Κήρυξε συναγερμό το φθινόπωρο

Σύμφωνα με έγκυρες πηγές της εφημερίδας «Έθνος», το φθινόπωρο, τρομοκρατημένο από την επέλαση του θέρους, κήρυξε συναγερμό σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της επικράτειάς του. Οι έμπειροι Νοέμβρηδές του, οπλισμένοι με αιματηρές βροχές, θα φυλάνε στις οργωμένες ραχούλες, έτοιμοι για παν ενδεχόμενο. Οι εθνικοί Οκτώβριοι θα βροντοφωνάξουν και πάλι ΟΧΙ στις επιβουλές του θερμομέτρου, ενώ οι νιούτσικοι Σεπτέμβρηδες με μια παλιά δερμάτινη τσάντα στο χέρι θα καραδοκούν για να την φέρουν στο κεφάλι του βαριεστημένου Αυγούστου.

Έχουν γνώση οι φύλακες.

Advertisements

Αγριεμένοι Αναγνώστες Επιστρέφουν από Χλιαρές Μεταφράσεις

Χθες τελείωσα το μοναδικό βιβλίο του Τομ Ρόμπινς που δεν είχα διαβάσει μέχρι τώρα, το «Αγριεμένοι Ανάπηροι Επιστρέφουν από Καυτά Κλίματα» (ΑΑΕΑΚΚ). Απολαυστικό όπως όλα τα βιβλία του, αλλά με αρκετές αδυναμίες η μετάφραση του Γιώργου Μπαρουξή. Αρκετοί αγγλισμοί, πραγματολογικά λάθη και μια γενική αίσθηση ξεκουρδίσματος σε πολλά σημεία. Για του λόγου το αληθές δύο παραδείγματα:

  1. Στο βιβλίο αναφέρεται συχνά το «Ξύπνημα του Φίνεγκαν». Πρόκειται φυσικά για το «Finnegans Wake«, το τελευταίο και πιο «πειραματικό» έργο του Τζέιμς Τζόις, το οποίο δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά (και δεν πρόκειται, εκτός κι αν χρησιμοποιηθεί απλά για να παραχθεί ένα τελείως νέο κείμενο), κυρίως λόγω των γλωσσικών, λεξιλογικών και σημασιολογικών ακροβασιών που βρίθουν στο κείμενο (ή που μάλλον «είναι» το ίδιο το κείμενο). Όπως εύκολα μπορεί να διαπιστώσει από τον αγγλικό τίτλο κάποιος που γνωρίζει αγγλικά, δεν έχουμε έναν Φίνεγκαν αλλά πολλούς, ενώ και η ίδια η λέξη «wake» στα αγγλικά δε σημαίνει μόνο «ξυπνώ/ξύπνημα», αλλά και «ξενύχτισμα νεκρού». Στο εν λόγω βιβλίο μάλιστα έχουμε ακριβώς αυτό: έναν Φίνεγκαν που σκοτώνεται, τον ξαγρυπνούν (wake) και τελικά ζωντανεύει (wake) και πάλι. Ο μεταφραστής του ΑΑΕΑΚΚ όχι μόνο υιοθέτησε ελαφρά τη καρδία τη μετάφραση «ξύπνημα», αλλά επιπλέον δεν έδωσε πουθενά στον λιγότερο ενημερωμένο Έλληνα αναγνώστη ούτε μια υποσημείωση σχετικά με το «Finnegans Wake», που αποτελεί το «βιβλίο αναφοράς» του κεντρικού ήρωα και ορισμένες πληροφορίες γύρω από αυτό θα φώτιζαν καλύτερα τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του. Έτσι πέρα από τη γκάφα με τη μετάφραση του τίτλου, ο αναγνώστης μένει και με την εντύπωση ότι το «Ξύπνημα του Φίνεγκαν» είναι απλά ένα κάποιο βιβλίο του Τζόις, ίσως λίγο πιο περίεργο από τα περισσότερα…

