Πώς κλίνεται ο συντηρητισμός; (για την κατάργηση των αρχαίων στο γυμνάσιο)

Τα πράγματα έχουν ως εξής: πριν λίγες μέρες κυκλοφόρησε η αυτονόητη και λογικότατη πρόταση 56 πανεπιστημιακών να καταργηθεί στο γυμνάσιο η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο και ταυτόχρονα να αυξηθούν στην ίδια βαθμίδα οι ώρες διδασκαλίας της νέας ελληνικής, καθώς και της αρχαίας ελληνικής γραμματείας από μετάφραση. Ουσιαστικά ζητούν επαναφορά στην κατάσταση που είχε διαμορφωθεί με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του 1976 και ίσχυε ως το 1992. Η πρόταση υποστηρίζεται με μια σειρά από στέρεα επιχειρήματα που βασίζονται τόσο στην επιστήμη της γλωσσολογίας, όσο και σε ερευνητικά και εμπειρικά δεδομένα που προέρχονται από την εκπαιδευτική πρακτική τόσων χρόνων διδασκαλίας των αρχαίων στο γυμνάσιο (και τα οποία επιβεβαιώνονται και από τη δική μου διδακτική εμπειρία).

Το ΔΣ της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (ΠΕΦ) όμως έχει διαφορετική γνώμη επί του θέματος· σε ανακοίνωσή του -που σημειωτέον έχει ημερομηνία πρότερη της δημοσιοποιημένης πρότασης των πανεπιστημιακών- δηλώνει την πλήρη αντίθεσή του στην πρόταση, χρησιμοποιώντας επιχειρήματα το ένα πιο αστείο από το άλλο, και καλεί εμάς τους φιλολόγους να αγνοήσουμε -επιδεικτικά μάλιστα!- τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.

Ας κάνουμε λοιπόν το χατίρι των συναδέλφων και, αντί να ασχοληθούμε με την πρόταση των πανεπιστημιακών, ας καταπιαστούμε με αυτό το μνημείο ρητορικής που έγραψαν οι ίδιοι. Και μια και είμαι φιλόλογος κι εγώ, θα κάνω και λίγη φιλολογική κριτική μεταξύ άλλων.

Ας πάρουμε την ανακοίνωση παράγραφο-παράγραφο:

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων δηλώνει την πλήρη αντίθεσή του στην πρωτοβουλία πανεπιστημιακών κύκλων για συγκέντρωση υπογραφών υπέρ της αύξησης των ωρών διδασκαλίας της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στο Γυμνάσιο, με παράλληλη μείωση των ωρών διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας.

Συνάδελφοι, είστε σε πλήρη αντίθεση ΚΑΙ με την προτεινόμενη αύξηση των ωρών διδασκαλίας της νέας ελληνικής; Θεωρείτε δηλαδή ότι διδάσκεται επαρκείς ώρες η ομιλουμένη στο γυμνάσιο; Μιλάτε για «πρωτοφανή πρωτοβουλία» στην επόμενη παράγραφο, αλλά εδώ βλέπουμε κάτι άλλο πρωτοφανές: μια ένωση διδασκόντων της επίσημης γλώσσας της χώρας να αντιτίθεται στην αύξηση των ωρών διδασκαλίας αυτής της γλώσσας. Και μη μας πείτε ότι αυτό που θέλετε να πείτε γίνεται ξεκάθαρο στη συνέχεια, γιατί αν το έγραφε έτσι ένας μαθητής σας θα μιλάγατε για «εκφραστικό λάθος». Α, γράφετε και ένα ψεματάκι εδώ: η πρόταση δεν μιλά για «μείωση των ωρών διδασκαλίας της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας», αλλά για «κατάργηση της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών από το πρωτότυπο στο Γυμνάσιο και την αντικατάσταση των ωρών αυτών από διδασκαλία των νέων ελληνικών, καθώς και αρχαίων ελληνικών κειμένων από μετάφραση [Αρχαία Ελληνική Γραμματεία]».

