ANTI (Alternative Now To Institutions)

Μικρό σχόλιο για τη διαπραγμάτευση:

Είναι προφανές ότι οι εταίροι/θεσμοί/δανειστές παίζουν μπάλα στο γήπεδο του συμβολικού: ποσώς ενδιαφέρονται αν τα μέτρα που θα επιβάλλουν στην ελληνική κυβέρνηση θα έχουν πραγματικό οικονομικό αντίκρυσμα στην αποπληρωμή του χρέους -το θέμα είναι να γίνουν αποδεκτά άνευ όρων. Το ίδιο έκαναν και με τις προηγούμενες κυβερνήσεις, μόνο που τότε ουσιαστικά έπαιζαν χωρίς αντίπαλο -ή μάλλον οι όποιοι αντίπαλοί τους στην Ελλάδα δεν βρίσκονταν στην κυβέρνηση. Με την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση, ο στόχος τους έγινε πολύ γρήγορα ξεκάθαρος ακόμη και σε όσους στο κυβερνητικό στρατόπεδο επέμεναν ότι θα μπορέσουν να τους κάνουν μια αντιπρόταση που θα είναι αμοιβαία επωφελής. Το έστω δειλό, ρεφορμιστικό παράδειγμα που φέρνει ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να τσακιστεί, η χαραμάδα ελπίδας που έχει ανοίξει να κλείσει, το TINA (There Is No Alternative) να θριαμβεύσει.

Είναι επίσης προφανές ότι σε αυτή τη διελκυστίνδα η Ελλάδα έχει αποκτήσει πια το ηθικό πλεονέκτημα. Όλοι πια αναγνωρίζουν ότι οι «θεσμοί» εκβιάζουν -ούτε καν ευσχήμως πλέον- την ελληνική κυβέρνηση. Τα ηθικοπλαστικά παραμύθια των προηγούμενων ετών περί σπάταλων και τεμπέληδων Ελλήνων έχουν ξεφτίσει και η προτεσταντική αντίληψη ότι όλα τα χρέη [πρέπει να] πληρώνονται πάση θυσία πείθει όλο και λιγότερους διεθνώς. Η αίσθηση που δίνει η παγκόσμια κοινή γνώμη -στο βαθμό που ασχολείται με την ελληνική υπόθεση- είναι ότι περιμένει να δει αν ο Τσίπρας και η κυβέρνησή του αντέξουν και δεν υποκύψουν -και φυσικά «αντέχεις και δεν υποκύπτεις» σε πιέσεις και εκβιασμούς, όχι σε μια ισότιμη διαπραγμάτευση.

Η προφανής (για μένα τουλάχιστον) απάντηση του ΣΥΡΙΖΑ σε όλα αυτά μπορεί να έχει νόημα μόνο αν δοθεί στο γήπεδο που παίζουν οι άλλοι: αφού μιλάμε για προκλήσεις και εκβιασμούς από την απέναντι πλευρά, που έχουν σκοπό να πνίξουν την άλλη φωνή που εκφράζει ο ΣΥΡΙΖΑ, η κυβέρνηση οφείλει επιτέλους να σηκώσει το γάντι, να τερματίσει τη διαπραγμάτευση λέγοντας take it or leave it, να μιλήσει ξεκάθαρα στο λαό για το τι της ζητούν να κάνει και να τον ρωτήσει, με δημοψήφισμα ή εκλογές, αν συμφωνεί με αυτό. Ναι, είναι μεγάλο το πολιτικό βάρος μιας τέτοιας απόφασης, ναι, είναι μεγάλη η ευθύνη, αλλά θα φέρει τόσο θετικό συμβολισμό πάνω της, τόση ηθική υπεροχή, που οι απέναντι θα δυσκολευτούν να την διαχειριστούν. Οτιδήποτε άλλο θα μας φέρει στην προ 25 Ιανουαρίου κατάσταση. Οτιδήποτε άλλο θα σημαίνει ότι μπροστά στους εκβιασμούς είμαστε ανήμποροι να αντιδράσουμε. Ότι πραγματικά δεν υπάρχει άλλη επιλογή.

