Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!

3457
Να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Όταν μιλάμε για ρατσισμό δεν μας νοιάζει ούτε ο αυτοπροσδιορισμός (“Εγώ δεν είμαι ρατσιστής”) ούτε, πολύ περισσότερο, οι προθέσεις του οποιουδήποτε. Συμπεριφορές που επιδιώκουν, διεκδικούν ή επιβάλλουν τον αποκλεισμό ολόκληρων κοινωνικών ομάδων (ή μελών τους) από δραστηριότητες της κοινωνικής ζωής με βάση, ενδεικτικά, το χρώμα δέρματος, την καταγωγή, τη θρησκεία, το φύλο, τις σεξουαλικές προτιμήσεις, είναι ασυζητητί και εξ ορισμού ρατσιστικές. Όσο και να χτυπιούνται οι φορείς τέτοιων συμπεριφορών, όση σχετικοποίηση, εκλογίκευση ή “ρεαλισμό” και αν χρησιμοποιήσουν.
Ούτε αυτή η λανθάνουσα παραδοχή της ιδεολογικής τους ήττας, που κρύβεται στην άρνηση της ιδιότητας του ρατσιστή μας ενδιαφέρει (ακόμη κι ο Κασιδιάρης είχε πει σε τηλεοπτικό παράθυρο το 2012 ότι δεν είναι ρατσιστής, αλλά “φυλετιστής”, μπας και τον σώσει η μετάφραση της λέξης)· στην πραγματικότητα, η κινηματική, πολιτική και εκπαιδευτική κατάκτηση ότι ο ρατσισμός είναι κάτι αυτοτελώς κακό, χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις, τους αναγκάζει απλώς να τον βάζουν διαρκώς στην καθημερινή ζωή από το παράθυρο. Είναι σαν να λένε: “θα προχωράμε διαρκώς σε ρατσιστικές πράξεις αρνούμενοι επίμονα και απερίφραστα το ρατσισμό τους, γιατί εμάς δεν μας ενδιαφέρει, όπως εσάς, πώς χαρακτηρίζονται· μας ενδιαφέρει μόνο να πραγματοποιούνται, έτσι ώστε να κυριαρχήσει εκ των πραγμάτων η δική μας αντίληψη”.
Συζητήσεις λοιπόν σε επίπεδο ορολογίας, είτε με τους παραπάνω είτε με “μετριοπαθείς” και “ουδέτερους” που θέλουν τάχα να ακούσουν και την άλλη πλευρά, είναι άσκοπες, άκαιρες και κυρίως αντιπαραγωγικές. Όταν, απολύτως αναρμόδια, σύλλογοι γονέων και κηδεμόνων δημοτικών σχολείων (ήδη σε Ωραιόκαστρο Θεσ/νίκης, Φιλιππιάδα Πρέβεζας, Αλεξάνδρεια Ημαθίας) “απαιτούν” ή “αποφασίζουν” να μη χρησιμοποιηθεί το σχολικό κτίριο όπου φοιτούν τα παιδιά τους για απογευματινά μαθήματα προσφυγόπουλων (γιατί στις συγκεκριμένες περιπτώσεις περί αυτού και μόνο πρόκειται δυστυχώς, και όχι για εγγραφή στο σχολείο και για -σταδιακή έστω- ένταξή τους στο πρωινό ωρολόγιο πρόγραμμα), το μόνο -ή τέλος πάντων το κύριο και πιο άμεσο- που πρέπει να μας απασχολεί είναι το να μην περάσει το δικό τους.
Η άποψη που έχουν οι ίδιοι για το τι συνιστά ρατσισμό ή το ποια είναι τα πραγματικά ή προσχηματικά κίνητρά τους, ακόμη και η αναγκαία προσπάθεια ώστε να μεταστραφεί η στάση τους, είναι θέματα που πρέπει να μας απασχολήσουν, πρακτικά και θεωρητικά, αλλά σε δεύτερο και τρίτο χρόνο. Αυτό που προέχει είναι τα προσφυγάκια να ξεκινήσουν να φοιτούν στο κοντινότερο σε αυτά σχολείο, είτε πρόκειται για σχολείο του οποίου ο σύλλογος γονέων και κηδεμόνων έχει “αποφασίσει” να μην τα δεχτεί είτε πρόκειται για οποιοδήποτε άλλο σχολείο της περιοχής είχε αρχικά επιλεγεί από το αρμόδιο υπουργείο (σε κάποια από τα σχολεία οι αποφάσεις των συλλόγων πάρθηκαν χωρίς να έχει υπάρξει καν τέτοια επιλογή).
Στην πρώτη περίπτωση θα έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε πόσο σοβαρά παίρνουν τις απειλές τους οι εν λόγω σύλλογοι και πόσο σοβαρά παίρνει η υπόλοιπη κοινωνία (δεν θα πω “το κράτος” σκέτο) τις διακηρύξεις περί δικαιωμάτων και αντιρατσιστικής εκπαίδευσης. Προσπαθώ να φανταστώ τη γελοιότητα της κατάληψης ενός σχολικού κτιρίου από γονείς για να μην κάνουν εκεί μάθημα παιδιά πρόσφυγες ή πλήθη γονιών να γιουχάρουν παιδάκια που προσέρχονται στο σχολείο. Δυσκολεύομαι. Και δυσκολεύομαι ακόμη περισσότερο να φανταστώ ότι μπροστά σε αυτό το απίθανο ενδεχόμενο είναι προτιμότερο η πλευρά που στέκεται απέναντι στις ρατσιστικές διακρίσεις να υποχωρήσει. Αυτό που δεν δυσκολεύομαι καθόλου να φανταστώ όμως είναι η άτακτη οπισθοχώρηση των ρατσιστών μπροστά σε εισαγγελική παρέμβαση (το είδαμε ήδη στο Ωραιόκαστρο) και μπροστά στην παγκόσμια κατακραυγή (ναι, ακόμη και στην αυτοαναφορική και μικροαστική ελληνική επαρχία θα έπαιζε αυτό κάποιο ρόλο).
Η δεύτερη περίπτωση είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα. Αν η απάντηση στους ντόπιους ναζί και ρατσιστές που έλεγαν “αν θέλετε τους πρόσφυγες/μετανάστες στην Ελλάδα, να τους πάρετε σπίτι σας” ήταν ότι πολλοί και πολλές τους πήραν όντως σπίτι τους, τότε η απάντηση σε όσους και όσες δεν θέλουν πρόσφυγες στα “δικά” τους σχολεία δεν μπορεί παρά να είναι ανοιχτές αίθουσες και φιλόξενο περιβάλλον σε άλλα σχολεία. Κι άσε τους άλλους να πνίγονται μέσα στην απομόνωση και το φαρμάκι τους. Μπορούμε και χωρίς αυτούς.
Εξάλλου, δεν έχει μόνο Ωραιόκαστρα και Φιλιππιάδες και Αλεξάνδρειες η χώρα. Οι υπόλοιποι -πλην Λακεδαιμονίων, κι ας μη νιώθεται καθόλου η στάση τους- έχουμε ιστορική ευθύνη, όσο βαρύγδουπο κι αν ακούγεται αυτό, να φερθούμε σε αυτά τα παιδιά και στους γονείς τους όπως δεν φέρθηκαν στους μαύρους οι αμερικανικές πολιτείες του Νότου, στους τουρκόσπορους παππούδες μας οι ντόπιοι, στους Εβραίους οι Γερμανοί και οι άλλοι Ευρωπαίοι πριν, κατά και μετά το Ολοκαύτωμα.
Advertisements

