Όταν οι αποφάσεις δεν ανήκουν στην απόφαση και άλλα ορέα των πανελλαδικών

10-ginosko.jpg

(πρώτη δημοσίευση 07/06/2017 στο greek cloud)

Αν οι -ανοήτως διατηρούμενες και κατ’ ευφημισμόν «αδιάβλητες»- πανελλαδικές εξετάσεις για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν επηρέαζαν άμεσα και έμμεσα τη ζωή τόσων ανθρώπων -και δη νέων- στη χώρα μας, προσλαμβάνοντας μάλιστα το χαρακτήρα μιας ιδιότυπης τελετής ενηλικίωσης, το κείμενο και τα θέματα που δόθηκαν σήμερα (07/06/2017) στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας, θα αποτελούσαν απλά και μόνο αντικείμενο άγριου γέλιου. Δυστυχώς όμως, η σημασία που τους προσδίδεται μας αναγκάζει να ασχοληθούμε λιγάκι πιο σοβαρά μαζί τους.
Η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων (ΚΕΕ) λοιπόν επέλεξε για τα δεκαεφτάχρονα ένα κείμενο που εκφώνησε στις 30 Δεκεμβρίου 2003 ο καθηγητής Γρηγόρης Σκαλκέας (στα μισά της όγδοης δεκαετίας της ζωής του τότε) ως πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών (του πιο συντηρητικού, φύσει και θέσει, πνευματικού ιδρύματος της χώρας) κατά την τελετή απονομής των ετήσιων βραβείων της. Η ομιλία είχε τίτλο βγαλμένο από εκθεσιολόγιο της δεκαετίας του ’60 («Επιστήμη και ανθρωπισμός») και περιεχόμενο αντίστοιχα συντηρητικό, μάλλον τεχνοφοβικό και γενικόλογο, με πραγματολογικά λάθη, λογικά άλματα (και σφάλματα), εκφραστικές αστοχίες, διαθέτει όμως και κάποιες οάσεις ενδιαφερουσών ιδεών· όλα αυτά φαίνεται ότι δεν αρκούσαν στην ΚΕΕ, αφού κατάφερε, διασκευάζοντας το κείμενο της (μισής) ομιλίας, να δώσει στις υποψήφιες/ους μια ακόμη χειρότερη εκδοχή του, διατηρώντας τα πιο αδύναμα στοιχεία του και «λογοκρίνοντας» τα πιο ενδιαφέροντα.
Έτσι, το κείμενο που προκύπτει τους πληροφορεί ότι «Επιστήμη, βέβαια, και τεχνολογία δεν ταυτίζονται, διότι η επιστήμη παραμένει προσηλωμένη στην όλο και πιο βαθιά κατάκτηση της γνώσης, ενώ η τεχνολογία έχει ως επιδίωξη την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης για την υπηρέτηση των τρεχουσών, πρακτικών αναγκών του ανθρώπου», αναπαράγοντας έναν τελείως ξεπερασμένο δυϊσμό· ότι ο Αϊνστάιν, αν ζούσε ολόκληρο τον εικοστό αιώνα, θα προβληματιζόταν περισσότερο (από όσο μάλλον προβληματίστηκε όταν είδε να χρησιμοποιείται δις η ατομική βόμβα)· ότι υπάρχει κάποια πλατωνική ιδέα του «ανθρώπου» με βάση την οποία κάποιος μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο άνθρωπος· ότι ο επιστήμονας «οφείλει να προβλέπει οποιοδήποτε πιθανό κίνδυνο που θα μπορούσε να προέλθει από τη χρήση» της γνώσης που παράγει και «να αποφασίζει με άγρυπνη συνείδηση και υπευθυνότητα εάν τα αποτελέσματα των ερευνών του πρέπει τελικά να εφαρμοσθούν» (!!!)· ότι μόνο ο ίδιος ο επιστήμονας επιτρέπεται να ελέγχει την χρησιμότητα κάθε επιστημονικού επιτεύγματος· ότι, για να κλείσουμε με μια πιο εύθυμη νότα αυτή τη σταχυολόγηση, «οι αποφάσεις για τη χρησιμοποίηση από τη σύγχρονη τεχνολογία επιστημονικών γνώσεων και ανακαλύψεων δεν ανήκουν πάντοτε στην απόφαση […]» (άπταιστα ελληνικά από τα Lidl σε μια διαδικασία που υποτίθεται ότι θα «αξιολογήσει» και τη χρήση της ελληνικής γλώσσας).
Το διασκευασμένο κείμενο ολοκληρώνεται με ένα νοητικό στραμπούληγμα όπου για να παραμείνει κάτι όπως ήταν («οι στόχοι της επιστήμης ανθρωποκεντρικοί») πρέπει οπωσδήποτε να επανακαθοριστεί -πράγμα που το κείμενο αφελώς το εναποθέτει σε κάποιους ιδεατά «καλούς» επιστήμονες.
