Ο αντισημιτισμός της “Ελεύθερης Ώρας”: γελοίος ή επικίνδυνος;

eleftheriora18-9-15

Πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ, ενώ υπάρχει και αυτή η εκδοχή του κειμένου στα αγγλικά.

Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2015

Θα μπορούσατε να φανταστείτε μια γαλλική εφημερίδα να αποκαλεί στο πρωτοσέλιδό της τον Φρανσουά Ολάντ “εξισλαμισμένο Εβραίο” που θέλει να δολοφονήσει το γαλλικό έθνος παίζοντας το παιχνίδι των σιωνιστών; Ή κάποιο βρετανικό πρωτοσέλιδο να υπονοεί ότι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε προσπαθούν να αρπάξουν τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας επειδή είναι Εβραιο-μασώνοι; Ή μήπως κάποια βελγική εφημερίδα να ισχυρίζεται ότι ο Βέλγος πρωθυπουργός έχει καταστρώσει σχέδιο “ισλαμοποίησης” της χώρας μαζί με έναν ραβίνο και έναν ιμάμη; Ή έστω πρωτοσέλιδο γερμανικής εφημερίδας να ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση κρύβει λίστα φοροφυγάδων για να προστατέψει τους Εβραίους που περιλαμβάνονται σε αυτή; Και όλα αυτά σε εφημερίδες που κυκλοφορούν σε εθνική εμβέλεια;

Υποθέτουμε πως η απάντησή σας στα ερωτήματα αυτά είναι μάλλον αρνητική, καθώς τα παραπάνω μοιάζουν γελοία αποκυήματα κάποιας νοσηρής φαντασίας που σήμερα δύσκολα θα μπορούσαν να διακινηθούν δημόσια, ακόμη και από αντισημίτες. Κι όμως, ενώ οι ερωτήσεις αυτές φαντάζουν ρητορικές και τα σενάρια που αναφέρουν εξωφρενικά, σας διαβεβαιώνουμε ότι μπορεί κανείς να τα συναντήσει στον πραγματικό κόσμο, συγκεντρωμένα όλα στα πρωτοσέλιδα μίας και μόνο ελληνικής εφημερίδας, της “Ελεύθερης Ώρας”, και μάλιστα σε διάστημα μερικών μηνών. Βέβαια, δεν μιλούν για τον Φρανσουά Ολάντ και τον Βέλγο πρωθυπουργό, αλλά για τον Έλληνα πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, κατά τα άλλα όμως το περιεχόμενό τους είναι το ίδιο. Ορίστε ένα δείγμα:

1. “ΟΙ ΕΒΡΑΙΟ-ΜΑΣΩΝΟΙ ΜΕΡΚΕΛ ΚΑΙ ΣΟΪΜΠΛΕ ΠΑΝΕ ΝΑ ΑΡΠΑΞΟΥΝ ΤΟΝ ΟΡΥΚΤΟ ΠΛΟΥΤΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!” (13/7),

2. “ΑΡΧΙΡΑΒΙΝΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΦΙΞΗΣ ΤΟΥ… ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ” (22/7),

3. “ΟΙ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ “ΣΕΜΙΤΑΧ” ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ – 13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΟ “ΕΤΟΣ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ”!” (15/9),

4. “ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΥΦΑΝΤΗΣ “ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΕΝΟΣ ΕΒΡΑΙΟΣ Ο ΤΣΙΠΡΑΣ” – Πώς παίζει το Σιωνιστικό παιχνίδι – Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να ολοκληρώσει τη δολοφονία του ελληνικού έθνους” (18/9),

5. “ΡΑΒΙΝΟΣ, ΙΜΑΜΗΣ ΚΑΙ… ΤΣΙΠΡΑΣ ΙΣΛΑΜΟΠΟΙΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ! – ΕΛΛΗΝΕΣ ΞΥΠΝΑΤΕ ΚΑΙ ΔΕΙΤΕ ΠΟΙΟΥΣ ΨΗΦΙΣΑΤΕ – ο “Μεσσίας” των Εβραίων και η γενοκτονία της Ευρώπης από τους ισλαμιστές” (22/9),