Στα Άθυρα σπείρατε, αλλά δεν θα θερίσετε!

Σήμερα στο προσφυγοχώρι του παππού μου και του πατέρα μου όργωσαν τη γη και έσπειραν μίσος, ρατσισμό και σκατοψυχιά. Κάτοικοι των Αθύρων Πέλλας, του παλιού Μπόζετς, απόγονοι προσφύγων από τη Θράκη, όργωσαν με τα τρακτέρ τους έναν παλιό αεροδιάδρομο του στρατού κοντά στο χωριό τους για να μη δημιουργηθεί εκεί κέντρο μετεγκατάστασης προσφύγων, όπως είχε εξαγγελθεί την προηγούμενη ημέρα από τον δήμαρχο Πέλλας.

Συγχωριανοί του παππού μου και κοντοχωριανοί μου που «πήρατε την κατάσταση στα χέρια σας», είστε ξεφτίλες. Δεν σας σώζει καμιά δικαιολογία περί υγιεινής, ασφάλειας, εγκληματικότητας, ούτε βέβαια η ψευτοευαισθησία σας για τις δύσκολες συνθήκες στις οποίες θα ζουν οι πρόσφυγες. Διαβάζω τα σχόλιά σας και είναι σαν να διαβάζω ό,τι έγραφαν οι φυλλάδες των ντόπιων, όταν οι παππούδες και οι προπαππούδες μας ήρθαν εδώ. Και έχετε το θράσος να λέτε ότι δεν είναι το ίδιο. Πώς μπορείτε και ζείτε με τόσο φόβο και δηλητήριο μέσα σας;

Μείνετε λοιπόν αγκαλιά με τα τρακτέρ και τη μικρόψυχη μιζέρια σας. Από σήμερα μετατρέψατε το άσημο χωριουδάκι σας σε «ένα χωριό προσφύγων που δεν ήθελε κοντά του πρόσφυγες». Κρίμα μόνο για τους συγχωριανούς σας που δεν είναι σαν τα μούτρα σας. Ελπίζω και εύχομαι να σας μετατρέψουν σύντομα σε ακίνδυνη και περιθωριοποιημένη μειοψηφία. Από την πλευρά μου κάνω και θα κάνω ό,τι μπορώ για να συμβεί αυτό.

ΥΓ.1. «Οι Πρόσφυγες ξεριζώθηκαν από τον τόπο τους με τη βία (1922) ή έπειτα από την υπογραφή της Σύμβασης περί ανταλλαγής των ελληνικών και τουρκικών πληθυσμών (1923), της Συνθήκης της Λωζάνης. […] Τότε, φορτωμένοι τον τρόμο, τον πόνο και την απελπισία, οι Πρόσφυγες, ήρθαν εδώ, στο «Μπόζετς».»

ΥΓ.2. «Τα πρώτα χρόνια στα Άθυρα οι πρόσφυγες αντιμετώπιζαν πολλά προβλήματα. Το βασικότερο ήταν η ελονοσία, η οπoία στοίχισε σε ανθρώπινες ζωές. Στο πρόβλημα της ελονοσίας σημαντική βοήθεια πρόσφερε αφιλοκερδώς ο Αθυραίος την καταγωγή ιατρός Παναγιώτης Τσακλόγλου.» (Πέτρου Δ. Θεοχαρίδη «ΑΘΥΡΑ  ΚΑΙ ΑΘΥΡΙΩΤΕΣ«- ΔΡΑΜΑΤΑ ΚΑΙΘΑΜΑΤΑ ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ, 2002)

ΥΓ.3. «Από τους απόδημους Αθυριώτες, τους Αθυριώτες που ζουν έξω από τα Άθυρα, πολλοί ζουν και προκόβουν στη Θεσσαλονίκη και σε άλλα μέρη της πατρίδας μας, ενώ κάμποσοι μισεύουν στο εξωτερικό (Αυστραλία, Αμερική, Γερμανία, Βραζιλία)«

ΥΓ.4. Ο Σραόσα είχε δίκιο όταν έγραψε λίγο πριν στο Facebook: «Ας μη μένουμε στους φασίστες που καίνε και οργώνουν για να μη φιλοξενηθούν πρόσφυγες», αλλά όφειλα αυτό το κείμενο στον παππού μου που ήρθε στο Μπόζετς 6 χρονών, πρόσφυγας από το Μπουγιούκ-Τσεκμετζέ, τα βυζαντινά Άθυρα.

Το μαύρο τραγούδι της Ευρώπης

Χτες βράδυ τελείωσα το πρώτο βιβλίο της νουάρ τριλογίας του Ζαν-Κλωντ Ιζζό για τη Μασσαλία, «Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας», σε μετάφραση Ριχάρδου Σωμερίτη (εκδόσεις Πόλις, 1999). Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει ένα επίμετρο του μεταφραστή που κλείνει με τα εξής εντυπωσιακά προφητικά λόγια που συνοψίζουν 16 χρόνια πριν τις προκλήσεις της σημερινής εξάπλωσης της ξενοφοβίας και του φασισμού:

Διαβάζοντας τα βιβλία του Ιζζό, κυρίως τα τρία πρώτα, της σειράς «νουάρ», σκεφτόμουνα πόσο επίκαιρα είναι και για μας, παρά τις διαφορετικές ως ένα σημείο καταστάσεις που ζούμε. Πώς μπορούμε να να οργανωθούμε, ηθικά και πρακτικά, για να παραμείνουμε άνθρωποι, για να μην μας οδηγήσουν στο μίσος, στη βία, στο να χειροκροτούμε τα βάρβαρα ανθρωπομαζώματα μεταναστών και τους υποψήφιους (και όχι μόνο) δολοφόνους που «παίρνουν το νόμο στα χέρια τους»;

Τα όσα περιγράφει ο Ιζζό, με απελπισία αλλά και με κάποια πίστη στον άνθρωπο, είναι αυτά που δεν έχουμε ζήσει αλλά που είναι πολύ πιθανό ότι θα ζήσουμε. Τα όσα λένε οι εγκληματίες-φασίστες που μας παρουσιάζει, τα διαβάζουμε ήδη σε επώνυμες στήλες εφημερίδων και τα ακούμε σε τηλεοράσεις και ραδιόφωνα. Και το περιθώριο που μας ιστορεί, νάτο, κάτω από τα μάτια μας δημιουργείται κι εδώ, συχνά με τη συμπαράσταση (ανώνυμη) κυκλωμάτων μαύρου χρήματος και μαύρης πολιτικής.

