Και με το φως του λύκου επανέρχονται, Ζυράννα Ζατέλη

More about Και με το φως του λύκου επανέρχονται(κλικ στο εξώφυλλο)

Η αφιέρωση στην πρώτη σελίδα γράφει:

«17 – 1 – 1995

ΧΡΟΝΙΑ

ΠΟΛΛΑ

Σούλα»

κι όσο κι αν το όνομα παραπέμπει σε συνοικιακή κομμώτρια, η Σούλα αυτή ήταν τότε μια νεαρή φιλόλογος, πρώτη ξαδέρφη του πατέρα μου και μόνο 8 χρόνια μεγαλύτερή μου, η οποία μου έκανε ιδιαίτερα στα φιλολογικά μαθήματα για τις Πανελλήνιες που θα έδινα εκείνη τη χρονιά. Τα αναφέρω όλα αυτά όχι μόνο για να την ευχαριστήσω για ένα από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει στη ζωή μου, αλλά και επειδή στο βιβλίο αυτό συγγένειες και σχέσεις τέτοιου είδους είναι συχνότατες και αποτελούν ένα από τα στοιχεία πάνω στο οποίο χτίζονται οι δέκα ιστορίες του μυθιστορήματος. Πώς αλλιώς, όταν πρόκειται για την γεμάτη παλινδρομήσεις και λαβυρινθώδεις διαδρομές οιωνεί ιστορία μιας πατριαρχικής οικογένειας στο Σοχό της επαρχίας Λαγκαδά στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα;

Θυμάμαι ότι εκείνη η πρώτη ανάγνωση του βιβλίου της Ζατέλη (ναι, διάβαζα λογοτεχνία στην τρίτη λυκείου, κάθε βράδυ μετά τη μία και μέχρι τις τρεις, με τον πατέρα μου να ξυπνά συχνά και να με μαλώνει) με είχε καθηλώσει. Διάβαζα για έναν κόσμο παλιό, αλλά όχι ακριβώς, καθώς παρόμοιες ιστορίες είχα ακούσει από τις γιαγιάδες μου και τις αδερφές τους, ιστορίες που συνήθως δεν είχαν εμένα ως ακροατήριο, αλλά τις άρπαζε το αυτί μου όταν αυτές τις αφηγούνταν μεταξύ τους σε οικογενειακές γιορτές και απογευματινούς καφέδες. Διάβαζα ένα μυθιστόρημα που συνέχιζε το ύφος των αντίστοιχων ελληνικών μυθιστορημάτων της γενιάς του ’30, αλλά όχι ακριβώς, αφού οι ρεαλιστικότατες, σχεδόν νατουραλιστικές, ιστορίες μπολιάζονταν με μαγικά στοιχεία (όνειρα, σημάδια, λαϊκές δοξασίες που από την πολλή πίστη των ανθρώπων σε αυτές έπαιρναν σάρκα και οστά), θυμίζοντάς μου έντονα τον τρόπο του Μαρκές στα 100 Χρόνια Μοναξιάς ή του Πάβιτς στο Λεξικό των Χαζάρων, και τα δύο βιβλία που είχα διαβάσει την ίδια περίοδο. Διάβαζα, τέλος, για πρώτη φορά για τον θάνατο και τον έρωτα ως γυμνά στοιχεία της ζωής χωρίς μελοδραματισμούς ή μοιρολατρίες.

Το βιβλίο μου είχε αρέσει τόσο που χρόνια μετά το ξαναδιάβασα (τιμή που έχω κάνει σε ελάχιστα ακόμη ελληνικά μυθιστορήματα) και δεν άλλαξε καθόλου η άποψη μου για αυτό. Ο Χριστόφορος, χανιτζής και πατριάρχης της ιδιότυπης αυτής οικογένειας, ο ερωτιάρης Θεαγένης-Ησύχιος, η κατά 14 χρόνια μεγαλύτερή του Φεβρωνία (σύζυγός του και γιαγιά ενός από τα παιδιά του), οι τρεις γυναίκες του Χριστόφορου (η Πετρούλα, η κόρη του ισοβίτη παπά, η φιδοκτόνος Εύθα και η Τσερκέζα Πέρσα), η Κλητία, με τον όψιμο όσο και πρώιμο έρωτά της για έναν κυνηγό, η Ιουλία που είχε αρρωστήσει από σεδάβοιμα, η μουγκή μαμή Λιλή, είναι από εκείνους τους μυθιστορηματικούς χαρακτήρες που δύσκολα ξεχνάς και πριν δυο-τρεις βδομάδες μου δόθηκε η αφορμή να τους ξαναθυμηθώ για τα καλά.

Στις φετινές μου διακοπές στη Σαμοθράκη πήρα μια ντουζίνα βιβλία, αλλά οριακά δεν μου έφτασαν ως το τέλος κι έτσι αγόρασα άλλα τρία -μεταχειρισμένα- από ένα τοπικό μαγαζάκι με είδη λαϊκής τέχνης. Ένα από αυτά ήταν και το «Ο θάνατος ήρθε τελευταίος,» πρώτο μέρος της τριλογίας της «Με το παράξενο όνομα Ραμάνθις Ερέβους» και ξαναβυθίστηκα στον παράξενο κόσμο της Ζατέλη. Μετά από καιρό είχα μπροστά μου ένα βιβλίο που δεν ήθελα να τελειώσει. Ψάχνοντας λοιπόν κάποιες σχετικές πληροφορίες για τη συγγραφέα στο Διαδίκτυο όταν επέστρεψα από το νησί, έπεσα σε μια σελίδα όπου υπάρχουν ανεβασμένες όλες οι εκπομπές στο Τρίτο Πρόγραμμα στις οποίες η ίδια η Ζατέλη διαβάζει το βιβλίο της. Δεν είχα ιδέα για τη συγκεκριμένη σειρά, αλλά από τη στιγμή που άκουσα τη Ζατέλη, παλιά θεατρική ηθοποιός η ίδια, να διαβάζει με μια συγκλονιστική φωνή, φωνή μάγισσας που αφηγείται κάτι αναπόφευκτο, τις πρώτες φράσεις («Οι λύκοι, έτσι κι έρθει η ώρα τους, προβάλλουν απ’ όλες τις μεριές και τα μάτια τους είναι στιλπνά και διεισδυτικά όσο τίποτα… Οι λύκοι όχι με τον καθιερωμένο φόρτο, όχι απαραιτήτως ως εχθροί, μα ως ενέχυρα της μνήμης…») αποφάσισα ότι είχε έρθει η τρίτη φορά που θα καταπιανόμουν με το «Και με το φως του λύκου επανέρχονται» (και η πρώτη φορά που θα άκουγα ένα ολόκληρο μυθιστόρημα). Βρίσκομαι ήδη στο ένα τρίτο της διαδρομής και το απολαμβάνω.

Advertisements

2 thoughts on “Και με το φως του λύκου επανέρχονται, Ζυράννα Ζατέλη

  1. Σας εύχομαι καλό ταξίδι! Τα βιβλία της Ζατέλη γίνονται όλο και καταπληκτικότερα… Ο «Θάνατος» λειτουργεί ως πρελούδιο για το επόμενο βιβλίο, «Το πάθος χιλιάδες φορές». Αυτό κατά τη γνώμη μου είναι το καλύτερό της. Δεν μπορείς να πιστέψεις ότι έχει γραφτεί από ανθρώπου χέρι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s