Πρόκειται για μια πρωτοφανή εξωθεσμική πρωτοβουλία, η οποία παρακάμπτει τα εκλεγμένα επιστημονικά όργανα των φιλολόγων και θέτει ένα σοβαρό εκπαιδευτικό ζήτημα στην πρόχειρη κρίση μιας συχνά τυχαίας υπογραφής .

Φυσικά, οι παρεμβάσεις (δημόσιες και μη) για την επαναφορά των αρχαίων από το 1976 ως το 1992 (στις οποίες πρωταγωνιστούσε η ΠΕΦ) ήταν πάντα θεσμικές και συνήθεις. Να θυμίσουμε βέβαια πως η ΠΕΦ δεν είναι επιστημονικό όργανο κανενός, αλλά απλώς ένωση επιστημόνων· καταλαβαίνετε τη διαφορά φαντάζομαι. Το «σοβαρό εκπαιδευτικό ζήτημα» πάντως είχε κριθεί πολύ πιο εμπεριστατωμένα το 1976, αλλά αυτό εσάς δεν σας πτόησε ποτέ -πού να σας πτοήσει τώρα η υπογραφή κάποιων πανεπιστημιακών σε ένα δημόσιο κείμενο, για την οποία μάλιστα εκφέρετε την καθόλου πρόχειρη κρίση ότι είναι συχνά τυχαία.

Λυπούμαστε διπλά που η κίνηση αυτή γίνεται σε εποχή κατά την οποία τα ανθρωπιστικά μαθήματα δέχονται ολόπλευρη επίθεση από το Υπουργείο Παιδείας (κατάργηση της διδασκαλίας του Επιταφίου στο Λύκειο, μείωση των ωρών διδασκαλίας της Λογοτεχνίας, αφαίρεση της διδασκαλίας της Τοπικής Ιστορίας από τους καθ’ ύλην αρμόδιους φιλολόγους).

Εδώ βλέπουμε μεταξύ άλλων ότι  το αίτημα για κατάργηση των αρχαίων από το γυμνάσιο και αύξηση των νέων ελληνικών συσχετίζεται με την επίθεση στα ανθρωπιστικά μαθήματα, ότι η κατάργηση της ώρας του παιδιού που λεγόταν «Επιτάφιος Γ΄ Λυκείου» συνιστά επίσης επίθεση σε αυτά, και ότι αφαιρέθηκε η διδασκαλία της Τοπικής Ιστορίας από τους φιλολόγους (το πόσο καθ’ ύλην αρμόδιοι είναι άνθρωποι που δεν έχουν επιμορφωθεί ποτέ σε ένα αντικείμενο είναι μια άλλη ιστορία). Για την (τοπική) ιστορία πάντως, φέτος δίδαξα κανονικότατα το συγκεκριμένο μάθημα.

Οι συντάκτες του κειμένου, που αιτούνται μάλιστα τις υπογραφές των φιλολόγων, αντί να εργασθούν υπέρ της αναγκαίας αύξησης της διδασκαλίας της νέας ελληνικής γλώσσας, στην πραγματικότητα συναινούν στην υποβάθμιση της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών, καθώς μάλιστα επιχειρούν να στηρίξουν την πρότασή τους με αντιεπιστημονικά επιχειρήματα τα οποία αρνούνται τη σημασία της ανάδειξης, κατά τη διδασκαλία, της διαχρονικής συνέχειας της ελληνικής γλώσσας ανά τους αιώνες.