Φοιτητική χριστιανική οργάνωση καταλογίζει μονομέρεια στο Ευαγγέλιο!

μονομέρεια

Την Κυριακή 14/2 διοργανώνεται από τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, από ορθόδοξα χριστιανικά σωματεία και από την Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων (ΠΕΘ), μια εκδήλωση στο Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο με τίτλο «Μένουμε Έλληνες και Ορθόδοξοι». Στην εκδήλωση θα μιλήσουν ο επίτιμος αρχηγός ΓΕΣ, Φράγκος Φραγκούλης, για την «προϊούσα ισλαμοποίηση Ελλάδος & Ευρώπης (προσφυγικό, μεταναστευτικό, δημογραφικό)», ένας αρχιμανδρίτης για τη δημιουργία τμήματος ισλαμικών σπουδών στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ,  και  ο πρόεδρος της ΠΕΘ για την επικείμενη υποτίθεται μετάλλαξη του μαθήματος των θρησκευτικών. Ωραία πράματα, αγγελικά και αγαπησιάρικα.

Πληροφορήθηκα για την εκδήλωση από αφίσες σαν κι αυτή που βλέπετε στην εικόνα και οι οποίες έχουν αναρτηθεί μεταξύ άλλων και στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, αλλά και από τη σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα της Χριστιανικής Φοιτητικής Δράσης, φοιτητικού τομέα του συλλόγου ορθοδόξου ιεραποστολικής δράσεως «Μέγας Βασίλειος». Η ανάρτηση αυτή λοιπόν ξεκινά με τις εξής χριστιανικές φράσεις:

Ὅταν τά κύματα τῶν μεταναστῶν ἀπειλοῦν νά μετατρέψουν τήν Εὐρώπη

σέ μιά ἀπέραντη κόλαση ἰσλαμικῆς τρομοκρατίας,

Αποφάσισα λοιπόν να στείλω ένα νηφάλιο σχόλιο στην εν λόγω ανάρτηση και να παίξω μπάλα στο γήπεδο των συντακτών της. Διάλεξα ένα απολύτως σχετικό απόσπασμα από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, το οποίο μάλιστα το πήρα από την ίδια ιστοσελίδα και το έστειλα χωρίς καμιά δική μου προσθήκη. Το απόσπασμα είναι το εξής:

Ευαγγέλιο Κυριακής: Ματθ. κε’ 31-46

31 Ὃταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἅγιοι ἄγγελοι μετ᾿ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, 32 καὶ συναχθήσεται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφοριεῖ αὐτοὺς ἀπ᾿ ἀλλήλων ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων, 33 καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. 34 τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. 35 ἐπείνασα γάρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην, καὶ συνηγάγετέ με, 36 γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με. 37 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψῶντα καὶ ἐποτίσαμεν; 38 πότε δέ σε εἴδομεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; 39 πότε δέ σε εἴδομεν ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ ἤλθομεν πρός σε; 40 καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. 41 τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. 42 ἐπείνασα γάρ, καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα, καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, 43 ξένος ἤμην, καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνός, καὶ οὐ περιεβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ με. 44 τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ καὶ αὐτοὶ λέγοντες· κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ, καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; 45 τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφ᾿ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. 46 καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.

και σύμφωνα με την απόδοση που βρίσκουμε στην ίδια ανάρτηση λέει πάνω-κάτω:

Ο Θεάνθρωπος Κύριος έρχεται μέσα στη θεϊκή του δόξα για να κρίνει την ανθρωπότητα. Τον συνοδεύουν οι αμέτρητες στρατιές των αγίων αγγέλων. Μπροστά στον ένδοξο θεϊκό του θρόνο έχουν συγκεντρωθεί όλοι οι άνθρωποι όλων των αιώνων. Κι ο μέγας Κριτής χωρίζει τους ανθρώπους, όπως ο βοσκός χωρίζει τα πρόβατα από τα γίδια. Στα δεξιά του βάζει τους δίκαιους και στα αριστερά του τους αμετανόητους αμαρτωλούς. Εκείνη τη φοβερή ώρα ακούγεται η θεϊκή φωνή του ουρανίου Κριτού προς τους δικαίους: Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατρός μου, να κληρονομήσετε τη Βασιλεία που είναι ετοιμασμένη για εσάς από τότε που δημιουργήθηκε ο κόσμος. Διότι πείνασα και μου δώσατε τροφή, δίψασα και μου δώσατε νερό, ήμουν ξένος και με φιλοξενήσατε, γυμνός και με ντύσατε, άρρωστος και με επισκεφθήκατε, φυλακισμένος και ήλθατε να με παρηγορήσετε. Και οι δίκαιοι με έκπληξη και απορία θα πουν: Κύριε, πότε Σε είδαμε πεινασμένο, διψασμένο, ξενιτεμένο, γυμνό, άρρωστο, φυλακισμένο και Σου δείξαμε αγάπη; Και θα αποκριθεί ο Κριτής: Εφόσον το κάνατε στους άσημους αδελφούς μου, είναι σαν να το κάνατε σε μένα. Ελάτε λοιπόν στη Βασιλεία μου.

Κατόπιν ο Κύριος θα στρέψει το βλέμμα Του αριστερά στους αμετανόητους αμαρτωλούς και θα τους πει: Φύγετε από κοντά μου στο πυρ το αιώνιο, που έχει ετοιμαστεί για τον διάβολο και τους δαίμονες. Διότι επείνασα, και δεν μου δώσατε τροφή, δίψασα, και δεν μου δώσατε νερό, ήμουν ξένος, και δεν με φιλοξενήσατε, γυμνός και δεν με ντύσατε, άρρωστος, και δεν με επισκεφθήκατε, φυλακισμένος, και δεν ήλθατε να με παρηγορήσετε. Τότε αυτοί θα Του αποκριθούν: Πότε Σε είδα, Κύριε, πεινασμένο, διψασμένο, ξενιτεμένο, γυμνό, άρρωστο, φυλακισμένο και δεν Σε υπηρετήσαμε; Και ο Κριτής θα τους απαντήσει: Καθετί που δεν κάνατε στους άσημους αδελφούς μου, ούτε σε μένα το κάνατε. Τότε θα φύγουν αυτοί στην αιώνια κόλαση.

