Ο Γαβριάς, η Μποβαρύ και το Ομαδικό Σεξ στη Λογική

Σήμερα το απόγευμα από μήνυμα στο twitter πληροφορήθηκα για ένα άρθρο της Λώρης Κέζα στο ΒΗΜΑ («Οι παρανοήσεις του κ. Αλαβάνου») με το οποίο επιτίθεται στον Αλαβάνο λόγω μιας αποστροφής της ανακοίνωσης του Μετώπου Αλληλεγγύης και Ανατροπής (προσέξτε πώς ήδη από τον τίτλο η ανακοίνωση ενός ολόκληρου πολιτικού σχηματισμού πιστώνεται σε ένα πρόσωπο -έστω στον ηγέτη του), όπου οι προχθεσινοί «συγκρουσιακοί» παραλληλίζονται με τον Γαβριά από τους Άθλιους του Ουγκό. Οπαδός του Μετώπου δεν είμαι, τον Αλαβάνο δεν τον έχω και θεό, την ανακοίνωση δεν την ήξερα, το ΒΗΜΑ ούτε ζωγραφιστό δεν θέλω να το βλέπω, αλλά ήταν τόσο εξοργιστικά όσα γράφει η Κέζα που από επαγγελματική διαστροφή ξεκίνησα να γράφω ένα σχόλιο κάτω από το άρθρο. Αυτό το σχόλιο αποτελεί και τη βάση του παρακάτω αναλυτικού σχολιασμού ενός τυπικού κειμένου προπαγάνδας, πασπαλισμένου με ημιμάθεια. Έτσι, για να μη νομίζουν ότι παίζουν μπάλα μόνοι τους.

[Με γκρι είναι το κείμενο της Κέζα και με πορτοκαλί τα σχόλιά μου]

Τι θα έκανε η κυρία Μποβαρύ αν κατέβαινε στο Σύνταγμα με τους διαδηλωτές; Επειδή υπήρξε λυσσάρα, θα έκανε ομαδικό σεξ με τους κουκουλοφόρους. Μια τέτοια προσομοίωση θα έκανε ο κ. Αλαβάνος αν έπιανε στο στόμα του την ηρωίδα του Φλομπέρ.

Δυνατή εισαγωγή που συνδυάζει σεξ και βία. Ακόμη πιο ακραία αναλογία -έστω υπόθεση- που απαντά στην αναλογία του Αλαβάνου. Αναλογία είπα; Υπόθεση; Λάθος. Η Κέζα τη χαρακτηρίζει «προσομοίωση», ξέρετε, από αυτές που κάνουν οι εκπαιδευόμενοι πιλότοι μπροστά σε οθόνη Η/Υ πριν πιάσουν κανονικό τιμόνι αεροσκάφους στα χέρια τους. Ο Αλαβάνος λοιπόν αν έπιανε τη μαντάμ Μποβαρύ στο στόμα του (wow!) θα έκανε προσομοίωση ομαδικού σεξ με τους κουκουλοφόρους. Kinky, ε;

Μια ανάλογη υπέρβαση έκανε με άλλον κλασικό τίτλο, λέγοντας ότι «Ο Γαβριάς των “Αθλίων” του Βίκτωρος Ουγκώ, αν είχε κατέβει χθες στο Σύνταγμα, δεν θα ήταν στα κλειστά μπλοκ κομματικών νεολαιών, θα έκαιγε με την παρέα του τράπεζες και κινηματογράφους».

«Ανάλογη υπέρβαση» θα ήταν αν ο Γαβριάς των «Αθλίων» ήταν ο Τομ Σώγιερ ή ο Χάκλμπερι Φιν, απλώς ένα σκανταλιάρικο ζιζάνιο δηλαδή. Κοίτα όμως σύμπτωση! Ο Γαβριάς στους Άθλιους συμμετέχει σε οδομαχίες στην εξέγερση του 1832 στο Παρίσι μαζί με νέους φοιτητές, φτωχούς, αλήτες και πολλούς άλλους. Μπορεί να μην είναι απόλυτα εύστοχη η αναλογία, εκτός τόπου και χρόνου δεν τη λες όμως. Τι λέει δηλαδή η ανακοίνωση του Μετώπου; Ένας επινοημένος χαρακτήρας των Αθλίων του Ουγκό, ο Γαβριάς, ενθουσιώδης και κυνικός αλητάκος (λούμπεν δηλαδή) που πολεμά στα οδοφράγματα του Παρισιού, χωρίς να ξέρει καλά-καλά γιατί, θα βρισκόταν ανάμεσα σε αυτούς τους λούμπεν νέους που καίγαν προχτές τράπεζες και κινηματογράφους. Η αναλογία του Αλαβάνου είναι ξεκάθαρη: ο απεγνωσμένος αλήτης του 19ου αιώνα είναι ο εμπρηστής κουκουλοφόρος του 21ου. Και είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη η πολιτική θέση του Αλαβάνου έτσι όπως έχει ξεδιπλωθεί στο τμήμα της ανακοίνωσης του Μετώπου  που καταλήγει στην κατακλείδα που παραθέτει η Κέζα: αυτές οι συμπεριφορές είναι αδιέξοδες πολιτικά και δείχνουν την αποξένωση της αριστεράς από το απελπισμένο κομμάτι της άγριας νεολαίας.