Όχι, πείτε μου ειλικρινά, αν έγραφε μαθητής αυτή την παράγραφο πώς θα την χαρακτηρίζατε από πλευράς σύνταξης και επιλογής των κατάλληλων λέξεων; Τη διαβάζω τόση ώρα προσπαθώντας να βγάλω νόημα: «αντί να εργασθούν, […] στην πραγματικότητα συναινούν» (το «εργασθούν» από μόνο του φανερώνει πολλά για το ποια γλωσσική μορφή αγαπάτε πιο πολύ)· τι θέλει να πει το ερίτιμο ΔΣ; Αμ εκείνη η πρόταση που αρχίζει με το «καθώς»; Το καλύτερο όμως είναι  ο χαρακτηρισμός «αντιεπιστημονικά» για τα επιχειρήματα των πανεπιστημιακών (για τον Saussure λέει), τα οποία οι επιστήμονες που συνέταξαν την ανακοίνωση δεν κάνουν ουδεμία προσπάθεια να τα ανασκευάσουν. Εδώ μιλάμε για τη σημασία της ανάδειξης της διαχρονικής συνέχειας της ελληνικής γλώσσας ανά τους αιώνες, αντεπιχειρήματα θα γράφουμε τώρα;

Και το αριστούργημα κλείνει με την προτροπή στους φιλολόγους που αναφέραμε στην αρχή, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία «απαράδεκτη».

Συμφωνούμε απόλυτα για τον χαρακτηρισμό, μόνο που εγώ ως φιλόλογος τον επιφυλάσσω μόνο για την ανακοίνωση της ΠΕΦ, τόσο ως προς το περιεχόμενο, όσο και ως προς την έκφραση. Λέτε τελικά οι συντάκτες της να μη διδάχτηκαν αρχαία στο γυμνάσιο;

ΥΓ. Ανάλογη, και πολύ χειρότερη από πλευράς επιχειρημάτων, ανακοίνωση έβγαλε και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Αναπληρωτών Φιλολόγων, αλλά δεν θα μπω στον πειρασμό να ασχοληθώ με τις ανοησίες που γράφει ένα κείμενο το οποίο περιέχει, μεταξύ άλλων, τα εξής: «Σήμερα, στα πλαίσια της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας επιχειρείται αφελληνισμός γλωσσικός και δη σ’ ένα έθνος γλωσσικά ανάδελφο.»

Η όψη και η κόψη

Απ’ των Σχολειών τις Αυλές (2008)

Εθνικό ό,τι Είναι Βολικό; (2009)

Ζήτω (2011)

Μέρα που είναι σήμερα, τρεις παλιότερες αναρτήσεις μου για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου σε σχολεία που έχω εργαστεί μέχρι σήμερα. Φέτος γλιτώσαμε από τα περισσότερα από όσα αναφέρονται σε αυτές, εκτός από την Άλωση της Πόλης και την Αγια-Σοφιά, την φανταστική σύνθεση όπου ο Π.Π. Γερμανός δήθεν ευλογεί τα όπλα των αγωνιστών και τις γνωστές κορόνες περί ενότητας, ομόνοιας και ομοψυχίας. Για αντίβαρο βέβαια είχαμε τσάμικα που χόρεψαν μαθητές του συστεγαζόμενου Λυκείου μαζί με το οποίο κάνει τις γιορτές του το Γυμνάσιο στο οποίο εργάζομαι.

Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: οι μαθητές του Λυκείου που αυτοπροσδιορίζονται με την κραυγή «Χρυσή Αυγή, Χρυσή Αυγή» ήταν οι πιο βαριεστημένοι από όλους και αυτοί που περίμεναν πώς και πώς να τελειώσει η γιορτή για να πάνε να παίξουν παιχνίδια στο τοπικό net-cafe. Έπρεπε να τους μαζέψει ο διευθυντής τους για να μείνουν στον εθνικό ύμνο. Και του χρόνου.

«Εγώ χρειάζομαι χωρικούς κι εργάτες. Μόνο.»