Δυστυχώς, το σχόλιό μου έπρεπε να περάσει από έγκριση, δεν ανησύχησα όμως, αφού ήμουν σίγουρος ότι κανένα μέλος μιας οργάνωσης που ονομάζεται Χριστιανική Φοιτητική Δράση δεν θα λογόκρινε μια ευαγγελική περικοπή. Έπεσα έξω όμως. Πολύ. Πριν λίγο ήρθε στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο η εξής απορριπτική απάντηση:

Χαίρετε! Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι δεν κατέστη δυνατό να δημοσιεύσουμε το σχόλιό σας στο site μας λόγω μονομέρειας και μη προσφοράς στη συζήτηση που θέλουμε να δημιουργηθεί. Ευχαριστούμε για την κατανόηση!

Ακόμη γελάω.

ΥΓ. Πάνω αριστερά στην εικόνα μπορείτε να δείτε τον αριθμό των επισκεπτών της ανάρτησης για την εκδήλωση στο Βελλίδειο ως την ώρα που άρχιζα να γράφω αυτές τις γραμμές. ΔΕΝ πρόκειται για photoshop.

Update: Μετά το αρχικό απορριπτικό μήνυμα και πριν γράψω την παρούσα ανάρτηση, τους είχα γράψει το εξής, συνεχίζοντας να προσπαθώ να μιλήσω στη γλώσσα τους:

Μάλιστα. Από πότε ο Θεόπνευστος Λόγος του Ευαγγελίου -απόλυτα σχετικος με τη συζήτηση που ανοίγετε- χαρακτηρίζεται από μονομέρεια και απο έλλειψη προσφοράς στη συγκεκριμένη συζήτηση;

Εννοείται ότι η απάντησή σας θα δημοσιοποιηθεί ευρέως ως μνημείο υποκρισίας.
Σήμερα το πρωί έλαβα νέο μήνυμα που υποτίθεται ότι προσπαθεί να τα μπαλώσει, αλλά καταφέρνει αυτό που συνήθως συμβαίνει σε ανάλογες περιπτώσεις· τα κάνει χειρότερα:

Είναι αυτονόητο ότι παράθεση του Θεόπνευστου Λόγου χωρίς κάποια σύνδεση και επεξήγηση για τους αναγνώστες μας δεν συνεισφέρει στη συζήτηση που θέλουμε να δημιουργηθεί. Η αντιγραφή κομματιών του ευαγγελίου χωρίς να μας εξηγείτε γιατί το χρησιμοποιείτε δεν είναι πάντα ωφέλιμη και νομίζω σε αυτό συμφωνούμε. Σας καλούμε στην ίδια την περικοπή να μας εξηγήσετε με μια φράση τι θέλετε να πείτε και τότε προφανώς το σχόλιό σας θα δημοσιευθεί!

Υγ. Η Χριστιανική Φοιτητική Δράση έχει αποδείξει την αγάπη της για τους πρόσφυγες με την πρόσφατη προσπάθεια «Ο Χριστός Πρόσφυγας»  . Δεν σας κάνουμε διαφήμιση του έργου μας αλλά προσπαθούμε να σας κάνουμε κοινωνούς των ιδεών μας. Πιστεύουμε στην στήριξη των προσφύγων όπως μας διδάσκει το ευαγγέλιο της Κρίσεως, πιστεύουμε όμως και στην στήριξη ενός ταλαιπωρημένου και φοβισμένου λαού σαν τους Έλληνες.
Ευχαριστούμε για την κατανόηση!
Απάντησα το παρακάτω:

Το υστερόγραφό σας δείχνει ότι καταλάβατε πολύ καλά το λόγο που σας απέστειλα ως σχόλιο τη συγκεκριμένη περικοπή ακόμη και χωρίς δικές μου προσθήκες. Καλό θα ήταν λοιπόν να μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη των αναγνωστών σας, οι οποίοι ειμαι σίγουρος ότι όπως κι εσείς θα μπορούσαν να κάνουν τη σύνδεση της ασχολίαστης περικοπής με τη συζήτηση που ανοίγετε.

Οσο για την ουσία, οποιαδήποτε κίνηση αγάπης προς τους πρόσφυγες ακυρώνεται από τη στιγμή που μιλάτε για αυτούς με τον τρόπο που το κάνετε στην αρχή της ανάρτησής σας. Λέτε για στήριξη ενός ταλαιπωρημένου και φοβισμένου λαού, των Ελλήνων -έχετε ιδέα πόσο ενισχύει τους φόβους τους και πόσο μίσος και εχθρότητα απέναντι σε κάποιους άλλους ταλαιπωρημένους και φοβισμένους μπορεί να γεννήσει η συγκεκριμένη αφίσα που βρίσκεται -μεταξύ άλλων- στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ;

Ο αντισημιτισμός της “Ελεύθερης Ώρας”: γελοίος ή επικίνδυνος;

eleftheriora18-9-15

Πρωτοδημοσιεύτηκε εδώ, ενώ υπάρχει και αυτή η εκδοχή του κειμένου στα αγγλικά.

Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2015

Θα μπορούσατε να φανταστείτε μια γαλλική εφημερίδα να αποκαλεί στο πρωτοσέλιδό της τον Φρανσουά Ολάντ “εξισλαμισμένο Εβραίο” που θέλει να δολοφονήσει το γαλλικό έθνος παίζοντας το παιχνίδι των σιωνιστών; Ή κάποιο βρετανικό πρωτοσέλιδο να υπονοεί ότι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε προσπαθούν να αρπάξουν τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας επειδή είναι Εβραιο-μασώνοι; Ή μήπως κάποια βελγική εφημερίδα να ισχυρίζεται ότι ο Βέλγος πρωθυπουργός έχει καταστρώσει σχέδιο “ισλαμοποίησης” της χώρας μαζί με έναν ραβίνο και έναν ιμάμη; Ή έστω πρωτοσέλιδο γερμανικής εφημερίδας να ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση κρύβει λίστα φοροφυγάδων για να προστατέψει τους Εβραίους που περιλαμβάνονται σε αυτή; Και όλα αυτά σε εφημερίδες που κυκλοφορούν σε εθνική εμβέλεια;

