Όλα είναι δυνατά, Stephen King

More about Όλα είναι δυνατά

(κλικ στο εξώφυλλο)

Δεν μπορώ τα αίματα. Όχι μόνο να τα βλέπω στην πραγματική ζωή ή σε κάποια ταινία, αλλά ακόμη και να ακούω να μιλάνε για αυτά. Οι παλάμες μου ιδρώνουν, βελόνες νιώθω να τσιμπούν τα άκρα μου, μου έρχεται σκοτοδίνη και αποστρέφω το βλέμμα ή κλείνω τα αυτιά. Παρ’ όλ’ αυτά -ή ίσως ακριβώς γι’ αυτό- ένας από τους πιο αγαπημένους μου συγγραφείς είναι ο Stephen King, ο βασιλιάς του τρόμου, ο συγγραφέας που έχει χύσει τόνους αίματος στα βιβλία του, ο άνθρωπος που έχει καταστήσει (ακόμη πιο) τρομαχτικά στο παγκόσμιο συλλογικό υποσυνείδητο τα χειμερινά ξενοδοχεία, τους κλόουν, τα vintage αμάξια, τις βιβλιοθήκες, τα κινητά, τις ομίχλες και πάει λέγοντας. Έχοντας διαβάσει τα περισσότερα από τα βιβλία του, μυθιστορήματα, νουβέλες ή συλλογές διηγημάτων, επιμένω ακλόνητος στη θέση ότι δεν πρόκειται απλώς (όσο «απλό» μπορεί να είναι έστω κι αυτό) για έναν πολύ επιτυχημένο εμπορικό συγγραφέα, αλλά για έναν πραγματικό μάστορα της γραφής, με ένα πολυεπίπεδο έργο και ελάχιστες μέτριες ή άτυχες στιγμές.

Μπορεί όλα αυτά να ακούγονται -ιδίως στα αυτιά όσων δεν έχουν διαβάσει τίποτα δικό του- υπερβολικά, σαν παραλήρημα ενός φανατικού, αλλά για του λόγου το αληθές ρίξτε μια ματιά στην παρούσα συλλογή 14 διηγημάτων του -το πρώτο από τα πολλά βιβλία του King που θα παρουσιαστούν εδώ- στο βαθμό τέλος πάντων μια παρουσίαση από δεύτερο χέρι μπορεί να πει κάτι για την αξία ενός έργου:

στο πρώτο διήγημα της συλλογής κάποιος συνειδητοποιεί ότι βρίσκεται ζωντανός, αλλά παράλυτος, πάνω σε ένα κρεβάτι νεκροτομείου, και παρακολουθούμε μέσα από την πρωτοπρόσωπη αφήγησή του όλες τις αγωνιώδεις προσπάθειές του για να αποφύγει το νυστέρι, στο δεύτερο ένας ενενηντάχρονος αφηγείται μια παράξενη συνάντηση που είχε όταν ήταν εννιά χρονών με τον Άντρα με το Μαύρο Κουστούμι (Αργότερα μπορεί κάποιος να βρει αυτό που έγραψα. Δεν μου φαίνεται διόλου απίθανο, καθώς είναι μέσα στην ανθρώπινη φύση να κοιτάζει κάποιος ένα τετράδιο που γράφει πάνω ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, όταν αυτός που το έγραψε είναι πια νεκρός. Επομένως, ναι, τα λόγια μου μάλλον θα διαβαστούν.), στο τρίτο ένας πλασιέ έχει για χόμπι του την καταγραφή των συνθημάτων και των γκραφίτι που συναντάει στους τοίχους των καθημερινών ταξιδιών του.

Στο βιβλίο ακόμη θα βρούμε μια ιστορία για το θάνατο ενός μέλους της συμμορίας του Ντίλινγκερ, έναν δημοσιογράφο να βρίσκεται στην αίθουσα βασανιστηρίων κάποιου ολοκληρωτικού κράτους της Νότιας Αμερικής, ένα κεφάλαιο της ιστορίας του Μαύρου Πύργου που δεν χώρεσε στα βιβλία της επταλογίας αυτής (θα μιλήσουμε -πολύ- γι’ αυτήν, στην ώρα της). Το διήγημα που έδωσε τον τίτλο του στη συλλογή έχει επίσης σχέση με το Μαύρο Πύργο και ο King σημειώνει ότι το εμπνεύστηκε βλέποντας ένα όνειρο για κάποιον που έριχνε τα ψιλά του στη σχάρα ενός υπονόμου, ενώ η Περί Κατοικιδίων Θεωρία του Λ.Τ. ξεκινά σαν μια κωμική αφήγηση για τα προβλήματα που μπορεί να φέρουν σε ένα ζευγάρι τα κατοικίδια ζώα τους, για να καταλήξει σε -τι άλλο;- μια ιστορία τρόμου.