Σήμερα έλειπαν από το γυμνάσιό μου οι μαθητές που μαθαίνουν γερμανικά για μια επίσκεψη στο Ινστιτούτο Γκαίτε κι έτσι έπρεπε να απασχολήσω καμιά εικοσαριά παιδιά της α΄και της γ΄ τάξης που παρακολουθούν τα γαλλικά. Παρακολουθήσαμε λοιπόν μαζί το Σκασιαρχείο, μια θαυμάσια γαλλική ταινία του 1949 όπου ένας δάσκαλος διορίζεται λίγο μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε ένα σχολείο της επαρχίας και αρχίζει να εφαρμόζει πρωτοποριακές μεθόδους διδασκαλίας κάνοντας τα ως τότε μονίμως σκαστά παιδιά να αγαπήσουν το σχολείο και τη μάθηση. Σε μια σκηνή της ταινίας ο δάσκαλος ζητά από τον πλούσιο γόνο αριστοκρατών της περιοχής, ο οποίος είναι, όπως διακηρύττει και ο ίδιος, νεωτεριστής και καινοτόμος, χρήματα για να φτιάξουν οι μαθητές μια μικρή τυπογραφική πρέσα και να τυπώσουν την σχολική εφημερίδα. Να ποια ήταν η απάντηση:

-Γιατί να σας δώσω λεφτά για να κάνετε σοφούς τους γιους των χωρικών μου; Τι θα κερδίσω; Εγώ χρειάζομαι χωρικούς κι εργάτες. Μόνο. Λίγη ιστορία και γεωγραφία, λίγη αριθμητική και φτάνει. Αλλιώς θα γίνουν όλοι «κύριοι.»

Κοινωνική Αγωγή ή Κοινωνικά Ανάγωγοι;

Τις ημέρες αυτές στο πλαίσιο του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής (Αικατερίνη Ζαφρανίδου – Στυλιανή Κορδονούρη – Στέλλα Σωτηρίου) της Γ΄ Γυμνασίου συζητάμε με τους μαθητές μου για τα κοινωνικά προβλήματα (φτώχεια, ανεργία, βία, ναρκωτικά, τροχαία ατυχήματα κτλ.) που είναι και το αντικείμενο του ομώνυμου κεφαλαίου του σχολικού εγχειριδίου. Στο σχολικό βιβλίο λοιπόν, που παρεμπιπτόντως έφτασε στο σχολείο μας, τελευταίο και καταϊδρωμένο, τέλη Ιανουαρίου, συναντά κανείς την πεμπτουσία του μηχανισμού που αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία του τέλους της ιστορίας, της μη αμφισβήτησης της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων και της αποδοχής κοινωνικών αλλαγών μόνο εντός του υπάρχοντος κοινωνικού πλαισίου. Ορίστε μερικά παραδείγματα από το συγκεκριμένο κεφάλαιο:

  •  Η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων ή πώς κάνουμε γαργάρα ό,τι είναι επικίνδυνο.

Η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων προϋποθέτει:
 την προσπάθεια αλλαγών στη νοοτροπία των ατόμων (ατομοκεντρική προσέγγιση). Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η εκπαίδευση, κατάρτιση και ενημέρωση των ατόμων σε θέματα π.χ. οδικής ασφάλειας, επαγγελματικού προσανατολισμού, θεμάτων υγείας, ώστε τα άτομα να μπορούν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, ξεπερνώντας αρνητικές νοοτροπίες.
 Την προσπάθεια αλλαγών στην κοινωνική οργάνωση (κοινωνιοκεντρική προσέγγιση).
Σήμερα, η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων απαιτεί το συνδυασμό και των δύο παραπάνω προσεγγίσεων. Εξάλλου, η μελέτη και ο σχεδιασμός λύσεων στα κοινωνικά προβλήματα πραγματοποιείται με τη συνεργασία επιστημόνων διάφορων κλάδων. Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι μελετούν π.χ. τα προβλήματα βίας και κοινωνικού αποκλεισμού στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις και προτείνουν νέες μορφές σχεδιασμού των πόλεων.