Νικήσαμε;

Ένα αγαπημένο μου πρόσωπο σχολίασε πριν λίγο την τροπολογία που επιτρέπει στο Νίκο Ρωμανό να παίρνει εκπαιδευτικές άδειες για τις σπουδές του με μια λέξη: «νικήσαμε.» Στην αρχή κοντοστάθηκα και σκέφτηκα ότι αυτός που νίκησε είναι μόνο ο Ρωμανός: αυτός έβαλε το κεφάλι του στο ντορβά, δικό του ήταν το αίτημα, αυτός αποφάσισε να συγκρουστεί με μια από τις πιο ανάλγητες κυβερνήσεις που έχουν περάσει από τον τόπο. Η μόνη μου απάντηση λοιπόν σε αυτό το «νικήσαμε» ήταν ένα αμφίσημο σήμα της νίκης και δεν συνέχισα την κουβέντα.

Όσο όμως το ξανασκέφτομαι πείθομαι όλο και πιο πολύ ότι έχει δίκιο. Νικήσαμε. Νικήσαμε γιατί από την πρώτη σχεδόν στιγμή κάναμε και δική μας υπόθεση -άλλος λίγο, άλλη πολύ- την απεργία πείνας του Ρωμανού. Γιατί βγήκαμε μέσα σε καταρρακτώδη βροχή και διαδηλώσαμε στους δρόμους για τη δική του βροχή ελευθερίας. Γιατί μαλώσαμε με τους γονείς μας για να τους πείσουμε για το δίκιο του. Γιατί καταλάβαμε δημόσια κτίρια ώστε να συντονίσουμε την αλληλεγγύη υπέρ του. Γιατί αναρτήσαμε πανό και γράψαμε συνθήματα σε τοίχους. Γιατί διαδώσαμε τα νέα του αγώνα του σε όλον τον κόσμο. Γιατί ξαναβγήκαμε στο δρόμο. Και ξαναβγήκαμε. Γιατί γράψαμε και υπογράψαμε κείμενα υπέρ του, ως εκπαιδευτικοί, ως υγειονομικοί, ως καλλιτέχνες, ως άτομα. Γιατί παραβλέψαμε τις όποιες ιδεολογικές αντιθέσεις μεταξύ μας και τον στηρίξαμε χωρίς αστερίσκους. Γιατί σταθήκαμε στο πλευρό του αδιαφορώντας τι πιστεύει ο ίδιος για μας. Γιατί ο αγώνας του ήταν κάλεσμα και όχι κρύψιμο. Για όλους εκείνους τους λόγους που μας επιτρέπουν να λέμε «εμείς».

Θα πει κανείς ότι όλα αυτά ούτε στο δαχτυλάκι δεν φτάνουν την απεργία πείνας. Σύμφωνοι. Μόνο που όταν λέμε «εμείς» το βάρος είναι στο «μαζί» και όχι στον ισοδύναμο επιμερισμό. Και ξέρουμε ακόμη ότι αν δεν ενισχύαμε εμείς οι λίγοι αυτό το μεγάλο που ξεκίνησε ο Ρωμανός μόνος, εμείς θα ήμασταν σίγουρα απάνθρωποι κι εκείνος πιθανόν νεκρός ή σε κώμα.

Νικήσαμε λοιπόν γιατί μόνο έτσι έχει νόημα να μιλάμε για κίνημα, αλληλεγγύη και αγώνα. Νικήσαμε γιατί είμαστε με το φως και σήμερα υποχώρησε λίγο το σκοτάδι.

Τι θα ψηφίσω

Στις ευρωεκλογές της Κυριακής 25/5 θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ. Το ίδιο προτείνω να κάνουν όσες και όσοι έχουν πληγεί από την κυβερνητική πολιτική, όσες και όσοι δεν αντέχουν άλλο την καθημερινή υποβάθμιση της ζωής μας και θέλουν κάτι που θα ταρακουνήσει άμεσα τη σημερινή κατάσταση. Τόσο απλά.