Να επισημάνουμε κατ’ αρχάς ότι είναι πολύ χαριτωμένο να επικαλείται ο αρχηγός των ατάκτων έναν συντηρητικούλη συγγραφέα του 19ου αιώνα.

Να επισημάνουμε κι εμείς ότι είναι πολύ χαριτωμένο να θεωρούμε επίκληση ενός συγγραφέα την αναφορά σε έναν από τους μυθιστορηματικούς του χαρακτήρες που ήταν τόσο τυπικός ώστε το εξελληνισμένο όνομά του έχει καθιερωθεί από την πρώτη μετάφραση των Αθλίων ως συνώνυμο του αλητάκου, χάνοντας ακόμη και το αρχικό κεφαλαίο του γράμμα. Με την ίδια λογική, αν εγώ πω ότι κάποιος πολεμά ανεμόμυλους σαν τον Δον Κιχώτη του Θερβάντες, επικαλούμαι έναν ευγενή Ισπανό του 17ου αιώνα;

Ο Ουγκώ δεν υπήρξε μπροστάρης των προοδευτικών δυνάμεων παρά το γεγονός ότι ήταν έντονα πολιτικοποιημένος.

Από δω και πέρα η Κέζα απογειώνεται. Όπως το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής έγινε «Αλαβάνος», έτσι και ο Γαβριάς έγινε Ουγκό. Το «βάζω λόγια στο στόμα του άλλου» γνωρίζει νέες δόξες. Δεν θα μπω στη διαδικασία να συζητήσω τις ίδιες τις θέσεις του Ουγκό πάνω στο θέμα της βίας, αφού είναι πραγματικά άσχετες με το θέμα. Αν πίστευε η αρθρογράφος του Βήματος ότι η αναλογία του Αλαβάνου είναι αποτυχημένη, θα ήταν πολύ πιο δόκιμο να μας εξηγήσει το γιατί με ενδοκειμενικούς/λογοτεχνικούς/ιστορικούς όρους, να μας πει δηλαδή γιατί ο Γαβριάς δεν είναι κάτι αντίστοιχο των σημερινών κουκουλοφόρων (προσωπικά πάντως δεν καίγομαι να πάρω θέση σε μια λογοτεχνική αναφορά). Αντίθετα, αφιερώνει το μισό άρθρο για να μας πει ουσιαστικά ότι ο Ουγκό διαφωνούσε με τους Γαβριάδες και τις πρακτικές τους. Και; Το να μπερδεύει κανείς επινοημένους λογοτεχνικούς χαρακτήρες με τις δημόσιες θέσεις του δημιουργού τους είναι σχεδόν έγκλημα καθοσιώσεως στην κριτική της λογοτεχνίας. Ξανά: δεν μιλάμε για τον Ουγκό, για τον Γαβριά μιλάμε!

Προπάντων ήταν υπέρμαχος της μη-βίας. Και για να πετάξουμε ένα τσιτάτο, θα θυμηθούμε ότι έλεγε: «καμία περίσταση δεν επιτρέπει στο δίκαιο να εκχωρήσει τη θέση του στη βία και τον θυμό». 

Τσιτάτο εσείς, τσιτάτο κι εμείς: 

«-Διαβάτη,

μου κράζει το Ελληνόπουλο με το γαλάζιο μάτι:

Βόλια, μπαρούτι θέλω. Νά.»

(απόσπασμα από Το Ελληνόπουλο του Β. Ουγκό, απόδοση στα ελληνικά Κωστής Παλαμάς)


Θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο στον κ. Αλέκο Αλαβάνο και τους συμπορευόμενους του να δουν με μεγαλύτερη προσοχή τις δημόσιες θέσεις του Βίκτωρος Ουγκώ.