Φυσικά στο εν λόγω κείμενο -αρχικό και διασκευασμένο- δεν γίνεται καμιά -ούτε καν προσχηματική- αναφορά στο ρόλο που παίζει το χρήμα, το κέρδος, οι επενδύσεις, ως κλίμα μέσα στο οποίο «ζει, μεγαλώνει και εργάζεται ο σύγχρονος επιστήμονας». Η επιστήμη και η τεχνολογία εμφανίζονται να αναπτύσσονται εν κενώ, ανταποκρινόμενες στις πρακτικές ανάγκες του ανθρώπου, με μοναδικό πρόβλημα την πιθανή ανευθυνότητα των επιστημόνων, χωρίς να γίνεται πουθενά λόγος πχ. για το ποιοι και γιατί χρηματοδοτούν την επιστημονική έρευνα.
Τα προβλήματα των σημερινών θεμάτων δεν σταματούν στο κείμενο, αλλά συνεχίζονται και στα ερωτήματα που το ακολουθούν. Έτσι, το ερώτημα Β4 ζητά από τις/τους υποψήφιες/ους, α) να απαντήσουν τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με το ασύνδετο σχήμα της τρίτης παραγράφου, να αποδεχθούν δηλαδή ότι εδώ ο συγγραφέας όντως επιτυγχάνει κάτι (αυτό το «κάτι» πρόκειται για αυτό που έχουν μάθει τα παιδιά ότι συνιστά τη λειτουργία του ασύνδετου σχήματος), και β) να εξηγήσουν τι επιδιώκει ο συγγραφέας με τη χρήση του ρητορικού ερωτήματος, δηλαδή, ως άλλα μέντιουμ, να εξηγήσουν τις προθέσεις του συγγραφέα και όχι το κειμενικό αποτέλεσμα που έχουν μπροστά τους.
Και αν τα παραπάνω φαντάζουν -και ίσως είναι- φιλολογικοί σχολαστικισμοί, το θέμα της «παραγωγής λόγου» (αυτό που όλοι λένε «Έκθεση» δηλαδή) δένει γλυκά με το δοθέν κείμενο ως βασικό συστατικό της τελετής ενηλικίωσης, η οποία αν θέλει να σέβεται τον εαυτό της πρέπει να υποχρεώσει τον μυούμενο νέο να αποδεχθεί την κοινωνία των ενηλίκων, ώστε αυτή με τη σειρά της να τον υποδεχθεί με ανοιχτές αγκάλες: η αντιμετώπιση λοιπόν των σημαντικότερων, κατά τη γνώμη των υποψηφίων πάντα, σύγχρονων προβλημάτων είναι θέμα επιστήμης (δηλαδή παιδείας, κατά την προσφιλή άποψη διαφόρων δημοσιολογούντων) και όχι πολιτικής, λες και η επιστήμη δεν έχει δώσει ήδη απαντήσεις και δεν έχει προτείνει λύσεις για αρκετά από αυτά, λες και δεν είναι κυρίως μη επιστήμονες αυτοί που τις απορρίπτουν, και τελικά το όλο ζήτημα ανάγεται στο αν και κατά πόσον ο επιστήμονας έχει τα ηθικά εφόδια για να υπηρετήσει την αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων.
Τι κι αν είναι τελείως ανεδαφικά και εκτός πραγματικότητας τα δύο ζητούμενα του θέματος; Η υποψήφια και ο υποψήφιος που θέλουν να μπουν στο πανεπιστήμιο έπρεπε να επιχειρηματολογήσουν -να ηθικολογήσουν δηλαδή- πάνω σε αυτά, λίγες μέρες μετά το τσαλαπάτημα της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα από τον Τραμπ, μιας συμφωνίας που βασίστηκε σε πορίσματα επιστημόνων «με ηθικά εφόδια», κατά τη διατύπωση της ΚΕΕ.
Μπροστά σε αυτή την επιμονή να επαναδιατυπώνεται διαρκώς -έμμεσα και άμεσα- και να ενσταλάζεται με κάθε τρόπο η αντίληψη περί τέλους της πολιτικής (η οποία κρυβόταν πάντα στο ιδεολόγημα περί τέλους της Ιστορίας), δεν έχω παρά να παραθέσω αυτά τα λόγια από τη σημαντικότερη, κατά τον ίδιο, δήλωση του σπουδαίου αστροφυσικού και εκλαϊκευτή Neil deGrasse Tyson (19/4/17):
«Όταν ανέρχονται στην εξουσία άνθρωποι που δεν ξέρουν πολλά από επιστήμη και την απορρίπτουν, αυτό αποτελεί μια συνταγή για την πλήρη αποδιάρθρωση της δημοκρατίας».