Θα ψηφίσω ΣΥΡΙΖΑ όχι γιατί με έπεισε πλήρως το πρόγραμμά του ούτε γιατί πιστεύω ότι ο ίδιος μπορεί να φέρει από μόνος του κάποια μεγάλη αλλαγή. Αυτοί που με έπεισαν είναι όσοι φοβούνται μια νίκη του: η ελληνική αστική τάξη, οι παραδοσιακοί δεξιοί και οι φασίστες, οι χρηματαγορές, τα καθεστωτικά ΜΜΕ και κυρίως οι κυβερνήσεις και οι αστοί της Ευρώπης. Πιστεύω ότι η νίκη ενός κόμματος που λέγεται «Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς» την Κυριακή στην Ελλάδα θα έχει πανευρωπαϊκά τόσο μεγάλη συμβολική αξία που θα υπερκεράσει ακόμη και τον ελάχιστα πλέον ριζοσπαστικό χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ. Θα έχει συμβεί επιτέλους ένα πολιτικό γεγονός που το τρέμουν οι ταξικοί μας εχθροί. Η πιθανότερη -για να μην πω η μόνη- περίπτωση να έχουμε εξελίξεις τώρα προς όφελός μας είναι αυτή.

Επιπλέον, ένα νικηφόρο αποτέλεσμα για το ΣΥΡΙΖΑ θα οδηγήσει πιθανότατα σε εθνικές εκλογές και αυτές σε μια κυβέρνηση με κορμό τον ίδιο. Έτσι, στη χειρότερη περίπτωση, θα εξαλειφθεί και η γνωστή δικαιολογία των τελευταίων ετών περί» κοιλιάς» του κινήματος λόγω της στάσης αναμονής του κόσμου μπροστά στο ενδεχόμενη αριστερής διακυβέρνησης της χώρας. Ας γίνει κι αυτό λοιπόν για να δούμε πού πάμε και πού βρισκόμαστε.

Ψήφο στο ΣΥΡΙΖΑ λοιπόν την Κυριακή και από τη Δευτέρα πάλι στους δρόμους μαζί με όλους αυτούς που θα ψηφίσουν άλλους σχηματισμούς της Αριστεράς, αλλά και με όσους επιλέγουν να απέχουν από τις εκλογές, αλλά πολεμούν με κάθε άλλο τρόπο για μια άλλη, αταξική,  κοινωνία.

13+1 σκόρπιες σκέψεις για τα αποτελέσματα των αυτοδιοικητικών εκλογών (α΄ Κυριακή)

1. Είναι προφανές ότι οι δημοσκοπήσεις προσπαθούσαν να φτιάξουν κλίμα. Το ίδιο και το exit poll (απ’ την ανάποδη) και φυσικά το παιχνίδι με την έκδοση των αποτελεσμάτων στο Δήμο Αριστοτέλη και την ήττα του χρυσόδουλου Πάχτα.

2. Όσο χαμηλότερα πάει κανείς στις βαθμίδες της εξουσίας, και όσο πιο μακριά από το αθηναϊκό κέντρο, τόσο πιο δύσκολο είναι να τις ταυτίσει με την κεντρική εξουσία και να τις θεωρήσει υπεύθυνες για την οικονομική του κατάσταση ή το χάλι στην υγεία, την παιδεία κτλ. Τα πρόσωπα και η καθημερινότητα σε αυτά που θεωρεί ο κόσμος αρμοδιότητες του δήμου παίζουν τεράστιο ρόλο. Οι πολίτες δείχνουν να μην αποδέχονται μια άμεση σχέση ανάμεσα στην κεντρική πολιτική και την τοπική διοίκηση. Το «είναι καλό παιδί» ή το «είναι έντιμος» ακόμη δίνει και παίρνει -ιδίως στην επαρχία.