Υποθέτουμε πως η απάντησή σας στα ερωτήματα αυτά είναι μάλλον αρνητική, καθώς τα παραπάνω μοιάζουν γελοία αποκυήματα κάποιας νοσηρής φαντασίας που σήμερα δύσκολα θα μπορούσαν να διακινηθούν δημόσια, ακόμη και από αντισημίτες. Κι όμως, ενώ οι ερωτήσεις αυτές φαντάζουν ρητορικές και τα σενάρια που αναφέρουν εξωφρενικά, σας διαβεβαιώνουμε ότι μπορεί κανείς να τα συναντήσει στον πραγματικό κόσμο, συγκεντρωμένα όλα στα πρωτοσέλιδα μίας και μόνο ελληνικής εφημερίδας, της “Ελεύθερης Ώρας”, και μάλιστα σε διάστημα μερικών μηνών. Βέβαια, δεν μιλούν για τον Φρανσουά Ολάντ και τον Βέλγο πρωθυπουργό, αλλά για τον Έλληνα πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, κατά τα άλλα όμως το περιεχόμενό τους είναι το ίδιο. Ορίστε ένα δείγμα:

1. “ΟΙ ΕΒΡΑΙΟ-ΜΑΣΩΝΟΙ ΜΕΡΚΕΛ ΚΑΙ ΣΟΪΜΠΛΕ ΠΑΝΕ ΝΑ ΑΡΠΑΞΟΥΝ ΤΟΝ ΟΡΥΚΤΟ ΠΛΟΥΤΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ!” (13/7),

2. “ΑΡΧΙΡΑΒΙΝΟΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΑΦΙΞΗΣ ΤΟΥ… ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΥ” (22/7),

3. “ΟΙ ΤΡΟΜΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ “ΣΕΜΙΤΑΧ” ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ – 13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΟ “ΕΤΟΣ ΤΟΥ ΕΩΣΦΟΡΟΥ”!” (15/9),

4. “ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΑΥΦΑΝΤΗΣ “ΕΞΙΣΛΑΜΙΣΜΕΝΟΣ ΕΒΡΑΙΟΣ Ο ΤΣΙΠΡΑΣ” – Πώς παίζει το Σιωνιστικό παιχνίδι – Ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να ολοκληρώσει τη δολοφονία του ελληνικού έθνους” (18/9),

5. “ΡΑΒΙΝΟΣ, ΙΜΑΜΗΣ ΚΑΙ… ΤΣΙΠΡΑΣ ΙΣΛΑΜΟΠΟΙΟΥΝ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ! – ΕΛΛΗΝΕΣ ΞΥΠΝΑΤΕ ΚΑΙ ΔΕΙΤΕ ΠΟΙΟΥΣ ΨΗΦΙΣΑΤΕ – ο “Μεσσίας” των Εβραίων και η γενοκτονία της Ευρώπης από τους ισλαμιστές” (22/9),

6. ““ΚΡΥΒΟΥΝ ΕΒΡΑΙΟΥΣ ΣΤΗ ΛΙΣΤΑ ΛΑΓΚΑΡΝΤ”! – Γιώργος Πάλμος: Το πάνε για παραγραφή λόγω υποστήριξης προς τους Ιουδαίους του… υπαλλήλου τους, Αλέξη Τσίπρα!” (9/10)

Η “Ελεύθερη Ώρα” είναι μια εφημερίδα που κινείται στο χώρο της ελληνικής άκρας δεξιάς, με παρελθόν στενά συνδεδεμένο με τη δικτατορία των συνταγματαρχών, ενώ ο προηγούμενος εκδότης της (και πατέρας του σημερινού) είχε καταδικαστεί για απόπειρες εκβιασμού στις οποίες εμπλεκόταν και η ιδιότητά του ως δημοσιογράφου και εκδότη. Ο ιδεολογικός προσανατολισμός της εφημερίδας είναι ένα συνονθύλευμα εθνικισμού, φονταμενταλιστικής ελληνορθοδοξίας, θεωριών συνωμοσίας, αντισημιτισμού, ρατσισμού, αντικομμουνισμού, και γενικότερα ανορθολογισμού σε κάθε του εκδοχή. Τα τελευταία χρόνια ιδίως έχει κάνει στροφή στην ανάδειξη “προφητειών” από μοναχούς, με θέμα διάφορους κινδύνους για την Ελλάδα, ανάμεσα στους οποίους βρίσκονται σταθερά οι Εβραίοι και ο σιωνισμός. Η ημερήσια κυκλοφορία της κυμαίνεται περίπου στα 3500 φύλλα και μπορεί να τη βρει κανείς σε κάθε περίπτερο και πρακτορείο τύπου της χώρας.

Αφού λοιπόν πρόκειται για μια εφημερίδα με ελάχιστο κοινό και σχεδόν μηδαμινή αξιοπιστία και εγκυρότητα, θα μπορούσε να υποθέσει κανείς ότι ο εξόφθαλμος αντισημιτισμός της δεν ξεφεύγει από τα όρια της γελοιότητας και δεν τον παίρνει κανείς στα σοβαρά. Είναι όμως έτσι; Δυστυχώς, τα πραγματικά δεδομένα, καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αντισημιτισμού του συγκεκριμένου εντύπου, διαψεύδουν αυτή την υπόθεση και τον καθιστούν επικίνδυνο. Θα προσπαθήσουμε στη συνέχεια να εξηγήσουμε το γιατί.

Τα αντισημιτικά πρωτοσέλιδα λοιπόν της “Ελεύθερης Ώρας” έχουν δύο στοιχεία που κατά κάποιον τρόπο εξισορροπούν τόσο το μικρό της αναγνωστικό κοινό, όσο και το σουρεαλιστικό παραλογισμό τους: ορατότητα και επανάληψη. Ως προς το πρώτο, όπως αναφέραμε και παραπάνω, η εφημερίδα κυκλοφορεί πανελλαδικά και τα πρωτοσέλιδά της είναι αναρτημένα σε κοινή θέα στα περίπτερα, στα κέντρα τύπου και όπου αλλού πωλείται. Μπορεί έτσι να τα διαβάσει πολύς περισσότερος κόσμος σε σχέση με όσους την αγοράζουν, αφού ως γνωστόν η ανάγνωση των τίτλων των κρεμασμένων εφημερίδων είναι μια αρκετά διαδεδομένη συνήθεια. Προσθέστε τώρα σε αυτό το γεγονός και το ότι η πρώτη σελίδα της εφημερίδας έχει αντισημιτικό περιεχόμενο κάθε 4-5 μέρες, επανερχόμενη συχνά στο ίδιο θέμα, και θα έχετε την κλασική περίπτωση προπαγάνδας που αναφέρει και ο Γκέμπελς: “αν επαναλαμβάνεις διαρκώς ένα μεγάλο ψέμα, ο κόσμος τελικά θα το πιστέψει”.