 Τι λείπει από το παραπάνω κείμενο; Μα, μια έστω μικρή επεξήγηση του τι περιλαμβάνει η προσπάθεια αλλαγών στην κοινωνική οργάνωση, όπως γίνεται πιο πάνω με την ατομοκεντρική προσέγγιση. Πώς γίνεται αυτή η προσπάθεια; Με εξέγερση; Επανάσταση; Αταξική κοινωνία; Μεταρρυθμίσεις; Εκλογές; Αντί να πάρουν μια συγκεκριμένη θέση, οι συγγραφείς σηκώνουν το χαλί και σπρώχνουν από κάτω την όποια πιθανή απάντηση. Νίπτουν μάλιστα τας χείρας τους λέγοντας ότι «σήμερα» (λες και παλιότερα ίσχυε κάτι άλλο) απαιτείται ο συνδυασμός των δύο προσεγγίσεων, χωρίς να διευκρινίζουν τίποτε παραπέρα. Το παράδειγμα που παραθέτουν ολοκληρώνει το πανηγύρι αφού σύμφωνα με το κείμενο το κοινωνικό πρόβλημα της βίας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις μπορεί να λυθεί με νέες μορφές σχεδιασμού των πόλεων. Πώς δεν το είχαμε σκεφτεί μέχρι σήμερα;

Και συνεχίζει το κείμενο εξηγώντας ότι η χάραξη της κοινωνική πολιτικής στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας επιστημόνων διαφόρων κλάδων! -πού είναι το πολιτικό υποκείμενο οέο;

  Αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας είναι η χάραξη της κοινωνικής πολιτικής που ασκείται στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους (βλ. Κεφ. 9.3) με την κατοχύρωση μέτρων, όπως η κοινωνική ασφάλιση, τα επιδόματα ανεργίας, η επαγγελματική κατάρτιση ανέργων, η παροχή κατοικίας, η επιδότηση θέσεων εργασίας κ.ά. Στην κατεύθυνση επίλυσης των κοινωνικών προβλημάτων εντάσσεται και η δράση των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων ΜΚΟ (βλ. Κεφ.2.3) και των διάφορων κοινωνικών κινημάτων, όπως το οικολογικό, το γυναικείο, το αντιρατσιστικό κίνημα. (σελ. 48-49)

Προσέξτε πώς οι ΜΚΟ κατατάσσονται συλλήβδην μεταξύ όσων προσπαθούν να λύσουν κοινωνικά προβλήματα και πώς μαζί με τα κοινωνικά κινήματα θεωρούνται σχεδόν ισότιμος παράγοντας κοινωνικής πολιτικής με το κράτος.

  • Τα αίτια της φτώχειας ή πώς η παραοικονομία μας κάνει φτωχούς 

Τα αίτια της φτώχειας εντοπίζονται στην άνιση κατανομή του εισοδήματος, στις αλλαγές της τεχνολογίας, στις προκαταλήψεις και το ρατσισμό, αλλά και στην παραοικονομία, που στερεί από το κράτος εισοδήματα για προγράμματα κοινωνικής ανάπτυξης. Η ανεργία, επίσης, αποτελεί σημαντική αιτία της φτώχειας, ιδιαίτερα όταν είναι παρατεταμένη και αφορά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, που έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις. (σελ. 50)

 Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς εδώ; Την μετατροπή του ορισμού της φτώχειας σε αίτιο (η φτώχεια -η σχετική τουλάχιστον και με βάση τον ορισμό της σε προηγούμενη σελίδα- είναι  η άνιση κατανομή του εισοδήματος); Το ότι η άνιση κατανομή του εισοδήματος είναι ενδιάμεσο αίτιο και πρέπει να αναφερθεί και το αίτιο της ανισοκατανομής;  Το ότι δεύτερο αίτιο της φτώχειας θεωρούνται οι τεχνολογικές αλλαγές (οι συγγραφείς φαίνεται ότι έχουν μια εμμονή με τις αλλαγές αυτές, αφού συχνά τις αναφέρουν ως κάτι κακό); Το ότι οι προκαταλήψεις και ο ρατσισμός αναφέρονται ως αίτια, ενώ συχνά είναι αποτελέσματα της φτώχειας ή μέσα διατήρησης της οικονομικής ανισότητας; Το κορυφαίο βέβαια είναι ότι στα αίτια συμπεριλαμβάνεται και η παραοικονομία! Αυτό το αφήνω ασχολίαστο… Όσο για τα περί ανεργίας, ακούγονται αστεία σήμερα όταν πολλοί όντας εργαζόμενοι έχουν βρεθεί κάτω από το όριο της φτώχειας.