Από το Όλα είναι δυνατά δεν θα μπορούσαν να λείπουν κάποια ακόμη από τα αγαπημένα θέματα του King, πχ. η εικόνα (εδώ πίνακας, αλλού φωτογραφία) που αλλάζει σταδιακά προς το φρικωδέστερο ή το χωρισμένο ζευγάρι που συναντιέται για καφέ σε μια τελευταία προσπάθεια να τα βρει (μόνο που αυτή τη φορά συμβαίνει κάτι πολύ απρόσμενο). Το διήγημα που υπαινίσσεται ότι η κόλαση είναι όχι οι άλλοι, αλλά η επανάληψη, η αίσθηση του déjà vu, ήταν το πιο τρομακτικό για μένα (ναι, η επανάληψη είναι η Κόλαση -ακόμη κι αν δεν το καταλαβαίνουμε), και από κοντά ακολουθεί το επόμενο στο βιβλίο, μια πιο τυπική ιστορία τρόμου, μια ιστορία για ένα στοιχειωμένο δωμάτιο ξενοδοχείου (από τη Λάμψη τον απασχολεί το θέμα) που έγινε και ταινία με τον Τζον Κιούζακ. Η συλλογή τελειώνει με μια νουβέλα και ένα διήγημα που σχετίζονται με και τα δύο με τη μητέρα, το πρώτο, που ήταν και το πρώτο εμπορικό ηλεκτρονικό βιβλίο μαζικής κυκλοφορίας, με τη διαχείριση του θανάτου αυτού του προσώπου, και το δεύτερο με τη μητρική αγάπη.

Όπως μπορεί να καταλάβει από αυτές τις σύντομες αναφορές και ο πιο ανυποψίαστος, βασικό στοιχείο της τέχνης του King εκτός από τον τρόμο είναι και το παράδοξο, το «Τι θα γινόταν αν…» τραβηγμένο στα άκρα, αυτού ή και ενός άλλου κόσμου. Αυτό που ίσως όμως να μη γίνεται αμέσως αντιληπτό είναι ότι και σε αυτή τη συλλογή του το αληθινό βάθος στα διηγήματά του το δίνει η ψυχολογική ανάλυση των ηρώων του, ταυτόχρονα με μια ενδελεχή ανατομία της αμερικανικής κοινωνίας των τελευταίων 40-50 χρόνων. Κίνητρα, επιθυμίες, συλλογικοί φόβοι, ενοχές, όλα αυτά αξιοποιούνται δημιουργικά παράγοντας ένα αποτέλεσμα όπου ο τρόμος που οφείλεται στο υπερφυσικό και το αλλόκοτο γίνεται, όπως έχω γράψει μιλώντας την κινηματογραφική μεταφορά της Ομίχλης, «η αφορμή, ή μάλλον ο καταλύτης, για μια σπουδή στον τρόμο και στη βία που υπάρχει μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο.»

Εξίσου σημαντική με τα διηγήματα της συλλογής είναι η εισαγωγή της με τίτλο Ασκώντας τη (Σχεδόν) Χαμένη Τέχνη [ενν. του Διηγήματος] στην οποία ο King αναδεικνύεται για άλλη μια φορά εξαιρετικός και στην παρουσίαση της συγγραφικής διαδικασίας και εμπειρίας, πράγμα που κάνει και στα μικρά σημειώματα πριν από κάθε διήγημα. Παρότι το να μιλά ο συγγραφέας στον αναγνώστη σε πρώτο πρόσωπο για το πώς έγραψε αυτό ή το άλλο κείμενό του ή για το πώς είναι να είσαι συγγραφέας μπορεί να αποδειχθεί αφόρητα βαρετό και αυτοαναφορικό, ο King το κάνει με τέτοια μαεστρία που νιώθεις να διαβάζεις κάποιο έργο μυθοπλασίας. Τέλος, ένα μπράβο στο μεταφραστή Μιχάλη Μακρόπουλο που και σε αυτό το βιβλίο του King (έχει μεταφράσει αρκετά δικά του) κρατάει όλη την ατμόσφαιρα του αγγλικού πρωτότυπου χωρίς να νιώθεις ως αναγνώστης ότι διαβάζεις ένα μεταφρασμένο κείμενο.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s