 

 

Advertisements

Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

3457
Να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Όταν μιλάμε για ρατσισμό δεν μας νοιάζει ούτε ο αυτοπροσδιορισμός (“Εγώ δεν είμαι ρατσιστής”) ούτε, πολύ περισσότερο, οι προθέσεις του οποιουδήποτε. Συμπεριφορές που επιδιώκουν, διεκδικούν ή επιβάλλουν τον αποκλεισμό ολόκληρων κοινωνικών ομάδων (ή μελών τους) από δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής με βάση, ενδεικτικά, το χρώμα δέρματος, την καταγωγή, τη θρησκεία, το φύλο, τις σεξουαλικές προτιμήσεις, είναι ασυζητητί και εξ ορισμού ρατσιστικές. Όσο και να χτυπιούνται οι φορείς τέτοιων συμπεριφορών, όση σχετικοποίηση, εκλογίκευση ή “ρεαλισμό” και αν χρησιμοποιήσουν.
Ούτε αυτή η λανθάνουσα παραδοχή της ιδεολογικής τους ήττας, που κρύβεται στην άρνηση της ιδιότητας του ρατσιστή μας ενδιαφέρει (ακόμη κι ο Κασιδιάρης είχε πει σε τηλεοπτικό παράθυρο το 2012 ότι δεν είναι ρατσιστής, αλλά “φυλετιστής”, μπας και τον σώσει η μετάφραση της λέξης)· στην πραγματικότητα, η κινηματική, πολιτική και εκπαιδευτική κατάκτηση ότι ο ρατσισμός είναι κάτι αυτοτελώς κακό, χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, τους αναγκάζει απλώς να τον βάζουν διαρκώς στην καθημερινή ζωή από το παράθυρο. Είναι σαν να λένε: “θα προχωράμε διαρκώς σε ρατσιστικές πράξεις αρνούμενοι επίμονα και απερίφραστα το ρατσισμό τους, γιατί εμάς δεν μας ενδιαφέρει, όπως εσάς, πώς χαρακτηρίζονται· μας ενδιαφέρει μόνο να πραγματοποιούνται, έτσι ώστε να κυριαρχήσει εκ των πραγμάτων η δική μας αντίληψη”.
Συζητήσεις λοιπόν σε επίπεδο ορολογίας, είτε με τους παραπάνω είτε με “μετριοπαθείς” και “ουδέτερους” που θέλουν τάχα να ακούσουν και την άλλη πλευρά, είναι άσκοπες, άκαιρες και κυρίως αντιπαραγωγικές. Όταν, απολύτως αναρμόδια, σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων δημοτικών σχολείων (ήδη σε Ωραιόκαστρο Θεσ/νίκης, Φιλιππιάδα Πρέβεζας, Αλεξάνδρεια Ημαθίας) “απαιτούν” ή “αποφασίζουν” να μη χρησιμοποιηθεί το σχολικό κτίριο όπου φοιτούν τα παιδιά τους για απογευματινά μαθήματα προσφυγόπουλων (γιατί στις συγκεκριμένες περιπτώσεις περί αυτού και μόνο πρόκειται δυστυχώς, και όχι για εγγραφή στο σχολείο και για -σταδιακή έστω- ένταξή τους στο πρωινό ωρολόγιο πρόγραμμα), το μόνο -ή τέλος πάντων το κύριο και πιο άμεσο- που πρέπει να μας απασχολεί είναι το να μην περάσει το δικό τους.