  • Η αντιμετώπιση της φτώχειας ή πώς η εκπαίδευση απελευθερώνει (συγγνώμη, «σώζει»)

Η αντιμετώπιση της φτώχειας απαιτεί μέτρα για την ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών για όλους τους πολίτες. Τέτοια μέτρα είναι κυρίως η εκπαίδευση και η κατάρτιση, μέτρα καταπολέμησης της ανεργίας και τέλος δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του εθνικού και παγκόσμιου πλούτου.

Το πρόβλημα της φτώχειας λοιπόν σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο είναι πρόβλημα ίσων ευκαιριών. Πώς είπατε; Καπιταλισμός; Παγκοσμιοποίηση; Μη μας βάζετε δύσκολα. Θα φτιάξουμε καλή εκπαίδευση και κατάρτιση για όλους, θα πάρουμε μέτρα για την καταπολέμηση της ανεργίας (όπως; ) και, τέλος («τέλος» λέμε, έτσι, ως υποσημείωση), δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος με το μαγικό ραβδάκι ή έστω χάρη στον Πλούτο που είδε το φως του…

Δεν έχουμε φυσικά την απαίτηση ένα σχολικό εγχειρίδιο αστικού κράτους να αποτελεί επαναστατική προκήρυξη και κάλεσμα σε εξέγερση, αλλά το να λες στα παιδιά μισές αλήθειες και να κάνεις προπαγάνδα για το πόσο «προβλεπόμενα» πρέπει να γίνονται όλα στην κοινωνία δείχνει ότι η μπαρούφα περί ιδεολογικής ηγεμονίας της Αριστεράς στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης είναι ακριβώς αυτό: μπαρούφα. Τα σχολικά βιβλία και γενικότερα η εκπαίδευση ως κοινωνικός/κρατικός θεσμός δείχνουν τον πραγματικό τους ρόλο όταν πράγματα σφίγγουν όλο και πιο πολύ κοινωνικά και αυτό είναι πια εμφανές σε οποιονδήποτε ελαφρώς υποψιασμένο εμπλέκεται στην εκπαιδευτική διαδικασία. Μέχρι τώρα οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί προσπερνούσαν ανώδυνα το θέμα. Κάτι μου λέει όμως ότι πρέπει να απαντήσουμε και μέσα στη σχολική αίθουσα στο ολοένα επανερχόμενο ερώτημα.

Μετά συναισθηματισμού

Έβαλα στα πρωτάκια να περιγράψουν ένα αντικείμενο στο σπίτι τους. Ξεκίνησα να διαβάζω τα γραπτά τους καί έπεφτα διαρκώς σε τηλεοράσεις, playstation, λούτρινα κουκλάκια. Ώσπου διάβασα αυτό:

«Στο δωμάτιο των γονιών μου υπάρχει ένα πράγμα. Είναι ορθογώνιο και αρκετά μεγάλο. Έχει ζωγραφισμένους δύο ανθρώπους που περπατάνε μέσα στη βροχή. Είναι λίγο μελαγχολικό γιατί φαίνεται ότι είναι σκοτάδι και μόνο δεξιά και αριστερά υπάρχουν φώτα. Ο δρόμος δείχνει να μην έχει τέλος.»

Δεν πρόκειται να γράψω καμία περισπούδαστη ανάλυση για το καθαρό βλέμμα των παιδιών ούτε κανένα ψυχαναλυτικό κείμενο που θα αποπειράται να βγάλει συμπεράσματα για τη σχέση του μαθητή μου με τους γονιούς του. Όχι κύριε, όχι μ’ αυτούς. Απλώς μου άρεσε. Και μου άρεσε διπλά γιατί δεν είχε καμία πρόθεση να μου αρέσει. Τριπλά γιατί δεν είχε καμία πρόθεση να μου αρέσει όπως μου άρεσε.