6. ““ΚΡΥΒΟΥΝ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ ΛΑΓΚΑΡΝΤ”! – Γιώργος Πάλμος: Το πάνε για παραγραφή λόγω υποστήριξης προς τους Ιουδαίους του… υπαλλήλου τους, Αλέξη Τσίπρα!” (9/10)

Η “Ελεύθερη Ώρα” είναι μια εφημερίδα που κινείται στο χώρο της ελληνικής άκρας δεξιάς, με παρελθόν στενά συνδεδεμένο με τη δικτατορία των συνταγματαρχών, ενώ ο προηγούμενος εκδότης της (και πατέρας του σημερινού) είχε καταδικαστεί για απόπειρες εκβιασμού στις οποίες εμπλεκόταν και η ιδιότητά του ως δημοσιογράφου και εκδότη. Ο ιδεολογικός προσανατολισμός της εφημερίδας είναι ένα συνονθύλευμα εθνικισμού, φονταμενταλιστικής ελληνορθοδοξίας, θεωριών συνωμοσίας, αντισημιτισμού, ρατσισμού, αντικομμουνισμού, και γενικότερα ανορθολογισμού σε κάθε του εκδοχή. Τα τελευταία χρόνια ιδίως έχει κάνει στροφή στην ανάδειξη “προφητειών” από μοναχούς, με θέμα διάφορους κινδύνους για την Ελλάδα, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονται σταθερά οι Εβραίοι και ο σιωνισμός. Η ημερήσια κυκλοφορία της κυμαίνεται περίπου στα 3500 φύλλα και μπορεί να τη βρει κανείς σε κάθε περίπτερο και πρακτορείο τύπου της χώρας.

Αφού λοιπόν πρόκειται για μια εφημερίδα με ελάχιστο κοινό και σχεδόν μηδαμινή αξιοπιστία και εγκυρότητα, θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι ο εξόφθαλμος αντισημιτισμός της δεν ξεφεύγει από τα όρια της γελοιότητας και δεν τον παίρνει κανείς στα σοβαρά. Είναι όμως έτσι; Δυστυχώς, τα πραγματικά δεδομένα, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αντισημιτισμού του συγκεκριμένου εντύπου, διαψεύδουν αυτή την υπόθεση και τον καθιστούν επικίνδυνο. Θα προσπαθήσουμε στη συνέχεια να εξηγήσουμε το γιατί.

Τα αντισημιτικά πρωτοσέλιδα λοιπόν της “Ελεύθερης Ώρας” έχουν δύο στοιχεία που κατά κάποιον τρόπο εξισορροπούν τόσο το μικρό της αναγνωστικό κοινό, όσο και το σουρεαλιστικό παραλογισμό τους: ορατότητα και επανάληψη. Ως προς το πρώτο, όπως αναφέραμε και παραπάνω, η εφημερίδα κυκλοφορεί πανελλαδικά και τα πρωτοσέλιδά της είναι αναρτημένα σε κοινή θέα στα περίπτερα, στα κέντρα τύπου και όπου αλλού πωλείται. Μπορεί έτσι να τα διαβάσει πολύς περισσότερος κόσμος σε σχέση με όσους την αγοράζουν, αφού ως γνωστόν η ανάγνωση των τίτλων των κρεμασμένων εφημερίδων είναι μια αρκετά διαδεδομένη συνήθεια. Προσθέστε τώρα σε αυτό το γεγονός και το ότι η πρώτη σελίδα της εφημερίδας έχει αντισημιτικό περιεχόμενο κάθε 4-5 μέρες, επανερχόμενη συχνά στο ίδιο θέμα, και θα έχετε την κλασική περίπτωση προπαγάνδας που αναφέρει και ο Γκέμπελς: “αν επαναλαμβάνεις διαρκώς ένα μεγάλο ψέμα, ο κόσμος τελικά θα το πιστέψει”.