Πράγματι, μπορεί ελάχιστοι να πιστεύουν κατά λέξη όσα εξωφρενικά εναντίον των Εβραίων αντικρίζουν κάθε τόσο στους πρωτοσέλιδους τίτλους της “Ελεύθερης Ώρας”, η διαρκής όμως εμφάνιση διαφόρων παραλλαγών του μοτίβου των κακών-Εβραίων-που-θέλουν-να καταστρέψουν-την-Ελλάδα-και-να-κατακτήσουν-τον-κόσμο, καλλιεργεί το έδαφος ώστε ένα μέρος του κοινού να σκεφτεί πως, για να κατηγορούνται για όλα αυτά οι Εβραίοι, όλο και κάτι κακό θα έχουν κάνει. Κοινώς, να ανακαλέσουν στη μνήμη τους την ελληνική παροιμία “όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά” [έστω και μικρή], άσχετα αν εδώ ο καπνός είναι το παραλήρημα μιας ακροδεξιάς εφημερίδας. Η επίδραση λοιπόν αυτών των πρωτοσέλιδων είναι υπόγεια και σωρευτική, καθώς συνεισφέρουν, μαζί με ανάλογα διαδικτυακά αντισημιτικά δημοσιεύματα και άλλα πιο περιθωριακά ακροδεξιά έντυπα, στην ενίσχυση του ιδεολογήματος περί “εβραϊκού κινδύνου”, επιχειρώντας να τον καταστήσουν “κοινό τόπο” στη δημόσια σφαίρα.

Δεν πρόκειται περί εικοτολογίας και κινδυνολογίας: αυτό το ιδεολόγημα το βλέπει κανείς διάχυτο σε μεγάλα κομμάτια της ελληνικής κοινωνίας, πουσύμφωνα με έρευνες διακατέχεται από αντισημιτικές απόψεις σε μεγαλύτερο ποσοστό από ό,τι οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Φυσικά, πρώτος απ’ όλους το υιοθετεί, επαυξάνοντας, όλος ο χώρος της ελληνικής ακροδεξιάς, από το ναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής μέχρι την πατριωτική δεξιά, δεν αφήνει όμως αδιάφορους και πολλούς που δεν τοποθετούν απαραίτητα τον εαυτό τους σε αυτόν τον πολιτικό χώρο. Συνταξιούχοι στα καφενεία, θρησκευόμενες ελληνορθόδοξες νοικοκυρές, και γενικότερα άτομα που ταυτίζονται με την ορθόδοξη εκκλησία, άνθρωποι κατά βάση χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, αν και όχι αποκλειστικά, εκφράζουν συχνά την άποψη ότι “οι Εβραίοι φταίνε για όλα” ή “ανακαλύπτουν” την “εβραϊκή ταυτότητα” σε όποιον αντιπροσωπεύει γι’ αυτούς κάτι κακό, λίγο-πολύ αναμασώντας πράγματα που πιθανότατα έχουν συναντήσει στα πρωτοσέλιδα της “Ελεύθερης Ώρας” ή κάπου παρόμοια.

Καθώς οι παραπάνω ομάδες (ακροδεξιά, θρησκευόμενοι ελληνορθόδοξοι) είναι το εκπεφρασμένο target group της “Ελεύθερης Ώρας”, ο αντισημιτισμός της έχει δύο πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, που μάλλον σήμερα δύσκολα θα τα συναντήσει κανείς σε άλλες χώρες. Πρώτον, σε πολλά πρωτοσέλιδά της συνδέεται άμεσα με την Ορθοδοξία, την οποία υποτίθεται ότι μισούν οι Εβραίοι και ο Σιωνισμός, που θεωρούνται βεβαίως όργανα του Αντίχριστου. Δίνεται έτσι μια ευθέως θρησκευτική διάσταση στο ζήτημα, επαναφέροντάς το στην πρώτη, ανεπεξέργαστη μορφή του μεσαιωνικού αντισημιτισμού, όπου οι Εβραίοι διώκονταν ως αυτοί που “σταυρώσαν το Χριστό”. Αυτό έχει μεγάλη σημασία για τη διείσδυση ή και τη συντήρηση των αντισημιτικών θέσεων στην ελληνική κοινωνία, αφού το εν πολλοίς κυρίαρχο ελληνορθόδοξο κομμάτι της ιεραρχεί πάντα ως μεγαλύτερο κίνδυνο όποιον νομίζει ότι απειλεί την πίστη του. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο συνδυασμός του “εβραϊκού κινδύνου” με τον “ισλαμικό”, που παρουσιάζονται ως συνεργαζόμενοι ενάντια στον ελληνισμό και την Ορθοδοξία. Αντισημιτισμός και ισλαμοφοβία ταυτόχρονα λοιπόν!

Δεύτερον, αφού η Αριστερά, σε κάθε της έκφανση, θεωρείται από την “Ελεύθερη Ώρα” και την ακροδεξιά ως ο βασικός ιδεολογικός και πολιτικός εχθρός, δεν μπορεί παρά να συνδέεται με τους Εβραίους. Δεν είναι τυχαίο ότι στα μισά από τα πρωτοσέλιδα που παραθέτουμε στην αρχή του άρθρου επιχειρείται σύνδεση του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ με τους Εβραίους, είτε μέσω του ισχυρισμού ότι ο -άθεος- Τσίπρας είναι (εξισλαμισμένος) Εβραίος είτε γράφοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συνεργάζεται με τους Εβραίους για να καταστρέψει το ελληνικό έθνος (το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποτελεί πλέον ένα μετριοπαθές κόμμα, μάλλον κεντροαριστερό παρά αριστερό, δεν φαίνεται να ενδιαφέρει την εφημερίδα, αφού μέσα στον αντικομμουνισμό της οποιαδήποτε απόχρωση του κόκκινου είναι κόκκινο πανί γι’ αυτή). Εδώ το κλασικό αντισημιτικό σχήμα “είναι Εβραίος, άρα είναι κακός” συμπληρώνεται από, ή καλύτερα συμπληρώνει, το σχήμα “είναι κακός, άρα είναι Εβραίος (και μουσουλμάνος)”. Αυτός ο τρόπος σκέψης βέβαια προϋποθέτει ένα χειρότερο επίπεδο αντισημιτισμού, στο οποίο φτάνει κανείς έχοντας πρώτα καταλήξει ότι οι Εβραίοι είναι επικίνδυνοι -”και γι’ αυτό κρύβονται πίσω από ό,τι άλλο θεωρούμε κακό”. Όντως, αυτά που αντιλαμβάνεται η εφημερίδα ως υπέρτατα κακά (Αριστερά, Εβραίοι, Ισλάμ) δεν τα αντιλαμβάνεται ως τρία διαφορετικά πράγματα, αλλά ως τις τρεις όψεις του ίδιου “Απόλυτου Κακού”, αυτού που ορίζουν οι συντάκτες της ως “Αντίχριστο”.