Η άποψη που έχουν οι ίδιοι για το τι συνιστά ρατσισμό ή το ποια είναι τα πραγματικά ή προσχηματικά κίνητρά τους, ακόμη και η αναγκαία προσπάθεια ώστε να μεταστραφεί η στάση τους, είναι θέματα που πρέπει να μας απασχολήσουν, πρακτικά και θεωρητικά, αλλά σε δεύτερο και τρίτο χρόνο. Αυτό που προέχει είναι τα προσφυγάκια να ξεκινήσουν να φοιτούν στο κοντινότερο σε αυτά σχολείο, είτε πρόκειται για σχολείο του οποίου ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων έχει “αποφασίσει” να μην τα δεχτεί είτε πρόκειται για οποιοδήποτε άλλο σχολείο της περιοχής είχε αρχικά επιλεγεί από το αρμόδιο υπουργείο (σε κάποια από τα σχολεία οι αποφάσεις των συλλόγων πάρθηκαν χωρίς να έχει υπάρξει καν τέτοια επιλογή).
Στην πρώτη περίπτωση θα έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε πόσο σοβαρά παίρνουν τις απειλές τους οι εν λόγω σύλλογοι και πόσο σοβαρά παίρνει η υπόλοιπη κοινωνία (δεν θα πω “το κράτος” σκέτο) τις διακηρύξεις περί δικαιωμάτων και αντιρατσιστικής εκπαίδευσης. Προσπαθώ να φανταστώ τη γελοιότητα της κατάληψης ενός σχολικού κτιρίου από γονείς για να μην κάνουν εκεί μάθημα παιδιά πρόσφυγες ή πλήθη γονιών να γιουχάρουν παιδάκια που προσέρχονται στο σχολείο. Δυσκολεύομαι. Και δυσκολεύομαι ακόμη περισσότερο να φανταστώ ότι μπροστά σε αυτό το απίθανο ενδεχόμενο είναι προτιμότερο η πλευρά που στέκεται απέναντι στις ρατσιστικές διακρίσεις να υποχωρήσει. Αυτό που δεν δυσκολεύομαι καθόλου να φανταστώ όμως είναι η άτακτη οπισθοχώρηση των ρατσιστών μπροστά σε εισαγγελική παρέμβαση (το είδαμε ήδη στο Ωραιόκαστρο) και μπροστά στην παγκόσμια κατακραυγή (ναι, ακόμη και στην αυτοαναφορική και μικροαστική ελληνική επαρχία θα έπαιζε αυτό κάποιο ρόλο).
Η δεύτερη περίπτωση είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Αν η απάντηση στους ντόπιους ναζί και ρατσιστές που έλεγαν “αν θέλετε τους πρόσφυγες/μετανάστες στην Ελλάδα, να τους πάρετε σπίτι σας” ήταν ότι πολλοί και πολλές τους πήραν όντως σπίτι τους, τότε η απάντηση σε όσους και όσες δεν θέλουν πρόσφυγες στα “δικά” τους σχολεία δεν μπορεί παρά να είναι ανοιχτές αίθουσες και φιλόξενο περιβάλλον σε άλλα σχολεία. Κι άσε τους άλλους να πνίγονται μέσα στην απομόνωση και το φαρμάκι τους. Μπορούμε και χωρίς αυτούς.
Εξάλλου, δεν έχει μόνο Ωραιόκαστρα και Φιλιππιάδες και Αλεξάνδρειες η χώρα. Οι υπόλοιποι -πλην Λακεδαιμονίων, κι ας μη νιώθεται καθόλου η στάση τους- έχουμε ιστορική ευθύνη, όσο βαρύγδουπο κι αν ακούγεται αυτό, να φερθούμε σε αυτά τα παιδιά και στους γονείς τους όπως δεν φέρθηκαν στους μαύρους οι αμερικανικές πολιτείες του Νότου, στους τουρκόσπορους παππούδες μας οι ντόπιοι, στους Εβραίους οι Γερμανοί και οι άλλοι Ευρωπαίοι πριν, κατά και μετά το Ολοκαύτωμα.