3. Το «ομάδα που κερδίζει δεν αλλάζει» -ή έστω που δεν χάνει- φαίνεται να είναι καταλυτικό στις τοπικές εκλογές. Αν προσθέσουμε σ’ αυτό την αναγνωρισιμότητα των ήδη εκλεγμένων τοπικών αρχόντων η οποία ενισχύεται  καθ’ όλη την διάρκεια της θητείας τους με διάφορες φιέστες και εκδηλώσεις που εξασφαλίζουν την προβολή τους, αλλά και την ειλικρινή ή μη στοίχισή τους με το τοπικό συμφέρον, δεν είναι δύσκολο να κατανοήσουμε την επανεκλογή τους.

4. Το τοπικό πελατειακό σύστημα καλά κρατεί και μάλιστα τα περίφημα «πεντάμηνα» του έδωσαν ένα νέο φιλί ζωής -πολλοί άνεργοι ψήφισαν εν ενεργεία δημάρχους με μοναδικό τους κριτήριο την πρόσληψή τους σε αυτά. Σε αυτό το σύστημα φυσικά μανούλες είναι Πασόκοι και Νεοδημοκράτες.

5. Δίπλα τους έχουμε το νέο, αλλά σάπιο μέχρι το κουκούτσι, φρούτο των μαφιόζων του λιμανιού και της μπάλας, που στην κυριολεξία εξαγόρασαν και εκβίασαν ψήφους που προέρχονται από ένα κοινωνικό και πολιτισμικό λουμπεναριό. Χρέος όσων θεωρούν ότι έχει νόημα το ποια θα είναι η δημοτική αρχή να αποτρέψουν την εκλογή τους τη δεύτερη Κυριακή στηρίζοντας ακόμη και το μη χείρον.

6. Η κυβερνητική πολιτική καταδικάστηκε στο πρόσωπο των υποψηφίων που κατέβηκαν υποστηριζόμενοι επίσημα από τη ΝΔ (το ΠΑΣΟΚ σε μια έξυπνη, αλλά και ταυτόχρονα περιοριστική, κίνηση δεν στήριξε φανερά παρά ελάχιστους και φαβορί -βλέπε Μπουτάρη). Τα ποσοστά τους ήταν πολύ χαμηλότερα από τα αντίστοιχα του κόμματός τους στις προηγούμενες εθνικές εκλογές, όμως δύσκολα μπορούν να βγουν γενικότερα ασφαλή συμπεράσματα για το πού βρίσκονται τα ποσοστά των δύο κομμάτων της συγκυβέρνησης -οι ευρωεκλογές θα μας δώσουν καλύτερη εικόνα.

7. Τα περί αυξημένης αποχής ήταν τελικά μπούρδες. Η αποχή ήταν ελαφρώς μικρότερη από τις εκλογές του 2010. Επίσης, θα πρέπει να εκκαθαριστούν επιτέλους οι εκλογικοί κατάλογοι -δεν υπάρχει περίπτωση το εκλογικό σώμα να είναι 9.872.381.