Μπορεί όντως να ήταν χρήσιμο κάτι τέτοιο, αλλά οι δημόσιες θέσεις του Ουγκό δεν έχουν σχέση με έναν λογοτεχνικό του χαρακτήρα και σίγουρα δεν θα βοηθούσαν σε μια ορθότερη χρήση του ως λογοτεχνικό/ιστορικό παράδειγμα. Τίποτα περί αυτονομίας του λογοτεχνικού έργου από τον δημιουργό του έχει πάρει το αυτί σας, κυρία Κέζα;

Θα ήταν φτηνή εκ μέρους μας η αναφορά στην προλεταριακή εξέγερση του 1848, όπου ο λογοτέχνης πήρε μέρος ενισχύοντας την εθνοφρουρά ενάντια στους ξεσηκωμένους εργάτες. Θα ήταν φτηνή γιατί το μετάνιωσε. Αφήνουμε τα περιστατικά για να πιάσουμε το ζουμί της σκέψης του.

Δεν θα ήταν φτηνή. Αφού μετάνιωσε θα ήταν τουλάχιστον παραπλανητική.

Ο Βίκτωρ Ουγκώ αφιερώθηκε στο δίπολο επανάσταση-πολιτισμός. Δεν ήταν υποστηρικτής της λογικής «τα σπάζουμε και σφάζουμε» έτσι για να περνάει η ώρα ούτε αποδεχόταν τα άνευ στόχου ξεσπάσματα οργής.

Υπονοείτε ότι το ΜΑΑ είναι υποστηρικτής αυτής της λογικής;

Επεισόδια σαν τα προχθεσινά τα έβρισκε «αξιοθρήνητα» και τη βία των οδοφραγμάτων «απεχθή».

Μπα; «σαν τα προχθεσινά»; Τελικά την κατεβάζουμε την Μποβαρύ στο Σύνταγμα για gang bang με τους κουκουλοφόρους; Τώρα δικαιούμαστε να κάνουμε «ανάλογες υπερβάσεις» και «προσομοιώσεις»;

Τόνιζε δε ότι οι καταστροφές πρέπει να καταδικάζονται από όποια πλευρά κι αν έχουν προκληθεί. Σε αυτό το πλαίσιο ο ρομαντικός στοχαστής κατάγγειλε την καταστροφή των τυπογραφείων από τα κυβερνητικά στρατεύματα, που έγινε με στόχο να μην τυπώνουν οι προλετάριοι προκηρύξεις. 

Τα οδοφράγματα και τις καταστροφές του 1832 τα καταδίκαζε; Εκατομμύρια αναγνώστες των Αθλίων μάλλον δεν έχουν την ίδια γνώμη. 


Ο επικεφαλής του «Μετώπου Αλληλεγγύης» αποδέχεται ως φυσική αντίδραση των νέων τον εμπρησμό του «Αττικόν».

Επιμένουμε στην προσωπική επίθεση και ερμηνεύουμε και την ανακοίνωση. Χτενίστε την καλά, τέτοια αποδοχή δεν θα βρείτε. Ως «αφύσικη» (με την έννοια του έξω από τα φυσιολογικά, τα συνηθισμένα) αντίδραση στην «αφύσικη» κλιμάκωση της βίας του συστήματος την αποδέχεται. Παραθέτω το επίμαχο απόσπασμα:

«Το καρτ ποστάλ που έφυγε χθες από την Αθήνα προς τα πρωτοσέλιδα όλου του κόσμου έφερνε το θετικό μήνυμα μιας κοινωνίας σε έκρηξη ενάντια στην τρόικα. Δεν εικόνιζε όμως τους ανθρώπινους χείμαρρους στις πλατείες αλλά μια πόλη να φλέγεται.  Η βία σφράγισε τη χθεσινή εκδήλωση και σε μεγάλο βαθμό την επισκίασε. Ασφαλώς η χρήση και αξιοποίηση της προβοκάτσιας από τις δυνάμεις καταστολής ενός συστήματος που αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο όχι απλώς ήττας αλλά συντριβής είναι δεδομένη. Δεν αρκεί όμως ούτε στο ελάχιστο για να ερμηνεύσει μονοσήμαντα τις χθεσινές εξελίξεις, που αποτελούν επανάληψη ενός επαναλαμβανόμενου σεναρίου, όπως δυστυχώς έσπευσαν να κάνουν κατεστημένες δυνάμεις της αριστεράς. Η κλιμάκωση σε απάνθρωπα όρια εδώ και τρία χρόνια της βίας του συστήματος, με το νόμο, με την αστυνομία, με τον εργοδότη, με την εφορία, με την ανεργία γεννά ένα τμήμα αποκλεισμένων, απελπισμένων και εξαγριωμένων, μια «άγρια νεολαία», που στο κάτω κάτω την πυρπόληση και τη λεηλασία έχει διδαχθεί και από τα μέσα ενημέρωσης και από το γήπεδο και από το πολιτικό σαβουάρ-βιβρ και από κάθε σύγχρονη μυθολογία. Στο βαθμό που οι δυνάμεις της αριστεράς μένουν αποξενωμένες από τον κύριο όγκο της νέας γενιάς, στο βαθμό που η «ανατροπή» αποτελεί ένα κουραστικό στερεότυπο και δεν μεταφράζεται σε επαναστατικό σχέδιο και πολιτική συγκρουσιακότητα τα φαινόμενα αυτά και θα πυκνώνουν και θα διαχέονται. Ο Γαβριάς των «Αθλίων» του Βίκτωρα Ουγκό, αν είχε κατέβει χθες στο Σύνταγμα, δεν θα ήταν στα κλειστά μπλοκ κομματικών νεολαιών, θα έκαιγε με την παρέα του τράπεζες και κινηματογράφους.»