Κλείνοντας, η περίπτωση του αντισημιτισμού της “Ελεύθερης Ώρας” είναι ενδεικτική του διάχυτου και υπόγειου αντισημιτισμού και ανορθολογισμού που διατρέχει μεγάλα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας, και ταυτόχρονα είναι αποκαλυπτική του τρόπου με τον οποίο συντηρείται και τροφοδοτείται ακόμη και σήμερα, πράγμα καθόλου άσχετο με την πολιτική άνοδο της ναζιστικής Χρυσής Αυγής. Η λύση στο ζήτημα δεν είναι εύκολη καθώς άπτεται και της ελευθερίας του τύπου, αλλά σίγουρα οι αρμόδιες αρχές και η ΕΣΗΕΑ θα μπορούσαν να επέμβουν σε όλες εκείνες τις περιπτώσεις που αποτελούν συκοφαντίες και ενίσχυση του ρατσιστικού μίσους προς τους Εβραίους. Μέχρι τότε, εμείς θα εξακολουθήσουμε να παρακολουθούμε και να αποτυπώνουμε το φαινόμενο καταγγέλλοντάς το παράλληλα στους αρμόδιους.

Κυκλοφόρησε η έκθεση «Ρατσισμός και διακρίσεις στην Ελλάδα σήμερα»

Το παρακάτω κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στο alterthess.gr και αποτελεί μια σύντομη περιγραφή της δομής και των βασικών συμπερασμάτων της έκθεσης «Ρατσισμός και διακρίσεις στην Ελλάδα σήμερα», που γράψαμε από κοινού για το ελληνικό παράρτημα του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ η Δέσποινα Συρρή, ο Ανδρέας Τάκης κι εγώ. Το κομμάτι που ανατέθηκε σε μένα αφορούσε την κατάσταση στην ελληνική εκπαίδευση και μπορεί να το βρει κανείς αυτόνομο στο academia.edu.

Όταν το ελληνικό παράρτημα του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ απευθύνθηκε στη Δέσποινα Συρρή, τον Ανδρέα Τάκη και τον γράφοντα για να μας αναθέσει τη σύνταξη μιας έκθεσης για το ρατσισμό και τις διακρίσεις στη χώρα μας, βρισκόμασταν σε μια ιδιαίτερη χρονική συγκυρία σε σχέση με τα ζητήματα αυτά. Είχαμε από τη μια την τρίτη θέση του ναζιστικού κόμματος της Χρυσής Αυγής στις πρόσφατες ευρωεκλογές, και τις επιτυχίες της στις εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, την ίδια στιγμή που τα περισσότερα από τα υψηλά στελέχη της βρίσκονται προφυλακισμένα. Από την άλλη η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου προσπαθούσε να θολώσει τα νερά της πολυσχιδούς ρατσιστικής της πολιτικής με έναν κατ’ όνομα μόνο «αντιρατσιστικό» νόμο που, αφού τον περιέφερε για μήνες στους διαδρόμους της Βουλής, τον έφερε προς ψήφιση με τέτοια τελική μορφή που πιθανότατα θα δημιουργήσει στο μέλλον περισσότερα προβλήματα από όσα θα απαντήσει.

Με βάση τα παραπάνω λοιπόν η πρόθεσή μας κατά τη συγγραφή της έκθεσης ήταν πολλαπλή: να περιγράψουμε το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο σε σχέση με τις ρατσιστικές και διακρισιακές πρακτικές στην Ελλάδα, να διερευνήσουμε την πρακτική (μη) εφαρμογή των παραπάνω από την εκτελεστική εξουσία, την αστυνομία και τις δικαστικές αρχές, να σκιαγραφήσουμε με αδρές γραμμές την έξαρση της ρατσιστικής βίας στη χώρα την τελευταία τριετία, να εντοπίσουμε το ρόλο που έχουν στην τροφοδότηση και ενίσχυση του ρατσιστικού φαινομένου τα ΜΜΕ και η εκπαίδευση, και τέλος, αφού αναφερθούμε στο αντίπαλο δέος του ρατσισμού στη χώρα μας, το αντιρατσιστικό κίνημα δηλαδή και τις οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, να προτείνουμε πρακτικές και πρωτοβουλίες που, κατά τη γνώμη μας, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν προς την κατεύθυνση της καταπολέμησης του ρατσισμού στη χώρα μας. Ως προς αυτό το τελευταίο φυσικά δεν έχουμε καμιά αυταπάτη και δηλώνουμε ρητά στην εισαγωγή των προτάσεων της έκθεσης ότι «μια τέτοια στρατηγική είναι σε θέση να έχει πλήρη αποτελέσματα μόνο στο πλαίσιο ενός συνολικότερου προγράμματος πολιτικής ισότητας και εν τέλει κοινωνικής δικαιοσύνης που θα οδηγήσει στην εξάλειψη ή έστω στην άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων, βασικής γενεσιουργού αιτίας του ρατσισμού.»

Το πεδίο μελέτης μας βέβαια φαντάζει αχανές, η ανάγκη όμως να αποτελέσει αυτή η έκθεση εύχρηστο ανάγνωσμα ακόμη και στο μέσο αναγνώστη εντός και εκτός Ελλάδας (η έκθεση ήδη έχει μεταφραστεί στα αγγλικά) μας οδήγησε σε ένα ιδιαίτερα πυκνό κείμενο, το οποίο για λόγους οικονομίας χώρου, αλλά και επικαιρότητας, δεν εστιάζει σε πολλά συγκεκριμένα παραδείγματα ρατσιστικής συμπεριφοράς, και όπου αυτό συμβαίνει, η –επιγραμματική- αναφορά γίνεται κυρίως σε μετανάστες και πρόσφυγες, που είναι και η συντριπτική πλειονότητα των πρόσφατων θυμάτων.