Πράγματι, μπορεί ελάχιστοι να πιστεύουν κατά λέξη όσα εξωφρενικά εναντίον των Εβραίων αντικρίζουν κάθε τόσο στους πρωτοσέλιδους τίτλους της “Ελεύθερης Ώρας”, η διαρκής όμως εμφάνιση διαφόρων παραλλαγών του μοτίβου των κακών-Εβραίων-που-θέλουν-να καταστρέψουν-την-Ελλάδα-και-να-κατακτήσουν-τον-κόσμο, καλλιεργεί το έδαφος ώστε ένα μέρος του κοινού να σκεφτεί πως, για να κατηγορούνται για όλα αυτά οι Εβραίοι, όλο και κάτι κακό θα έχουν κάνει. Κοινώς, να ανακαλέσουν στη μνήμη τους την ελληνική παροιμία “όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά” [έστω και μικρή], άσχετα αν εδώ ο καπνός είναι το παραλήρημα μιας ακροδεξιάς εφημερίδας. Η επίδραση λοιπόν αυτών των πρωτοσέλιδων είναι υπόγεια και σωρευτική, καθώς συνεισφέρουν, μαζί με ανάλογα διαδικτυακά αντισημιτικά δημοσιεύματα και άλλα πιο περιθωριακά ακροδεξιά έντυπα, στην ενίσχυση του ιδεολογήματος περί “εβραϊκού κινδύνου”, επιχειρώντας να τον καταστήσουν “κοινό τόπο” στη δημόσια σφαίρα.

Δεν πρόκειται περί εικοτολογίας και κινδυνολογίας: αυτό το ιδεολόγημα το βλέπει κανείς διάχυτο σε μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, πουσύμφωνα με έρευνες διακατέχεται από αντισημιτικές απόψεις σε μεγαλύτερο ποσοστό από ό,τι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Φυσικά, πρώτος απ’ όλους το υιοθετεί, επαυξάνοντας, όλος ο χώρος της ελληνικής ακροδεξιάς, από το ναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής μέχρι την πατριωτική δεξιά, δεν αφήνει όμως αδιάφορους και πολλούς που δεν τοποθετούν απαραίτητα τον εαυτό τους σε αυτόν τον πολιτικό χώρο. Συνταξιούχοι στα καφενεία, θρησκευόμενες ελληνορθόδοξες νοικοκυρές, και γενικότερα άτομα που ταυτίζονται με την ορθόδοξη εκκλησία, άνθρωποι κατά βάση χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, αν και όχι αποκλειστικά, εκφράζουν συχνά την άποψη ότι “οι Εβραίοι φταίνε για όλα” ή “ανακαλύπτουν” την “εβραϊκή ταυτότητα” σε όποιον αντιπροσωπεύει γι’ αυτούς κάτι κακό, λίγο-πολύ αναμασώντας πράγματα που πιθανότατα έχουν συναντήσει στα πρωτοσέλιδα της “Ελεύθερης Ώρας” ή κάπου παρόμοια.

Καθώς οι παραπάνω ομάδες (ακροδεξιά, θρησκευόμενοι ελληνορθόδοξοι) είναι το εκπεφρασμένο target group της “Ελεύθερης Ώρας”, ο αντισημιτισμός της έχει δύο πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που μάλλον σήμερα δύσκολα θα τα συναντήσει κανείς σε άλλες χώρες. Πρώτον, σε πολλά πρωτοσέλιδά της συνδέεται άμεσα με την Ορθοδοξία, την οποία υποτίθεται ότι μισούν οι Εβραίοι και ο Σιωνισμός, που θεωρούνται βεβαίως όργανα του Αντίχριστου. Δίνεται έτσι μια ευθέως θρησκευτική διάσταση στο ζήτημα, επαναφέροντάς το στην πρώτη, ανεπεξέργαστη μορφή του μεσαιωνικού αντισημιτισμού, όπου οι Εβραίοι διώκονταν ως αυτοί που “σταυρώσαν το Χριστό”. Αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη διείσδυση ή και τη συντήρηση των αντισημιτικών θέσεων στην ελληνική κοινωνία, αφού το εν πολλοίς κυρίαρχο ελληνορθόδοξο κομμάτι της ιεραρχεί πάντα ως μεγαλύτερο κίνδυνο όποιον νομίζει ότι απειλεί την πίστη του. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο συνδυασμός του “εβραϊκού κινδύνου” με τον “ισλαμικό”, που παρουσιάζονται ως συνεργαζόμενοι ενάντια στον ελληνισμό και την Ορθοδοξία. Αντισημιτισμός και ισλαμοφοβία ταυτόχρονα λοιπόν!

