City of Illusions, Ursula K. Le Guin

More about City of Illusions

(κλικ στο εξώφυλλο)

Αλήθεια, τι είναι η αλήθεια;

Η επιστημονική φαντασία (ΕΦ) είναι ένα ακόμη από τα παρεξηγημένα λογοτεχνικά είδη που με έχει τραβήξει σαν αναγνώστη από την εποχή που διάβαζα τις παιδικές διασκευές των μυθιστορημάτων του Ιουλίου Βερν. Μία από τις συγγραφείς που κατόρθωσε, μαζί με τους Ασίμωφ, Άρθουρ Κλαρκ, Φίλιπ Ντικ, να βγάλει το είδος αυτό από την ανυποληψία ενός αδιάκοπου και αδιέξοδου πολέμου με εξωγήινους και από την χαζοχαρούμενη αισιοδοξία/καταθλιπτική απαισιοδοξία για το κοντινό ή μακρινό μέλλον, ήταν η Ursula K. Le Guin. Στα ΕΦ έργα της, που διαδραματίζονται αιώνες μετά την εποχή μας και σε ένα σύμπαν γεμάτο από πλανήτες σαν τη Γη, κυριαρχεί μια ανθρωπολογική και κοινωνιολογική θέαση των πραγμάτων, η διερεύνηση διαφόρων πολιτικών συστημάτων, η χειραφέτηση της γυναίκας, η έμφυλη ταυτότητα, ο φιλοσοφικός στοχασμός.

Σ’ αυτό το βιβλίο, για παράδειγμα, κεντρικό θέμα είναι το ψεύδος και η απάτη. Ποιος είναι ο καλός και ποιος ο κακός; Ποιος ο φίλος και ποιος ο εχθρός; Ποιος ο βάρβαρος και ποιος ο πολιτισμένος; Και μη νομίσει κανείς ότι πρόκειται για μανιχαϊστικά διλήμματα στα οποία οι απαντήσεις είναι δεδομένες και αυτονόητες. Τα πράγματα αλλάζουν διαρκώς, όπως αλλάζουν σχήμα και μορφή τα κτίρια της πόλης του τίτλου. Κι εκεί που φαίνεται ότι η λύση μπορεί να δοθεί με το σβήσιμο των αναμνήσεων μιας συγκεκριμένης περιόδου, τελικά ο ήρωας κατορθώνει να τα βγάλει πέρα χρησιμοποιώντας και το κομμάτι της προσωπικότητάς του που χτίστηκε πάνω σ’ ένα ψέμα. Το ζήτημα του εγώ και του εαυτού ως ολότητας θα επανέλθει πολλές φορές στα βιβλία της Le Guin, και πάντα είναι παρούσα η αντίληψη ότι κανένα κομμάτι μας δεν μας είναι άχρηστο, ακριβώς επειδή είναι κομμάτι μας. Θα πούμε όμως κι άλλα για αυτήν και τα βιβλία της αργότερα…

Advertisements

Η Λέξη για το Παρελθόν είναι «Φαντασία»

Δεν περίμενα το σημερινό πρωί για να καταλάβω ότι η Ursula LeGuin δεν γράφει απλώς ιστορίες για μάγους, δράκους κι εξωγήινους. Όμως είναι ιδιαίτερα ευχάριστο να διαβάζεις στις 7:30 π.μ. πηγαίνοντας στη δουλειά σου κάτι σαν κι αυτό:

Τα γεγονότα του παρελθόντος υφίστανται, τελικά, μόνο στη μνήμη, που είναι μια μορφή φαντασίας. Το γεγονός είναι πραγματικό τώρα, αλλά από τη στιγμή που γίνει τότε, το ότι συνεχίζει να είναι πραγματικό εξαρτάται αποκλειστικά από εμάς, συντηρείται από την ενέργεια και την ειλικρίνειά μας. Αν το αφήσουμε να χαθεί από τη μνήμη, μόνο η φαντασία μπορεί να επαναφέρει έστω και μια αμυδρή αναλαμπή του. Αν πούμε ψέματα για το παρελθόν, υποχρεώνοντάς το να πει την ιστορία που θέλουμε εμείς να πει, να έχει το νόημα που θέλουμε εμείς, χάνει την πραγματική του υπόσταση, γίνεται πλαστό, απάτη.

(Ursula Le Guin, Ιστορίες από την Γαιοθάλασσα, Τρίτων, σελ. 16)