8.  Ο ΣΥΡΙΖΑ πήγε καλύτερα από ό,τι έλεγαν οι δημοσκοπήσεις σε Αθήνα και Αττική, αλλά μέτρια στην υπόλοιπη Ελλάδα. Παντού σχεδόν αρκετά πάνω από τις αυτοδιοικητικές του 2010 και αρκετά κάτω από τις βουλευτικές του 2012. Ένα μέρος αυτού του αποτελέσματος οφείλεται στις αντικειμενικές αιτίες που προανέφερα στα 1-5: εχθρικά ΜΜΕ, αναμέτρηση με ένα τοπικό πελατειακό σύστημα δεκαετιών, έλλειψη ευρύτερα αναγνωρίσιμων προσώπων και, κυρίως, η επιμονή εκ μέρους του να αντιμετωπίζει τις τοπικές εκλογές ως δημοψήφισμα ενάντια στην κυβερνητική πολιτική, αντί για μια ευκαιρία να αναδειχθεί ένα εναλλακτικό/αριστερό όραμα για την κάθε περιοχή/πόλη. Όπως έδειξαν τα αποτελέσματα των συνδυασμών του ΚΚΕ, της ΧΑ και άλλων, αυτή η τακτική σου δίνει ένα ποσοστό κοντά στον πυρήνα των ιδεολογικά δικών σου ψηφοφόρων, αλλά έχει ένα σχετικά χαμηλό ταβάνι, που δύσκολα μπορεί να σου δώσει έναν δήμο ή μια περιφέρεια. Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις οι επιλογές των υποψηφίων δημάρχων ήταν μάλλον ατυχείς, με το πρόβλημα να βρίσκεται στον αντίποδα της κατηγορίας που προσάπτει η υπόλοιπη αριστερά στο ΣΥΡΙΖΑ για κεντρώο αλληθώρισμα: παραήταν αριστεροί με τη στενή έννοια -συνεπείς μεν, αγωνιστές, αλλά προέρχονταν από ένα στενά αριστερό/κομματικό περιβάλλον, χωρίς ιδιαίτερη παραπέρα αποδοχή. Τα τελευταία χρόνια αρκετοί άνθρωποι τοπικών κοινωνιών αναδείχτηκαν πχ. μέσα από περιβαλλοντικά ή εργατικά κινήματα, αλλά τελικά δεν επιλέχθηκαν ή δεν προσεγγίστηκαν καν από το ΣΥΡΙΖΑ. Δεν βλάπτει μια νηφάλια και βαθιά αυτοκριτική στο εσωτερικό του για αυτό το θέμα, τη στιγμή μάλιστα που οι περιπτώσεις Σακελλαρίδη και Δούρου έδειξαν ότι μια άλλη τακτική πανελλαδικά θα μπορούσε να είναι πιο επιτυχημένη.

9. Πρέπει να τελειώνουμε με τη ρητορεία περί γενικότερης εξαθλίωσης της ελληνικής κοινωνίας. Υπάρχουν πολλές περιοχές της χώρας εκτός αστικών κέντρων που δεν έχουν νιώσει την κρίση παρά μόνο ως ένα μικρό ξεβόλεμα.

10. Το ίδιο ισχύει και για τη ριζοσπαστικοποίηση των φτωχότερων/εργατικών στρωμάτων: η φτώχεια και ο θυμός τους δεν τα οδηγεί απαραίτητα στην αγκαλιά της αριστεράς, αλλά σε ένα πλήθος προστατών και πατρώνων που καιροφυλακτούν.

11. Η Χρυσή Αυγή βγάζει σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες συμβούλους, ενώ όσοι την ψήφισαν είναι περισσότεροι από αυτούς που την ψήφισαν το 2012. Η εξέλιξη είναι πολύ ανησυχητική και το αντιφασιστικό κίνημα θα πρέπει να σκεφτεί νέες μεθόδους δράσης απέναντι στους ναζί. Από την άλλη ο Κασιδιάρης, το πουλέν τους, δεν μπήκε στο δεύτερο γύρο όπως φημολογούνταν και, το πιο σημαντικό, δεν κατέβασαν συνδυασμούς παρά σε ελάχιστους δήμους, πράγμα που δείχνει ότι όσο πιο μικρή είναι μια κοινωνία τόσο δυσκολότερα μπορούν να βρουν κόσμο και κοινωνική αποδοχή. Τέλος, αν αθροίσει κανείς τα ποσοστά τους με αυτά της ΝΔ, θα διαπιστώσει ότι ισοδυναμούν περίπου με τα ποσοστά ΝΔ+ΛΑΟΣ του 2010, πράγμα που σημαίνει ότι οι δεξιοί που είναι απογοητευμένοι από τη ΝΔ μετατοπίστηκαν ακόμη πιο δεξιά, αποτέλεσμα της απενοχοποίησης του φασιστικού λόγου.

12. Το ΚΚΕ, παρότι φαίνεται να κερδίζει τον Δήμο Πατρέων και γενικά κρατάει τις δυνάμεις του, είναι το πιο τραγικό όλων. Καμία αριστερή συμμαχία, καμία αριστερή συνεργασία, ενώ κατέβασε δικό του συνδυασμό ακόμη και στο δήμο Αριστοτέλη, όπου έπρεπε να φύγει οπωσδήποτε ο Πάχτας. Αν δεν στηρίξει μάλιστα υποψήφιους του ΣΥΡΙΖΑ που πήγαν στο β΄ γύρο, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δηλώσει επίσημα ότι θα το κάνει στην περίπτωση των υποψηφίων του ΚΚΕ, θα είναι ακόμη πιο τραγικό.

