοκρισία, αλλά για καλώς ή κακώς εννοούμενη «προστασία» των μαθητών. Λογοκρισία θα ήταν αν η δικαστική απόφαση προέβλεπε απόσυρση του βιβλίου γενικά από την κυκλοφορία. ¨Ετσι, για να μη χάνουν και το νόημά τους οι λέξεις…

Από τα λίγα που έχω μάθει για το βιβλίο μάλλον κακώς αποσύρεται. Αυτό όμως σημαίνει ότι στις σχολικές βιβλιοθήκες μπορεί να υπάρχει οποιοδήποτε βιβλίο; Και η «Λολίτα»; Και τα άπαντα του Μπουκόφσκι; Ή μήπως και ο «Μέγας Ανατολικός»; Υπάρχουν αριστουργήματα της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας (ας περιοριστούμε στη λογοτεχνία) που δεν θα τα πρότεινα σε μαθητές για διάφορους λόγους. Γιατί να συμπεριλαμβάνονται σε μια σχολική βιβλιοθήκη τη στιγμή που θα μπορούσαν να αντικατασταθούν από άλλα προτιμότερα; Οι σχολικές βιβλιοθήκες δεν μπορούν να περιέχουν τα πάντα και στην Ελλάδα ιδίως οι πόροι που διατίθενται για τον εμπλουτισμό τους είναι ιδιαίτερα περιορισμένοι. Δεν πρέπει δηλαδή να υπάρχει ένας τρόπος με τον οποίο θα επιλέγονται τα βιβλία που θα γεμίζουν τα ράφια τους;

Ώρες-ώρες δεν ξέρω με ποιους θυμώνω περισσότερο: με τους Πλεύρηδες και τους Γαβαλάδες, από τους οποίους -ιδίως τους πρώτους- δεν περιμένω ποτέ τίποτα καλό ή με όλους αυτούς που στο όνομα ενός αστικού και ατομικιστικού φιλελευθερισμού διαστρέφουν προς το χυλωδέστερο τόσο τις έννοιες των λέξεων όσο και στοιχειώδεις κατακτήσεις μιας οργανωμένης πολιτείας.

ΥΓ. Εντάξει, ξέρω με ποιους θυμώνω πιο πολύ, αλλά και κάποιοι σύντροφοι και συνοδοιπόροι το παρακάνουν μερικές φορές🙂

5 thoughts on “Οι Νεραντζιές, η Λολίτα και η μικρή Έθελ

  1. Συμφωνώ, διαφωνώντας.
    1.Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί πρέπει να προστατεύουμε τα παιδιά και ύστερα να τα ρίχνουμε αθώα στα άγρια θηρία.
    2.Τα παιδιά δεν προστατεύονται. Αν θέλουν να μάθουν για το σεξ,την ιστορία ή οτιδήποτε άλλο θέλουν, θα το κάνουν. Θα προτιμούσα τα νέα παιδιά να μαθαίνουν σημαντικότερα πράγματα από τον προσυλητισμό στην Ορθόδοξη εκκλησία ή σε οποιαδήποτε άλλη εκκλησία. Θα προτιμούσα να μαθαίναν για τον έρωτα, για τον σεβασμό στους διαφορετικούς ανθρώπους, για την ιστορία και τα λάθη που κάναμε σαν χώρα και σαν πολίτες εναντίον της. Φοβάμαι τα άκρα, Πλεύρη και Γαβαλά, αλλά και όλους εκείνους που στέκονται στη μέση αδιάφοροι.

  2. Δε με λέτε βρε παιδιά,
    είναι το βιβλίο που συνουσιάζεται κάποια με το ΨΥΓΕΙΟ της;

    Και καλά βρε παιδί μου, αυτός ο προβληματισμός της αποξένωσης και του ΠΑΓΩΜΑΤΟΣ των ανθρώπινων σχέσεων, όπου ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι μόνο το σεξ, εννοείται προφανώς, έπρεπε να πάει σε δημοτικά σχολεία;
    Σ τ ε ρ έ ψ α μ ε απο άλλη λογοτεχνία;

    Δεν θα το παίξω παιδοψυχολόγος, διότι δεν είμαι, αλλά θα σου πω, ότι κάθε βιβλίο που αγόραζα και ακόμα αγοράζω για τη κόρη μου, το διαλέγω ένα ένα. Θέλω να της δίνω ότι καλλίτερο νομίζω. Η ίδια ας πάει να αγοράσει ότι γουστάρει και ότι θέλει, δεν πρόκειται ούτε να το κοιτάξω ούτε να το λοκρίνω, αλλά όταν δίνω ένα βιβλίο θέλω να είναι ενα καλό βιβλίο.
    Μήπως το ίδιο δεν κάνουμε για τους φίλους μας; Οταν πας ένα βιβλίο δώρο δεν διαλέγεις ένα καλό βιβλίο;
    Δηλαδή τι το ιδιαίτερο είχε το βιβλίο της Σωτηροπούλου για να πάει στις παιδικές βιβλιοθήκες;
    Η έχω λάθος πληροφόρηση;
    Διότι για το βιβλίο κανείς δεν μιλάει αλλα για την απόφαση του Γαβαλά

  3. Θράσο, γράφεις ότι φοβάσαι τα άκρα. Κι εγώ τα φοβάμαι, γι’ αυτό και με φοβίζει μια ακραία δήλωση όπως αυτή: «γιατί πρέπει να προστατεύουμε τα παιδιά και ύστερα να τα ρίχνουμε αθώα στα άγρια θηρία[;]» Δεν υπάρχει δηλαδή ΤΙΠΟΤΑ από το οποίο πρέπει να προστατεύσουμε τα παιδιά; Κι έπειτα, ποιος μίλησε για ρίξιμο αθώων παιδιών στα άγρια θηρία;
    Δεν διαφωνώ ότι αν θέλουν να μάθουν για οτιδήποτε τα παιδιά, θα βρουν τον τρόπο να το μάθουν. Άλλο αυτό όμως και άλλο να τους δίνει το σχολείο την πρόσβαση σε αυτό το «οτιδήποτε.» Πάντως, με βρίσκεις απόλυτα σύμφωνο σε όσα θα προτιμούσες να διδάσκονται τα παιδιά στο σχολείο.

    Κ2, αν είσαι η ange-ta που έχει δημοσιεύσει ήδη σε άλλο μπλογκ το σχόλιο που έγραψες, γιατί δεν υπογράφεις με αυτό το όνομα; Αν πάλι δεν είσαι, μπορούσες να πεις ότι παραθέτεις τα λόγια της… Κατά τα άλλα συμφωνώ με το πνεύμα όσων γράφεις…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s