Η όψη και η κόψη

Απ’ των Σχολειών τις Αυλές (2008)

Εθνικό ό,τι Είναι Βολικό; (2009)

Ζήτω (2011)

Μέρα που είναι σήμερα, τρεις παλιότερες αναρτήσεις μου για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου σε σχολεία που έχω εργαστεί μέχρι σήμερα. Φέτος γλιτώσαμε από τα περισσότερα από όσα αναφέρονται σε αυτές, εκτός από την Άλωση της Πόλης και την Αγια-Σοφιά, την φανταστική σύνθεση όπου ο Π.Π. Γερμανός δήθεν ευλογεί τα όπλα των αγωνιστών και τις γνωστές κορόνες περί ενότητας, ομόνοιας και ομοψυχίας. Για αντίβαρο βέβαια είχαμε τσάμικα που χόρεψαν μαθητές του συστεγαζόμενου Λυκείου μαζί με το οποίο κάνει τις γιορτές του το Γυμνάσιο στο οποίο εργάζομαι.

Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: οι μαθητές του Λυκείου που αυτοπροσδιορίζονται με την κραυγή «Χρυσή Αυγή, Χρυσή Αυγή» ήταν οι πιο βαριεστημένοι από όλους και αυτοί που περίμεναν πώς και πώς να τελειώσει η γιορτή για να πάνε να παίξουν παιχνίδια στο τοπικό net-cafe. Έπρεπε να τους μαζέψει ο διευθυντής τους για να μείνουν στον εθνικό ύμνο. Και του χρόνου.

«Εγώ χρειάζομαι χωρικούς κι εργάτες. Μόνο.»

Σήμερα έλειπαν από το γυμνάσιό μου οι μαθητές που μαθαίνουν γερμανικά για μια επίσκεψη στο Ινστιτούτο Γκαίτε κι έτσι έπρεπε να απασχολήσω καμιά εικοσαριά παιδιά της α΄και της γ΄ τάξης που παρακολουθούν τα γαλλικά. Παρακολουθήσαμε λοιπόν μαζί το Σκασιαρχείο, μια θαυμάσια γαλλική ταινία του 1949 όπου ένας δάσκαλος διορίζεται λίγο μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο σε ένα σχολείο της επαρχίας και αρχίζει να εφαρμόζει πρωτοποριακές μεθόδους διδασκαλίας κάνοντας τα ως τότε μονίμως σκαστά παιδιά να αγαπήσουν το σχολείο και τη μάθηση. Σε μια σκηνή της ταινίας ο δάσκαλος ζητά από τον πλούσιο γόνο αριστοκρατών της περιοχής, ο οποίος είναι, όπως διακηρύττει και ο ίδιος, νεωτεριστής και καινοτόμος, χρήματα για να φτιάξουν οι μαθητές μια μικρή τυπογραφική πρέσα και να τυπώσουν την σχολική εφημερίδα. Να ποια ήταν η απάντηση:

-Γιατί να σας δώσω λεφτά για να κάνετε σοφούς τους γιους των χωρικών μου; Τι θα κερδίσω; Εγώ χρειάζομαι χωρικούς κι εργάτες. Μόνο. Λίγη ιστορία και γεωγραφία, λίγη αριθμητική και φτάνει. Αλλιώς θα γίνουν όλοι «κύριοι.»

Κοινωνική Αγωγή ή Κοινωνικά Ανάγωγοι;