13. Ένα μπράβο στην ΑΝΤΑΡΣΥΑ που επιτέλους μετουσίωσε τους αγώνες των μελών της με την εκπροσώπησή της στις περισσότερες περιφέρειες, αλλά και σε κάποιους δήμους. Παρ’ όλ’ αυτά, είμαι από αυτούς που συμφωνούν ότι σε αυτή την συγκυρία θα έπρεπε να υπάρξουν κοινοί υποψήφιοι της αριστεράς τόσο σε δήμους όσο και στις περιφέρειες. Τα κέρδη θα ήταν για όλους πολλαπλά. Κρίμα είμαστε…

Κι ένα ειδικότερο σχόλιο για το Δήμο Θεσσαλονίκης: πρώτα απ’ όλα όταν ο προηγούμενος δήμαρχος είναι στη φυλακή με ισόβια, ο νυν δήμαρχος θα πρέπει να σκοτώνει γέρους στο δρόμο για να μην επανεκλεγεί. Αναμενόμενη λοιπόν η πρωτιά Μπουτάρη. Από την άλλη μεριά, αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων ότι η επιλογή Μηταφίδη ως υποψήφιου του ΣΥΡΙΖΑ ήταν μια επιλογή ήττας ή έστω μικρών προσδοκιών. Αν ισχύουν όσα κυκλοφορούν για το παρασκήνιο γύρω από την πιθανότητα να κατέβαινε (συν-)επικεφαλής του συνδυασμού της Ανοιχτής Πόλης η γνωστή ακτιβίστρια δικηγόρος Ελεάννα Ιωαννίδου, που τελικά κατέβηκε (και εκλέχθηκε)  ως επικεφαλής του συνδυασμού των Οικολόγων, τότε μπορεί να πει κανείς ότι στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης ισχύουν όλα όσα αναφέρω ως κακό εαυτό του ΣΥΡΙΖΑ στο 8. Τέλος, θα πρέπει να δούμε πώς θα αντιμετωπίσει τους δύο νεοναζί δημοτικούς συμβούλους το επόμενο δημοτικό συμβούλιο μιας πόλης που έχασε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της. 

Αυτά εν αναμονή της επόμενης Κυριακής…

Σύλιζα;

Κάπου μέσα στο «Ανατολικά της Εδέμ» του Τζον Στάινμπεκ ένας Κινέζος υπηρέτης εξηγεί (σε άπταιστα αγγλικά) σε κάποιον φιλοπερίεργο και διεισδυτικό Ιρλανδοαμερικανό αγρότη γιατί αυτός και οι ομοεθνείς του μετανάστες μιλούν στις συναναστροφές τους με τους Αμερικάνους σε (πολύ) σπαστά αγγλικά. Του δίνει τρεις λόγους: είναι πιο βολικό, για αυτοπροστασία, αλλά κυρίως για να τους καταλαβαίνουν οι συνομιλητές τους. Οι περισσότεροι Αμερικάνοι, λέει, περιμένουν από τους Κινέζους μετανάστες να μιλούν χάλια αγγλικά, πχ. προφέροντας «λ» εκεί που πρέπει να πουν «ρ.» Αν άκουγαν απ’ αυτούς αγγλικά με φυσιολογική προφορά και σύνταξη, η προκατάληψή τους θα λειτουργούσε σαν ένα τείχος και απλώς δεν θα τους άκουγαν.  Έτσι λοιπόν οι Κινέζοι μετανάστες μιλούν δημόσια με τον τρόπο που ανταποκρίνεται στα στερεότυπα των άλλων.

Ενδιαφέρουσα στρατηγική επιβίωσης. Μόνο που όποιος τη χρησιμοποιεί δύσκολα μπορεί να γίνει κάτι παραπάνω από υπηρέτης.