Κάπως έτσι ο συναισθηματισμός μπορεί να γίνει σκέτος αισθητισμός.

Ταμπέληδες, απατελώνες και κλάφτες

Πριν ένα μήνα περίπου έβαλα ένα προκλητικό μάλλον θέμα στους μαθητές μου. Ζήτησα από τους έφηβους της γ΄ γυμνασίου να γράψουν μια επιστολή διαμαρτυρίας προς έναν Γερμανό πολιτικό που υποτίθεται ότι είχε αποκαλέσει τους Έλληνες «λαό τεμπέληδων, απατεώνων και κλεφτών.» Ομολογώ ότι άλλα φοβόμουν ότι μπορεί να διάβαζα και άλλα τελικά με εξέπληξαν όταν πήρα στα χέρια μου τα γραπτά τους. Νόμιζα ότι θα είχα να αντιμετωπίσω κρούσματα εθνικής ανωτερότητας και περηφάνιας, αλλά ορίστε τι ψάρια έπιασα:

«Για το μέλλον κάθε χώρας ευθύνονται, όπως όλοι ξέρουμε, οι πολιτικοί. Γι’ αυτό αυτούς τους χαρακτηρισμούς να τους απευθύνεται στους πολιτικούς μας.»

«Εμείς οι Έλληνες προσπαθούμε να κάνουμε θυσίες για να μπορέσουμε να σας ξεπληρώσουμε.»

«Εμείς προσπαθούμε να σας δώσουμε τα χρήματα που σας χρωστάμε.»

«Οι αιτίες που έφεραν πολλούς Έλληνες να είναι τεμπέληδες, κλέφτες και απατεώνες είναι το κράτος, η εξουσία. Όπως γνωρίζετε, αυτόν τον καιρό η Ελλάδα βρίσκεται σε μια πάρα πολύ κρίσιμη κατάσταση.  Συνέχεια κόβουν μισθούς, απολύουν άτομα, κάνουν περικοπές, στέλνουν εισφορές σε σπίτια κ.α. ΄Ετσι οι Έλληνες μη μπορώντας να δώσουν όλα αυτά τα χρήματα, άρχισαν να ξεσπούν κλέβοντας και κακολογώντας τους πολιτικούς και κάνοντας διαδηλώσεις.»

«Κάποτε ένα μέρος του λαού μας ήταν έτσι, αλλά τώρα είμαι σίγουρος πως οι Έλληνες είναι διατεθειμένοι να δουλέψουν για να βγουν από την κρίση.»

«Από την ιστορία που ξέρουμε για τη χώρα μας, δεν υπήρξαμε ποτέ κλέφτες, πόσω μάλλον απατεώνες!»

«Η αλήθεια είναι ότι οι πολιτικοί, ΠΑΣΟΚ, Κάπα Κάπα, Σύριζα, ΛΑΟΣ, είναι κλέφτες που κλέβουνε τα πάντα και φτιάχνουν βίλες, κότερα απ’ τα κλεμμένα που πήραν από το λαό. Αυτοί είναι οι κλέφτες και όχι ο ελληνικός λαός που πάει στο Σύνταγμα για να παραπονεθεί για αυτά που του κόβουνε. Όλα αυτά που είπατε  ισχύουν μόνο για τα κόμματα.»

«Εμείς οι Έλληνες δεν είμαστε όλοι τεμπέληδες -υπάρχουν κάποιοι που δεν είναι.»

«Το ότι μας αποκαλέσατε απατεώνες είναι μεγάλο λάθος, επειδή η Ελλάδα ό,τι χρηματικό ποσό έχει πάρει κάποια στιγμή θα το δώσει πίσω.»

Τα σχόλια δικά σας…