Τις ημέρες αυτές στο πλαίσιο του μαθήματος της Κοινωνικής και Πολιτικής Αγωγής (Αικατερίνη Ζαφρανίδου – Στυλιανή Κορδονούρη – Στέλλα Σωτηρίου) της Γ΄ Γυμνασίου συζητάμε με τους μαθητές μου για τα κοινωνικά προβλήματα (φτώχεια, ανεργία, βία, ναρκωτικά, τροχαία ατυχήματα κτλ.) που είναι και το αντικείμενο του ομώνυμου κεφαλαίου του σχολικού εγχειριδίου. Στο σχολικό βιβλίο λοιπόν, που παρεμπιπτόντως έφτασε στο σχολείο μας, τελευταίο και καταϊδρωμένο, τέλη Ιανουαρίου, συναντά κανείς την πεμπτουσία του μηχανισμού που αναπαράγει την κυρίαρχη ιδεολογία του τέλους της ιστορίας, της μη αμφισβήτησης της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων και της αποδοχής κοινωνικών αλλαγών μόνο εντός του υπάρχοντος κοινωνικού πλαισίου. Ορίστε μερικά παραδείγματα από το συγκεκριμένο κεφάλαιο:

  •  Η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων ή πώς κάνουμε γαργάρα ό,τι είναι επικίνδυνο.

Η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων προϋποθέτει:
 την προσπάθεια αλλαγών στη νοοτροπία των ατόμων (ατομοκεντρική προσέγγιση). Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η εκπαίδευση, κατάρτιση και ενημέρωση των ατόμων σε θέματα π.χ. οδικής ασφάλειας, επαγγελματικού προσανατολισμού, θεμάτων υγείας, ώστε τα άτομα να μπορούν να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα, ξεπερνώντας αρνητικές νοοτροπίες.
 Την προσπάθεια αλλαγών στην κοινωνική οργάνωση (κοινωνιοκεντρική προσέγγιση).
Σήμερα, η αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων απαιτεί το συνδυασμό και των δύο παραπάνω προσεγγίσεων. Εξάλλου, η μελέτη και ο σχεδιασμός λύσεων στα κοινωνικά προβλήματα πραγματοποιείται με τη συνεργασία επιστημόνων διάφορων κλάδων. Ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, αρχιτέκτονες και πολεοδόμοι μελετούν π.χ. τα προβλήματα βίας και κοινωνικού αποκλεισμού στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις και προτείνουν νέες μορφές σχεδιασμού των πόλεων.

 Τι λείπει από το παραπάνω κείμενο; Μα, μια έστω μικρή επεξήγηση του τι περιλαμβάνει η προσπάθεια αλλαγών στην κοινωνική οργάνωση, όπως γίνεται πιο πάνω με την ατομοκεντρική προσέγγιση. Πώς γίνεται αυτή η προσπάθεια; Με εξέγερση; Επανάσταση; Αταξική κοινωνία; Μεταρρυθμίσεις; Εκλογές; Αντί να πάρουν μια συγκεκριμένη θέση, οι συγγραφείς σηκώνουν το χαλί και σπρώχνουν από κάτω την όποια πιθανή απάντηση. Νίπτουν μάλιστα τας χείρας τους λέγοντας ότι «σήμερα» (λες και παλιότερα ίσχυε κάτι άλλο) απαιτείται ο συνδυασμός των δύο προσεγγίσεων, χωρίς να διευκρινίζουν τίποτε παραπέρα. Το παράδειγμα που παραθέτουν ολοκληρώνει το πανηγύρι αφού σύμφωνα με το κείμενο το κοινωνικό πρόβλημα της βίας και του κοινωνικού αποκλεισμού στις σύγχρονες μεγαλουπόλεις μπορεί να λυθεί με νέες μορφές σχεδιασμού των πόλεων. Πώς δεν το είχαμε σκεφτεί μέχρι σήμερα;

Και συνεχίζει το κείμενο εξηγώντας ότι η χάραξη της κοινωνική πολιτικής στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας επιστημόνων διαφόρων κλάδων! -πού είναι το πολιτικό υποκείμενο οέο;

  Αποτέλεσμα αυτής της συνεργασίας είναι η χάραξη της κοινωνικής πολιτικής που ασκείται στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους (βλ. Κεφ. 9.3) με την κατοχύρωση μέτρων, όπως η κοινωνική ασφάλιση, τα επιδόματα ανεργίας, η επαγγελματική κατάρτιση ανέργων, η παροχή κατοικίας, η επιδότηση θέσεων εργασίας κ.ά. Στην κατεύθυνση επίλυσης των κοινωνικών προβλημάτων εντάσσεται και η δράση των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων ΜΚΟ (βλ. Κεφ.2.3) και των διάφορων κοινωνικών κινημάτων, όπως το οικολογικό, το γυναικείο, το αντιρατσιστικό κίνημα. (σελ. 48-49)

Προσέξτε πώς οι ΜΚΟ κατατάσσονται συλλήβδην μεταξύ όσων προσπαθούν να λύσουν κοινωνικά προβλήματα και πώς μαζί με τα κοινωνικά κινήματα θεωρούνται σχεδόν ισότιμος παράγοντας κοινωνικής πολιτικής με το κράτος.