Δεύτερον, αφού η Αριστερά, σε κάθε της έκφανση, θεωρείται από την “Ελεύθερη Ώρα” και την ακροδεξιά ως ο βασικός ιδεολογικός και πολιτικός εχθρός, δεν μπορεί παρά να συνδέεται με τους Εβραίους. Δεν είναι τυχαίο ότι στα μισά από τα πρωτοσέλιδα που παραθέτουμε στην αρχή του άρθρου επιχειρείται σύνδεση του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ με τους Εβραίους, είτε μέσω του ισχυρισμού ότι ο -άθεος- Τσίπρας είναι (εξισλαμισμένος) Εβραίος είτε γράφοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συνεργάζεται με τους Εβραίους για να καταστρέψει το ελληνικό έθνος (το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί πλέον ένα μετριοπαθές κόμμα, μάλλον κεντροαριστερό παρά αριστερό, δεν φαίνεται να ενδιαφέρει την εφημερίδα, αφού μέσα στον αντικομμουνισμό της οποιαδήποτε απόχρωση του κόκκινου είναι κόκκινο πανί γι’ αυτή). Εδώ το κλασικό αντισημιτικό σχήμα “είναι Εβραίος, άρα είναι κακός” συμπληρώνεται από, ή καλύτερα συμπληρώνει, το σχήμα “είναι κακός, άρα είναι Εβραίος (και μουσουλμάνος)”. Αυτός ο τρόπος σκέψης βέβαια προϋποθέτει ένα χειρότερο επίπεδο αντισημιτισμού, στο οποίο φτάνει κανείς έχοντας πρώτα καταλήξει ότι οι Εβραίοι είναι επικίνδυνοι -”και γι’ αυτό κρύβονται πίσω από ό,τι άλλο θεωρούμε κακό”. Όντως, αυτά που αντιλαμβάνεται η εφημερίδα ως υπέρτατα κακά (Αριστερά, Εβραίοι, Ισλάμ) δεν τα αντιλαμβάνεται ως τρία διαφορετικά πράγματα, αλλά ως τις τρεις όψεις του ίδιου “Απόλυτου Κακού”, αυτού που ορίζουν οι συντάκτες της ως “Αντίχριστο”.

Κλείνοντας, η περίπτωση του αντισημιτισμού της “Ελεύθερης Ώρας” είναι ενδεικτική του διάχυτου και υπόγειου αντισημιτισμού και ανορθολογισμού που διατρέχει μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας, και ταυτόχρονα είναι αποκαλυπτική του τρόπου με τον οποίο συντηρείται και τροφοδοτείται ακόμη και σήμερα, πράγμα καθόλου άσχετο με την πολιτική άνοδο της ναζιστικής Χρυσής Αυγής. Η λύση στο ζήτημα δεν είναι εύκολη καθώς άπτεται και της ελευθερίας του τύπου, αλλά σίγουρα οι αρμόδιες αρχές και η ΕΣΗΕΑ θα μπορούσαν να επέμβουν σε όλες εκείνες τις περιπτώσεις που αποτελούν συκοφαντίες και ενίσχυση του ρατσιστικού μίσους προς τους Εβραίους. Μέχρι τότε, εμείς θα εξακολουθήσουμε να παρακολουθούμε και να αποτυπώνουμε το φαινόμενο καταγγέλλοντάς το παράλληλα στους αρμόδιους.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s