Η όψη και η κόψη

Απ’ των Σχολειών τις Αυλές (2008)

Εθνικό ό,τι Είναι Βολικό; (2009)

Ζήτω (2011)

Μέρα που είναι σήμερα, τρεις παλιότερες αναρτήσεις μου για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου σε σχολεία που έχω εργαστεί μέχρι σήμερα. Φέτος γλιτώσαμε από τα περισσότερα από όσα αναφέρονται σε αυτές, εκτός από την Άλωση της Πόλης και την Αγια-Σοφιά, την φανταστική σύνθεση όπου ο Π.Π. Γερμανός δήθεν ευλογεί τα όπλα των αγωνιστών και τις γνωστές κορόνες περί ενότητας, ομόνοιας και ομοψυχίας. Για αντίβαρο βέβαια είχαμε τσάμικα που χόρεψαν μαθητές του συστεγαζόμενου Λυκείου μαζί με το οποίο κάνει τις γιορτές του το Γυμνάσιο στο οποίο εργάζομαι.

Ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: οι μαθητές του Λυκείου που αυτοπροσδιορίζονται με την κραυγή «Χρυσή Αυγή, Χρυσή Αυγή» ήταν οι πιο βαριεστημένοι από όλους και αυτοί που περίμεναν πώς και πώς να τελειώσει η γιορτή για να πάνε να παίξουν παιχνίδια στο τοπικό net-cafe. Έπρεπε να τους μαζέψει ο διευθυντής τους για να μείνουν στον εθνικό ύμνο. Και του χρόνου.

Απ’ των Σχολειών τις Αυλές

Σήμερα στο γυμνάσιο όπου υπηρετώ το μενού της σχολικής γιορτής για την αυριανή επέτειο είχε όλα τα παραδοσιακά συστατικά μιας τέτοιας εκδήλωσης: άθλια μικροφωνική, ποιήματα και κείμενα που τα απήγγειλαν βαριεστημένα κάποιοι μαθητές, ενώ οι υπόλοιποι αδιαφορούσαν για ό,τι συνέβαινε και περίμεναν ανυπόμονα να περάσει η ώρα, καθηγητές που κυνηγούσαμε με «Σουτ!» και «Ησυχία!» τη χίμαιρα της προσοχής των μαθητών. Κυρίως όμως η γιορτή αυτή υπήρξε μια θλιβερή αναπαραγωγή όλων των στερεοτύπων και των εθνικών μύθων γύρω από το 1821…

Στην αρχή της εκδήλωσης ακούσαμε ένα δημοτικό για την πτώση της Πόλης που την εξηγούσε ως «θέλημα Θεού». Έπειτα, κείμενο και ποίημα για το Κρυφό Σχολειό που κράτησε άσβεστη την ελληνική παιδεία. Στη συνέχεια πληροφορηθήκαμε ότι η έναρξη της Επανάστασης κηρύχθηκε στις 25 Μαρτίου 1821 στην Αγία Λαύρα, με όλη τη σχετική φιλολογία περί ταυτόχρονου «Ευαγγελισμού» Θεοτόκου και Γένους. Τα γεγονότα της Επανάστασης προσπεράστηκαν τηλεγραφικά και συνθηματολογικά -η άλωση της Τριπολιτσάς φυσικά αναφέρθηκε χωρίς τη σφαγή που επακολούθησε- καμία αναφορά στις εμφύλιες διαμάχες και στο ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων δεν έγινε και κάπως έτσι φτάσαμε στα 1829 οπότε, σύμφωνα με τα κείμενα, απελευθερώθηκε ένα τμήμα της Ελλάδας.

Κι εκεί που νόμιζα ότι είχα ακούσει αρκετά, στο τελευταίο μέρος της γιορτής που ήταν αφιερωμένο στην Επανάσταση στη Μακεδονία άκουσα έκπληκτος να επεκτείνεται η ιστορική αφήγηση μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους και την απελευθέρωση των μακεδονικών πόλεων από τον ελληνικό στρατό με επικεφαλής το διάδοχο Κωνσταντίνο και ενώ είχε προηγηθεί αναφορά στο Μακεδονικό Αγώνα, κατά τον οποίο οι Έλληνες είχαν να αντιμετωπίσουν δυο θεριά, τους Βούλγαρους και τους Τούρκους… Α! Κόντεψα να το ξεχάσω: μέχρι και η Κόκκινη Μηλιά και ο Μαρμαρωμένος βασιλιάς είχαν θέση σήμερα στα όσα αμετροεπή ακούστηκαν.

Δεν ξέρω αν οι συναδέλφισσες που ανέλαβαν τη διοργάνωση της εκδήλωσης τα πιστεύουν όλα αυτά, αν τα θεωρούν «χρήσιμους» εθνικούς μύθους ή αν απλά βαριόντουσαν και τα αντέγραψαν από παλιότερα κείμενα σχολικών εορτών, αλλά όπως και να ‘χει με έκαναν να χαρώ που τα περισσότερα παιδιά δεν έδιναν καμία σημασία σε όσα ακούγονταν. Υποψιάζομαι όμως ότι και τα ίδια έχουν ήδη εμποτιστεί με παρόμοιες ιδέες γιατί σε σχετικές συζητήσεις μαζί τους διαπιστώνω πως αυτή την κυρίαρχη «μυθική» εθνική αφήγηση την ενστερνίζονται σχεδόν απόλυτα.


Δεν έχουμε το Θεό μας!