  • Τα αίτια της φτώχειας ή πώς η παραοικονομία μας κάνει φτωχούς 

Τα αίτια της φτώχειας εντοπίζονται στην άνιση κατανομή του εισοδήματος, στις αλλαγές της τεχνολογίας, στις προκαταλήψεις και το ρατσισμό, αλλά και στην παραοικονομία, που στερεί από το κράτος εισοδήματα για προγράμματα κοινωνικής ανάπτυξης. Η ανεργία, επίσης, αποτελεί σημαντική αιτία της φτώχειας, ιδιαίτερα όταν είναι παρατεταμένη και αφορά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, που έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις. (σελ. 50)

 Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς εδώ; Την μετατροπή του ορισμού της φτώχειας σε αίτιο (η φτώχεια -η σχετική τουλάχιστον και με βάση τον ορισμό της σε προηγούμενη σελίδα- είναι  η άνιση κατανομή του εισοδήματος); Το ότι η άνιση κατανομή του εισοδήματος είναι ενδιάμεσο αίτιο και πρέπει να αναφερθεί και το αίτιο της ανισοκατανομής;  Το ότι δεύτερο αίτιο της φτώχειας θεωρούνται οι τεχνολογικές αλλαγές (οι συγγραφείς φαίνεται ότι έχουν μια εμμονή με τις αλλαγές αυτές, αφού συχνά τις αναφέρουν ως κάτι κακό); Το ότι οι προκαταλήψεις και ο ρατσισμός αναφέρονται ως αίτια, ενώ συχνά είναι αποτελέσματα της φτώχειας ή μέσα διατήρησης της οικονομικής ανισότητας; Το κορυφαίο βέβαια είναι ότι στα αίτια συμπεριλαμβάνεται και η παραοικονομία! Αυτό το αφήνω ασχολίαστο… Όσο για τα περί ανεργίας, ακούγονται αστεία σήμερα όταν πολλοί όντας εργαζόμενοι έχουν βρεθεί κάτω από το όριο της φτώχειας.

  • Η αντιμετώπιση της φτώχειας ή πώς η εκπαίδευση απελευθερώνει (συγγνώμη, «σώζει»)

Η αντιμετώπιση της φτώχειας απαιτεί μέτρα για την ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών για όλους τους πολίτες. Τέτοια μέτρα είναι κυρίως η εκπαίδευση και η κατάρτιση, μέτρα καταπολέμησης της ανεργίας και τέλος δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του εθνικού και παγκόσμιου πλούτου.

Το πρόβλημα της φτώχειας λοιπόν σε παγκόσμιο και τοπικό επίπεδο είναι πρόβλημα ίσων ευκαιριών. Πώς είπατε; Καπιταλισμός; Παγκοσμιοποίηση; Μη μας βάζετε δύσκολα. Θα φτιάξουμε καλή εκπαίδευση και κατάρτιση για όλους, θα πάρουμε μέτρα για την καταπολέμηση της ανεργίας (όπως; ) και, τέλος («τέλος» λέμε, έτσι, ως υποσημείωση), δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος με το μαγικό ραβδάκι ή έστω χάρη στον Πλούτο που είδε το φως του…