Πέρα από το πλήθος των πληροφοριών για τα διάφορα επιμέρους θέματα που περιλαμβάνει η έκθεση, τα βασικά συμπεράσματα του τελικού κειμένου της, μπορούν, ακολουθώντας τις προαναφερθείσες προθέσεις των συγγραφέων, να συνοψιστούν στα εξής: παρά τα θρυλούμενα, η χώρα μας διαθέτει επαρκές θεσμικό πλαίσιο για να αντιμετωπίσει ρατσιστικές συμπεριφορές. Αυτό που είναι προφανές όμως ότι λείπει είναι η πολιτική βούληση για την ενεργοποίηση των θεσμών και των νόμων προς την κατεύθυνση της προστασίας των θυμάτων αυτών των συμπεριφορών, πράγμα που οδήγησε και στην γεωμετρική τους αύξηση, μέχρι τουλάχιστον τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και τις επακόλουθες συλλήψεις των μελών της ΧΑ. Την ίδια στιγμή, οι πρακτικές των κυβερνήσεων, ιδίως της σημερινής, οδηγούν, ανοιχτά πολλές φορές, σε μια πολιτική διακρίσεων, η οποία μάλιστα απευθύνεται σε όλο και ευρύτερες ομάδες του πληθυσμού. Επιπλέον, θεωρούμε δεδομένο ότι ο ρατσισμός στην Ελλάδα, παρότι γνωρίζει έξαρση τα τελευταία χρόνια, δεν είναι καινοφανής, αλλά υπήρχε σε χαμηλή ένταση πάντα στην ελληνική κοινωνία, παιδί του εθνικισμού, του λαϊκισμού και του ανορθολογισμού που απαντώνται εν αφθονία σε μεγάλα τμήματα του ελληνικού λαού, και τα οποία η ελληνική εκπαίδευση, όπως προκύπτει και από το σχετικό τμήμα της έκθεσης, τα καλλιεργεί λιγότερο ή περισσότερο συστηματικά.

Η πρόσφατη ευδοκίμηση του ρατσιστικού λόγου και της ρατσιστικής βίας, που καταγράφεται και στην έκθεση, δεν είναι άσχετη με την οικονομική κρίση που, με την υποδαύλιση πολιτικών κομμάτων και ΜΜΕ, οδηγεί αυτά τα τμήματα είτε σε μια απαίτηση για επιστροφή σε ένα φαντασιακό παρελθόν βασισμένο στην ομοιογένεια και τη φυλετική καθαρότητα είτε σε μια υιοθέτηση της βίας από τη στιγμή που «το κράτος δεν κάνει καλά τη δουλειά του». Αυτή ακριβώς η απόσυρση του κράτους από την υποχρέωσή του για ισονομία και ισοπολιτεία, αλλά κυρίως από τον κοινωνικό του ρόλο, θεωρείται από την έκθεση και ένας από τους βασικότερους παράγοντες της ρατσιστικής έκρηξης, και προς την κατεύθυνση ακριβώς της επανενεργοποίησής του κινούνται οι περισσότερες από τις προτάσεις που κλείνουν την έκθεση: «τα σημεία επιτυχίας του εγχειρήματος να καταπολεμηθεί ο ρατσισμός δεν οφείλονται στην έγκαιρη ποινική καταστολή των ρατσιστικών φαινομένων και μάλιστα με κάποια «αντιρατσιστική» ρύθμιση, αλλά μάλλον στο απλό γεγονός της κινητοποίησης του κράτους ώστε να εκπληρώσει τον συνταγματικά επιβεβλημένο ρόλο του ως φορέα κοινωνικής ειρήνευσης και εγγύησης των δικαιωμάτων του καθενός.»

Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η έκθεση κάνει ειδική αναφορά στο ρόλο τόσο των ΜΜΕ, όσο και της εκπαίδευσης, και αυτό που συμπεραίνεται και στις δύο περιπτώσεις είναι και πάλι η ύπαρξη θεσμικού πλαισίου που θεωρητικά έχει αντιρατσιστική και αντιδιακρισιακή στόχευση, αλλά στην πράξη καταστρατηγείται. Ως προς την εκπαίδευση ειδικότερα, σημειώνεται ο ελληνορθόδοξος εθνοκεντρισμός της και η ελλιπής ανταπόκριση της ελληνικής πολιτείας στο θέμα της εκπαίδευσης των μεταναστών και των παλιννοστούντων, ενώ γίνεται αναφορά και στην ενδοσχολική βία με ρατσιστικά κίνητρα και στη συστηματική προσπάθεια της ΧΑ για παρέμβαση στα εκπαιδευτικά πράγματα. Αισιόδοξη νότα η πληθώρα εκπαιδευτικών που είτε ατομικά είτε συλλογικά διαπνέονται από τις αντιρατσιστικές ιδέες και τις εφαρμόζουν στη διδασκαλία τους, αλλά και γενικότερα στο σχολικό περιβάλλον.

Τέλος, η έκθεση περιλαμβάνει μια αποτίμηση του έργου του αντιρατσιστικού κινήματος στην Ελλάδα και εκτιμά ότι η επιτυχία του να επηρεάσει ουσιαστικά την ελληνική κοινωνία περνά «μέσα από δράσεις προσωπικής συνεύρεσης και συνεργασίας μέσα από δομές αλληλεγγύης, ιδίως όταν βρίσκονται όλοι στην ίδια θέση, όπως χαρακτηριστικά συμβαίνει όταν προσφεύγουν στα συσσίτια ή τις δομές αλληλέγγυας εκπαίδευσης/ιατρικής φροντίδας», ενώ υπάρχει και ένα επίμετρο επί του πιεστηρίου που σχολιάζει τον πρόσφατο «αντιρατσιστικό» νόμο, η κριτική στον οποίο συμπυκνώνεται στην παρακάτω φράση: «ένα μοντέλο που στηρίζεται στην καταπολέμηση της διακίνησης «προσβλητικών ιδεών» και πολύ λιγότερο στην καθαυτό καταπολέμηση των ρατσιστικών πρακτικών που είναι τόσο έκδηλες στην καθημερινότητα της κοινωνικής μας ζωής.»

Προσδοκούμε η έκθεση αυτή να συμβάλλει τόσο στην ενημέρωση για την υπάρχουσα κατάσταση σε επίπεδο θεσμών και καθημερινής πράξης, όσο και στη συζήτηση για τις στρατηγικές που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν, πάντα στο πλαίσιο μιας άλλης γενικότερης πολιτικής, με σκοπό την καταπολέμηση της γάγγραινας του ρατσισμού και του κοινωνικού αποκλεισμού. Είναι προφανές ότι η έκθεση δεν επιδιώκει να κλείσει τη συζήτηση για το θέμα, αλλά να την ανοίξει, γι’ αυτό και σε κάποια σημεία της διατυπώνει απόψεις σχεδόν αιρετικές. Μια πρώτη δημόσια παρουσίασή της έγινε στις 29 Οκτωβρίου στην Αθήνα, στο κτίριο της ΕΣΗΕΑ, με τη συμμετοχή των τριών συγγραφέων.