Σαν να έχουν το ακαταλόγιστο επειδή είναι απελπισμένοι. Τι θα έλεγε σήμερα ο κ. Αλαβάνος αν ήταν άλλοι οι δράστες της καταστροφής; Αν τα ΜΑΤ είχαν κάψει τυπογραφεία; Αν επισήμως οι αστυνομικοί, με τις στολές τους, έμπαιναν στα βιβλιοπωλεία κι άναβαν φωτιές, αν έκαιγαν κινηματογράφους; Μάλλον θα αντιδρούσε διαφορετικά. Θα θυμόταν τον πολιτισμό, τη σημασία του κινηματογράφου στη διαπαιδαγώγηση της νεολαίας, την αισθητική αξία ενός ιστορικού κτηρίου. Αν η αστυνομία είχε κάψει επισήμως το σινεμά, ο κ. Αλαβάνος θα έλεγε ότι το κράτος περιορίζει την πρόσβαση του λαού στον πολιτισμό.

Αν η αστυνομία τα έκανε επίσημα όλα αυτά (κάποια τα κάνει ήδη -ανεπίσημα), ο Αλαβάνος ή οποιοσδήποτε δεν θα μπορούσε να πει τίποτα γιατί θα βρισκόμασταν ήδη σε ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Αν έλεγε θα τον μπαγλάρωναν και άντε γεια. Τι θα ήθελε πάντως η Κέζα να γράφει η ανακοίνωση; «Οι κουκουλοφόροι περιορίζουν την πρόσβαση του λαού στον πολιτισμό»; Ακόμη κι αν δεχτούμε ότι αυτό συμβαίνει, το κράτος δεν χρειάζεται να κάψει ένα σινεμά για να περιορίσει την πρόσβαση του λαού σε αυτό: κόβει τους μισθούς κατά 22% και σινεμά για το λαό πάπαλα.

Επειδή όμως οι δράστες είναι κουκουλοφόροι, η βία γίνεται αποδεκτή. Δύο μέτρα και δυο σταθμά.

Χωρίς να προκύπτει από πουθενά ότι η βία γίνεται αποδεκτή έτσι γενικά και αόριστα, προφανώς «δύο μέτρα και δυο σταθμά» όταν θες να συγκρίνεις τις ίδιες βίαιες πράξεις που τη μια φορά πραγματοποιούνται από πολίτες είτε ομαδικά είτε ατομικά και την άλλη από αστυνομικούς, υπαλλήλους του κράτους στην υπηρεσία της Προστασίας του Πολίτη (χαχα). Οι μεν λογοδοτούν για λογαριασμό τους, οι δε εκπροσωπούν την ευνομούμενη υποτίθεται πολιτεία. Δηλαδή είναι το ίδιο ένας ακάλυπτος διαδηλωτής να πετάξει μια πέτρα σε έναν άνδρα των ΜΑΤ -που φοράει κράνος και κρατάει ασπίδα- με το να του την πετάξει πίσω ο ΜΑΤαζής; Είναι το ίδιο να κάψει ένα σινεμά «κάποιος» που δεν έχει καν ταυτοποιηθεί με το να το κάψει ένας ένστολος κρατικός υπάλληλος;;;  

Καλά πάντως τα έλεγε ο ποιητής. Οι επαναστάτες έχουν ανάγκη τους δυστυχείς. «Δεν πετύχατε τίποτε όσο το πνεύμα της επανάστασης έχει βοήθημα τη δυστυχία του κόσμου. Δεν πετύχατε τίποτε όσο στο έργο της καταστροφής και του σκότους, που συνεχίζει υπογείως, ο κακός άνθρωπος έχει ως μοιραίο σύμμαχο τον δυστυχισμένο άνθρωπο». 

 Εδώ το συμπέρασμα και το παράθεμα που το υποστηρίζει είναι τόσο σφιχτοδεμένα και πυκνογραμμένα που σηκώνω τα χέρια ψηλά και ζητώ τη βοήθεια του κοινού όχι για να μου πει τι θέλει να πει ο ποιητής, αλλά η χρήστριά του. 


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s