  2. Σε κάποιο σημείο του βιβλίου μια ομάδα καλόγριες μαζί με τον κεντρικό ήρωα, του Σουίτερς, πηγαίνουν στο Βατικανό για να συναντήσουν τον Πάπα. Διαβάζουμε λοιπόν: «Το πάρτι (The party) κλήθηκε να μπει σ’ ένα μινιμπάς» και δύο σελίδες μετά: «Το πάρτι είχε απλωθεί λίγο μπροστά στο κιόσκι…» Είπαμε, ο Ρόμπινς ξεχειλώνει τη γλώσσα και χρησιμοποιεί περίεργους συνδυασμούς λέξεων, αλλά εδώ είναι κάτι παραπάνω από προφανές ότι τη λέξη party (που σίγουρα υπάρχει στο αγγλικό κείμενο) δεν την εννοεί όπως εμείς στα ελληνικά, αλλά με τη σημασίας της ομάδας, της παρέας, της συντροφιάς.

Είναι που είναι δύσκολος ο ψυχεδελικός λόγος του Ρόμπινς, δε χρειάζεται να τον συσκοτίζουμε παραπάνω.

Ο Σουρεαλισμός στην Υπηρεσία του Τουρισμού

Χτες πήγαμε μια βόλτα στο Γκότσε Ντέλτσεφ της Βουλγαρίας (το παλιό Άνω Νευροκόπι) και μετά από μια μικρή περιπλάνηση στους έρημους Κυριακάτικους δρόμους καταλήξαμε σε ένα ξενοδοχείο με καταπληκτική κουζίνα. Βέβαια δεν τα κατάφερναν και πολύ καλά στις γλώσσες, αφού η προσπάθειά τους για δίγλωσσο μενού (στα βουλγαρικά και στα ελληνικά) έδωσε τραγελαφικά αποτελέσματα (κάτι σαν ανθρώπινο Systran). Αυτό όμως που με αποτέλειωσε ήταν το διαφημιστικό τους φυλλάδιο που ήταν τρίγλωσσο (βουλγαρικά, αγγλικά, ελληνικά)! Θαυμάστε (παραθέτω μόνο το αγγλικό και το ελληνικό κείμενο):

private bathroom with toilet = ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΣ ΚΟΜΠΟΣ (ποίηση σας λέω!)

safari jeep tours = ΣΑΦΑΡΙ ΜΕ ΤΖΙΠΑΚΙ (η Κένυα των Βαλκανίων)

hiking in South Pirin mountains and East Rodope mountains = ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΑΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΠΙΡΙΝ ΚΑΙ ΔΥΣΙΚΕΣ ΡΟΔΟΠΕΣ (τύφλα να έχει το Άμστερνταμ -αλήθεια αυτό είναι Βόρεια ή Νόσια;)

bicycle tours = ΠΟΡΕΙΕΣ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ (προχωρημένα πράγματα -όχι όπως στην Ελλάδα που οι έρμοι οι φοιτητές ξεποδαριάζονται περπατώντας)

In the winter season our Hotel offers sleeping with breakfast and all day ticket for ski-tracks in the towns of Bansko and Falacro-Greece, which are situated 44 km from the hotel = ΑΠΟ ΤΗ ΧΕΙΜΟΝΙΑΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΜΑΣ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ ΔΙΝΥΧΤΕΡΕΥΣΗ ΜΕ ΠΡΩΙΝΟ ΣΥΝ ΟΛΟΗΜΕΡΗ ΚΑΡΤΑ ΓΙΑ ΣΚΙ ΠΙΣΤΕΣ ΣΤΟ ΜΠΑΝΣΚΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΑΛΑΚΡΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΣΕ 44 ΧΜ. ΑΠΟ ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ.

ΤΟ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΟΡΓΑΝΩΝΕΙ ΠΙΚΝΙΚ ΕΚΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟ, ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΕΟΥΣ ΚΑΤΩΚΗΜΕΙΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ: ΛΕΣΤΕΝ, ΚΟΒΑΤΣΕΒΙΤΣΑ, ΔΟΛΕΝ, ΔΕΛΤΣΕΒΟ, ΝΙΚΟΠΟΛΗΣΑΔ ΝΕΣΤΟΥΜ.

Για να μην παρεξηγηθώ, δεν κοροϊδεύω τους συντάκτες του φυλλαδίου -τόσο ξέραν, τόσο έγραψαν οι άνθρωποι. Απλά, τα κείμενα είναι απολαυστικά!