Δεν έχουμε φυσικά την απαίτηση ένα σχολικό εγχειρίδιο αστικού κράτους να αποτελεί επαναστατική προκήρυξη και κάλεσμα σε εξέγερση, αλλά το να λες στα παιδιά μισές αλήθειες και να κάνεις προπαγάνδα για το πόσο «προβλεπόμενα» πρέπει να γίνονται όλα στην κοινωνία δείχνει ότι η μπαρούφα περί ιδεολογικής ηγεμονίας της Αριστεράς στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης είναι ακριβώς αυτό: μπαρούφα. Τα σχολικά βιβλία και γενικότερα η εκπαίδευση ως κοινωνικός/κρατικός θεσμός δείχνουν τον πραγματικό τους ρόλο όταν πράγματα σφίγγουν όλο και πιο πολύ κοινωνικά και αυτό είναι πια εμφανές σε οποιονδήποτε ελαφρώς υποψιασμένο εμπλέκεται στην εκπαιδευτική διαδικασία. Μέχρι τώρα οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί προσπερνούσαν ανώδυνα το θέμα. Κάτι μου λέει όμως ότι πρέπει να απαντήσουμε και μέσα στη σχολική αίθουσα στο ολοένα επανερχόμενο ερώτημα.

Ταμπέληδες, απατελώνες και κλάφτες

Πριν ένα μήνα περίπου έβαλα ένα προκλητικό μάλλον θέμα στους μαθητές μου. Ζήτησα από τους έφηβους της γ΄ γυμνασίου να γράψουν μια επιστολή διαμαρτυρίας προς έναν Γερμανό πολιτικό που υποτίθεται ότι είχε αποκαλέσει τους Έλληνες «λαό τεμπέληδων, απατεώνων και κλεφτών.» Ομολογώ ότι άλλα φοβόμουν ότι μπορεί να διάβαζα και άλλα τελικά με εξέπληξαν όταν πήρα στα χέρια μου τα γραπτά τους. Νόμιζα ότι θα είχα να αντιμετωπίσω κρούσματα εθνικής ανωτερότητας και περηφάνιας, αλλά ορίστε τι ψάρια έπιασα:

«Για το μέλλον κάθε χώρας ευθύνονται, όπως όλοι ξέρουμε, οι πολιτικοί. Γι’ αυτό αυτούς τους χαρακτηρισμούς να τους απευθύνεται στους πολιτικούς μας.»

«Εμείς οι Έλληνες προσπαθούμε να κάνουμε θυσίες για να μπορέσουμε να σας ξεπληρώσουμε.»

«Εμείς προσπαθούμε να σας δώσουμε τα χρήματα που σας χρωστάμε.»

«Οι αιτίες που έφεραν πολλούς Έλληνες να είναι τεμπέληδες, κλέφτες και απατεώνες είναι το κράτος, η εξουσία. Όπως γνωρίζετε, αυτόν τον καιρό η Ελλάδα βρίσκεται σε μια πάρα πολύ κρίσιμη κατάσταση.  Συνέχεια κόβουν μισθούς, απολύουν άτομα, κάνουν περικοπές, στέλνουν εισφορές σε σπίτια κ.α. ΄Ετσι οι Έλληνες μη μπορώντας να δώσουν όλα αυτά τα χρήματα, άρχισαν να ξεσπούν κλέβοντας και κακολογώντας τους πολιτικούς και κάνοντας διαδηλώσεις.»

«Κάποτε ένα μέρος του λαού μας ήταν έτσι, αλλά τώρα είμαι σίγουρος πως οι Έλληνες είναι διατεθειμένοι να δουλέψουν για να βγουν από την κρίση.»

«Από την ιστορία που ξέρουμε για τη χώρα μας, δεν υπήρξαμε ποτέ κλέφτες, πόσω μάλλον απατεώνες!»

«Η αλήθεια είναι ότι οι πολιτικοί, ΠΑΣΟΚ, Κάπα Κάπα, Σύριζα, ΛΑΟΣ, είναι κλέφτες που κλέβουνε τα πάντα και φτιάχνουν βίλες, κότερα απ’ τα κλεμμένα που πήραν από το λαό. Αυτοί είναι οι κλέφτες και όχι ο ελληνικός λαός που πάει στο Σύνταγμα για να παραπονεθεί για αυτά που του κόβουνε. Όλα αυτά που είπατε  ισχύουν μόνο για τα κόμματα.»

«Εμείς οι Έλληνες δεν είμαστε όλοι τεμπέληδες -υπάρχουν κάποιοι που δεν είναι.»

«Το ότι μας αποκαλέσατε απατεώνες είναι μεγάλο λάθος, επειδή η Ελλάδα ό,τι χρηματικό ποσό έχει πάρει κάποια στιγμή θα το δώσει πίσω.»

Τα σχόλια δικά σας…